Ważne
SKRÓT
- 7 lipca 2026 r. NSA oddalił skargę kasacyjną Głównego Inspektora Farmaceutycznego (II GSK 952/26). Wyrok jest prawomocny, a grzywna 20 000 zł zostaje w mocy.
- Odwołanie strony do GIF wpłynęło w lutym 2023 r., a decyzja zapadła 10 lipca 2025 r., po 29 miesiącach zamiast jednego i dopiero po skardze na bezczynność.
- O bezczynności decyduje wyłącznie upływ terminu. Skomplikowany charakter sprawy tego nie zmienia, zwłaszcza gdy organ nie zawiadomił strony o nowym terminie.
- Bezczynność była rażąca: przez 21 miesięcy organ nie podjął żadnych czynności.
- Grzywna w 2026 może wynieść do 89 035,60 zł, a kwota przyznana stronie czekającej za długo na decyzję do 44 517,80 zł.
Urząd miał miesiąc na rozpatrzenie odwołania, a decyzję wydał po 29 miesiącach
Skarżąca, która prowadzi aptekę ogólnodostępną, dostała 17 stycznia 2023 r. decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o zmianie zezwolenia na prowadzenie apteki. Odwołała się od niej Zachodniopomorska Okręgowa Izba Aptekarska. Odwołanie rozpatrywał Główny Inspektor Farmaceutyczny. Miał na to miesiąc (art. 35 par. 3 k.p.a.).
Dokładne kalendarium sprawy wyglądało tak:
- 02.02.2023 - odwołanie Okręgowej Izby Aptekarskiej (wniesione 2.02, wpłynęło 3.02);
- 10.02.2023 - akta trafiają do Głównego Inspektora Farmaceutycznego;
- 17.02.2023 - pismo inspektora wojewódzkiego: brak rozpoznania odwołania wstrzymuje inną sprawę skarżącej, o wygaszenie zezwolenia;
- 15.11.2024 - pierwsze pismo organu do strony po 21 miesiącach;
- 27.05.2025 - organ prosi o uzupełnienie akt;
- 10.07.2025 - decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego, już po skardze na bezczynność;
- 10.10.2025 - WSA w Warszawie: była bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, grzywna 20 000 zł dla GIF;
- 07.07.2026 - NSA oddala skargę kasacyjną GIF, grzywna pozostaje w mocy.
Skomplikowana sprawa to nie wymówka. O bezczynności decyduje tylko upływ terminu
Bezczynność definiuje art. 37 par. 1 pkt 1 k.p.a. Zachodzi wtedy, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie z art. 35 k.p.a. lub z przepisów szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 par. 1 k.p.a. Albo więc nic nie robił, albo prowadził postępowanie, ale nie zakończył go decyzją na czas.
"Upływ terminu załatwienia sprawy jest okolicznością obiektywną. Jest to jedyna przesłanka, którą ustawodawca wskazuje definiując bezczynność." - stwierdza Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadnienie wyroku II GSK 952/26.
Organ przekonywał, że zwłoka wynikała ze skomplikowanego charakteru sprawy. NSA nazwał ten zarzut "oczywiście bezzasadnym", a jego sformułowanie według sądu "świadczy o całkowitym braku zrozumienia" przez pełnomocnika organu, na czym polega bezczynność. W aktach nie było też zawiadomień dla strony z art. 36 k.p.a. o przedłużeniu terminu. Organ nie podał stronie przyczyn zwłoki ani nowego terminu.
Argument, że strona po odbiorze kopii akt w listopadzie 2024 r. zadeklarowała, że się do nich odniesie, też nie pomógł. Dla definicji bezczynności przyczyna spóźnienia, także zachowanie strony, nie ma znaczenia.
Rażąca bezczynność: 21 miesięcy bez żadnej czynności ze strony urzędu i ponad dwudziestokrotne przekroczenie terminu
Bezczynność może być zwykła albo rażąca. O tym, czy jest rażąca, decyduje sąd. Ocenia całość okoliczności, a kwalifikacja jest zasadna, gdy stan bezczynności jest oczywisty i nie da się go pogodzić z zasadami, według których powinna działać administracja w demokratycznym państwie prawa.
W tej sprawie NSA uznał, że to właśnie taki przypadek. Do 15 listopada 2024 r. organ nie podejmował żadnych czynności, nie prowadził nawet dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Potem znów przez kilka miesięcy nic się nie działo, aż do pisma z 27 maja 2025 r. NSA ocenił, że te pisma nie prowadziły do szybkiego zakończenia sprawy.
"Ciążące na organie zobowiązanie do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy nie może służyć jako wytłumaczenie prowadzenia sprawy w sposób przewlekły, czy też pozostawania w bezczynności." - tłumaczy Naczelny Sąd Administracyjny, uzasadnienie wyroku II GSK 952/26.
Ważne
Organ prowadząc sprawę administracyjną ma więc działać wnikliwie, ale też szybko. Zasadę szybkości przewiduje art. 12 par 1 k.p.a.
Sprawa skończyła się grzywną 20 000 zł dla urzędu. Czekający może otrzymać prawie 45 000 zł
Podstawą dla grzywny był art. 149 par. 2 p.p.s.a. (ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, może wymierzyć organowi grzywnę. Może też przyznać stronie sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty z art. 154 par. 6 p.p.s.a. Sąd ma takie uprawnienie, ale nie obowiązek.
Ważne
Kwota, o jakiej mowa w art. 154 par. 6 p.p.s.a. to dziesięciokrotne przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W 2025 wynosiło ono 8 903,56 zł. To oznacza, że w tym roku taka grzywna wymierzana przez sąd organowi administracji może wynieść 89 035,60 zł. Suma pieniężna przyznana stronie może zaś wynieść do 44 517,80 zł. Podstawa prawna znajduje się w art. 149 par. 2 p.p.s.a.
NSA zaznaczył, że grzywna nie jest rekompensatą za dolegliwości strony. Nie zabronił jednak WSA wziąć pod uwagę, że organ wiedział, że jego bezczynność wstrzymuje inną sprawę skarżącej. WSA uwzględnił też zawinione działanie organu, niepewność co do planowania działalności gospodarczej i dodatkowe koszty prowadzenia apteki. Odrzucił żądanie grzywny w górnej granicy.
W tej sprawie zastosowanie miał jeszcze wcześniejszy górny limit z 2024 r., ale NSA podtrzymał mieszczącą się w jego ramach grzywnę w granicy 20 tys. zł - czyli na poziomie ok. 25% procent górnego limitu. Stronie nie zasądzono sumy pieniężnej.
Czekasz na decyzję urzędu? Sprawdź termin, czy było zawiadomienie o przedłużeniu oraz skargę na bezczynność - może ci przysługuje, a organ zapłaci za spóźnienie
Możesz podjąć następujące kroki, gdy uważasz, że urząd rozpatruje Twoją sprawę za długo.
- Ustal, w jakim terminie urząd miał załatwić sprawę (art. 35 k.p.a. lub przepis szczególny). W tej sprawie na rozpatrzenie odwołania strony był miesiąc.
- Sprawdź, czy dostałeś zawiadomienie z art. 36 z przyczynami zwłoki i nowym terminem. Bez niego powołanie się na skomplikowaną sprawę niewiele da urzędowi.
- Zbieraj pisma w sprawie. Datę wpływu i wszystkie czynności organu da się odtworzyć z akt.
- Pamiętaj, że decyzja po skardze na bezczynność nie kasuje samej sprawy. Tu sąd umorzył część o zobowiązaniu organu do wydania decyzji, ale bezczynność i grzywnę utrzymał.
- Wskaż skutki, jakie ponosisz poprzez bezczynność organu. W tej sprawie liczył się wpływ na działalność gospodarczą. Możesz wnioskować o wymierzenie organowi grzywny do 89 035,60 zł lub o zapłatę Tobie sumy pieniężnej do 44 517,80 zł (w 2026 roku).
Ważne
Pamiętaj, że omawiany wyrok dotyczy jednego organu, jednej konkretnej sprawy i kwoty grzywny dostosowanej do jej okoliczności. Nie gwarantuje grzywny w każdej innej sprawie sprawie bezczynności organu, bo sąd tylko może ją orzec, a nie ma takiego obowiązku - podobnie jak z orzeczeniem zapłaty sumy pieniężnej na Twoją rzecz: może orzec, ale nie musi. Nie ocenia też, czy wydana decyzja była merytorycznie trafna.
Bezczynność organu i grzywna według NSA - pytania i odpowiedzi (FAQ)
Co to jest bezczynność organu?
To sytuacja, gdy organ nie załatwił sprawy w terminie z art. 35 k.p.a. lub przepisów szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 par. 1. Dotyczy to zarówno braku jakichkolwiek czynności, jak i prowadzenia postępowania bez wydania decyzji na czas.
Czy skomplikowana sprawa usprawiedliwia spóźnienie urzędu?
Według NSA sama w sobie nie. Liczy się upływ terminu. W tej sprawie organ nie wysłał też zawiadomienia z art. 36 o nowym terminie załatwienia sprawy.
Kiedy bezczynność jest rażąca?
Gdy jest oczywista i nie da się jej pogodzić z zasadami działania administracji w państwie prawa. Tu o tym przesądziło ponad dwudziestokrotne przekroczenie terminu, czyli 21 miesięcy bez żadnej czynności.
Ile wynosi grzywna dla urzędu za bezczynność?
Limit to dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłaszanego przez prezesa GUS za poprzedni rok, czyli jest to 89 035,60 zł w 2026 roku.
Czy grzywna jest odszkodowaniem dla strony?
Nie. NSA wskazał, że ma dyscyplinować organ i nie jest rekompensatą. Sąd może jednak przyznać stronie sumę pieniężną do połowy kwoty z art. 154 par. 6 p.p.s.a. W 2026 jest to 44 517,80 zł.
Ile strona czekała na rozpoznanie odwołania?
Łącznie 29 miesięcy od wpływu odwołania (ustalono, że w tym czasie przez 21 miesięcy organ nic nie robił w sprawie). Ustawowy termin to miesiąc.
Źródło: Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok NSA z 7 lipca 2026 r., sygn. II GSK 952/26)
W redakcji Infor.pl dzieli się wiedzą opartą na przygotowaniu zawodowym radcy prawnego oraz doświadczeniu z kancelarii prowadzonej od 2017 roku. Jego droga zawodowa związana z prawem zaczęła się jednak już w 2012 roku – po ukończeniu studiów na kierunku prawo na Krakowskiej Akademii rozpoczął pracę w kancelarii (choć jako stażysta zdobywał doświadczenie prawnicze już od 2010 roku), by następnie w latach 2014–2016 odbyć aplikację w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie i zdać państwowy egzamin zawodowy na radcę prawnego w 2017 roku. Szczególny nacisk kładzie na zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, autorskiego, nowych technologii oraz obrotu nieruchomościami, a także prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Z Krakowem związany jako mieszkaniec od 2007 roku, co przekłada się także na dobrą znajomość lokalnego kontekstu. Prywatnie pasjonuje się motoryzacją – zarówno światem samochodowym, jak i motocyklowym (od kilku lat motocyklista) oraz kinematografią. Miłośnik Włoch.
