Ważne
SKRÓT
- 20 października 2026 r. NSA i Ministerstwo Cyfryzacji podpisały list intencyjny o wdrożeniu AI w sądach administracyjnych.
- 30 pracowników NSA przetestuje pilotażową wersję Asystenta Urzędniczego AI.
- Każdy dokument stworzony przez AI musi sprawdzić i zatwierdzić sędzia.
- Docelowo ma powstać Asystent AI Sędziego.
AI wkroczyło do polskich sądów - to już oficjalne
Naczelny Sąd Administracyjny i Ministerstwo Cyfryzacji podpisały list intencyjny, czyli dokument, w którym strony deklarują wspólny kierunek działań. To jeszcze nie umowa wdrożeniowa. W komunikacie nie ma też na razie terminów wdrożenia ani kosztów. Niemniej jednak pierwszy krok został wykonany - AI wkracza do sądownictwa w Polsce oficjalnie.
Ważne
Sądy administracyjne kontrolują, czy urzędy działają zgodnie z prawem. Skargę na decyzję urzędu rozpatruje właśnie taki sąd, a NSA jest w tym systemie najwyższą instancją. Narzędzie AI ma pomagać sędziom i pracownikom sądów w codziennej pracy, od streszczania dokumentów po analizę prawa.
Pilotaż, w którym dokumenty stworzone przez sztuczną inteligencję jeszcze sprawdzi i zatwierdzi sędzia - na razie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Zaczną od testów. Asystent Urzędniczy AI to narzędzie Ministerstwa Cyfryzacji dla pracowników administracji publicznej. 30 pracowników NSA, nazywanych ambasadorami, przetestuje jego wersję pilotażową. Sprawdzą, jak radzi sobie z:
- streszczaniem i porównywaniem dokumentów,
- generowaniem projektów pism,
- wyszukiwaniem przepisów prawa,
- anonimizacją, czyli usuwaniem danych, po których można rozpoznać osoby.
Zabezpieczenie przed halucynacjami AI jest proste: każdy dokument stworzony przez AI będzie musiał zostać sprawdzony i zatwierdzony przez sędziego.
"Bo na końcu każdego procesu zawsze musi stać człowiek." - podsumował Krzysztof Gawkowski, wicepremier, minister cyfryzacji.
Potem powstanie Asystent AI Sędziego. Będzie działał na bazie polskiego PLLuM. To już narzędzie do orzekania w sprawach
Po pilotażu ma ruszyć drugi etap. Na jego wynikach NSA chce rozwijać Asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego. To narzędzie zaprojektowane z myślą o pracy sędziego i jego asystenta. Obejmie funkcje związane bezpośrednio z orzekaniem i obsługą akt spraw.
Ministerstwo zapewni NSA i pozostałym sądom administracyjnym dostęp do kolejnych wersji Asystenta Urzędniczego AI przy wsparciu modelu PLLuM, czyli polskiego modelu językowego.
"Nasz cel jest jasny - na bazie Asystenta Urzędniczego AI chcemy zbudować Asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego." - ogłosił Jacek Chlebny, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.
NSA wyśle orzeczenia do NASK, żeby AI się na nich uczyło. Co będzie potem?
NSA udostępni Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) orzeczenia z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Mają posłużyć do doskonalenia narzędzi AI. Współpraca ma opierać się na dobrowolności i przejrzystości.
Co to znaczy dla ciebie? Z komunikatu wynika, że AI ma pomagać, a dokumenty zatwierdzi sędzia. Zostają pytania, na które komunikat NSA na razie nie odpowiada: kiedy dokładnie narzędzia trafią do sądów administracyjnych, w jakim zakresie będą używane i czy strony w ogóle dowiedzą się, że z nich skorzystano w ich sprawie?
Sztuczna inteligencja w polskich sądach już oficjalnie - pytania i odpowiedzi (FAQ)
Czy AI będzie wydawać wyroki w sądach administracyjnych?
Z komunikatu NSA wynika, że jeszcze nie. Każdy dokument stworzony przez AI musi sprawdzić i finalnie zatwierdzić sędzia. Planowany w przyszłości Asystent AI Sędziego obejmie jednak funkcje związane z orzekaniem i obsługą akt.
Kto przetestuje urzędniczego asystenta AI w polskich sądach?
30 pracowników NSA, tzw. ambasadorów. Sprawdzą streszczanie i porównywanie dokumentów, projekty pism, wyszukiwanie przepisów i anonimizację.
Co to jest PLLuM?
To polski model językowy (Polish Large Language Model), czyli program uczony na tekstach, który rozumie i tworzy język naturalny. Ministerstwo Cyfryzacji zapewni sądom dostęp do kolejnych wersji asystenta przy wsparciu tego modelu.
Jakie dane dostanie NASK?
Orzeczenia z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. NSA udostępni je wyłącznie po to, by doskonalić narzędzia AI.
Źródło: Naczelny Sąd Administracyjny
W redakcji Infor.pl dzieli się wiedzą opartą na przygotowaniu zawodowym radcy prawnego oraz doświadczeniu z kancelarii prowadzonej od 2017 roku. Jego droga zawodowa związana z prawem zaczęła się jednak już w 2012 roku – po ukończeniu studiów na kierunku prawo na Krakowskiej Akademii rozpoczął pracę w kancelarii (choć jako stażysta zdobywał doświadczenie prawnicze już od 2010 roku), by następnie w latach 2014–2016 odbyć aplikację w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie i zdać państwowy egzamin zawodowy na radcę prawnego w 2017 roku. Szczególny nacisk kładzie na zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, autorskiego, nowych technologii oraz obrotu nieruchomościami, a także prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Z Krakowem związany jako mieszkaniec od 2007 roku, co przekłada się także na dobrą znajomość lokalnego kontekstu. Prywatnie pasjonuje się motoryzacją – zarówno światem samochodowym, jak i motocyklowym (od kilku lat motocyklista) oraz kinematografią. Miłośnik Włoch.

