Ważne
SKRÓT
- 20 października 2026 r. NSA i Ministerstwo Cyfryzacji podpisały list intencyjny o wdrożeniu AI w sądach administracyjnych.
- 30 pracowników NSA przetestuje pilotażową wersję Asystenta Urzędniczego AI.
- Każdy dokument stworzony przez AI musi sprawdzić i zatwierdzić sędzia.
- Docelowo ma powstać Asystent AI Sędziego.
Sztuczna inteligencja w polskich sądach staje się faktem
Naczelny Sąd Administracyjny i Ministerstwo Cyfryzacji podpisały list intencyjny, czyli dokument, w którym strony deklarują wspólny kierunek działań. To jeszcze nie umowa wdrożeniowa. W komunikacie nie ma też na razie terminów wdrożenia ani kosztów. Niemniej jednak pierwszy krok został wykonany - AI wkracza do sądownictwa w Polsce oficjalnie.
Ważne
Sądy administracyjne kontrolują, czy urzędy działają zgodnie z prawem. Skargę na decyzję urzędu rozpatruje właśnie taki sąd, a NSA jest w tym systemie najwyższą instancją. Narzędzie AI ma pomagać sędziom i pracownikom sądów w codziennej pracy, od streszczania dokumentów po analizę prawa.
Asystent Urzędniczy AI w NSA: 30 ambasadorów sprawdzi pilotaż, a każdy dokument stworzony przez AI zatwierdzi sędzia
Zaczną od testów. Asystent Urzędniczy AI to narzędzie Ministerstwa Cyfryzacji dla pracowników administracji publicznej. 30 pracowników NSA, nazywanych ambasadorami, przetestuje jego wersję pilotażową. Sprawdzą, jak radzi sobie z:
- streszczaniem i porównywaniem dokumentów,
- generowaniem projektów pism,
- wyszukiwaniem przepisów prawa,
- anonimizacją, czyli usuwaniem danych, po których można rozpoznać osoby.
Zabezpieczenie przed halucynacjami AI jest proste: każdy dokument stworzony przez AI będzie musiał zostać sprawdzony i zatwierdzony przez sędziego.
"Bo na końcu każdego procesu zawsze musi stać człowiek." - podsumował Krzysztof Gawkowski, wicepremier, minister cyfryzacji.
Asystent AI Sędziego i model PLLuM: będzie narzędzie do orzekania, ale powstanie dopiero po testach
Po pilotażu ma ruszyć drugi etap. Na jego wynikach NSA chce rozwijać Asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego. To narzędzie zaprojektowane z myślą o pracy sędziego i jego asystenta. Obejmie funkcje związane bezpośrednio z orzekaniem i obsługą akt spraw.
Ministerstwo zapewni NSA i pozostałym sądom administracyjnym dostęp do kolejnych wersji Asystenta Urzędniczego AI przy wsparciu modelu PLLuM, czyli polskiego modelu językowego.
"Nasz cel jest jasny - na bazie Asystenta Urzędniczego AI chcemy zbudować Asystenta AI Sędziego Sądu Administracyjnego." - ogłosił Jacek Chlebny, Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Orzeczenia dla NASK i co dalej? Czy sztuczna inteligencja w sądzie zajmie się twoją sprawą?
NSA udostępni Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej (NASK) orzeczenia z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Mają posłużyć do doskonalenia narzędzi AI. Współpraca ma opierać się na dobrowolności i przejrzystości.
Co to znaczy dla ciebie? Z komunikatu wynika, że AI ma pomagać, a dokumenty zatwierdzi sędzia. Zostają pytania, na które komunikat NSA na razie nie odpowiada: kiedy dokładnie narzędzia trafią do sądów administracyjnych, w jakim zakresie będą używane i czy strony w ogóle dowiedzą się, że z nich skorzystano w ich sprawie?
AI w polskich sądach - pytania i odpowiedzi (FAQ)
Czy AI będzie wydawać wyroki w sądach administracyjnych?
Z komunikatu NSA wynika, że jeszcze nie. Każdy dokument stworzony przez AI musi sprawdzić i finalnie zatwierdzić sędzia. Planowany w przyszłości Asystent AI Sędziego obejmie jednak funkcje związane z orzekaniem i obsługą akt.
Kto przetestuje urzędniczego asystenta AI w polskich sądach?
30 pracowników NSA, tzw. ambasadorów. Sprawdzą streszczanie i porównywanie dokumentów, projekty pism, wyszukiwanie przepisów i anonimizację.
Co to jest PLLuM?
To polski model językowy (Polish Large Language Model), czyli program uczony na tekstach, który rozumie i tworzy język naturalny. Ministerstwo Cyfryzacji zapewni sądom dostęp do kolejnych wersji asystenta przy wsparciu tego modelu.
Jakie dane dostanie NASK?
Orzeczenia z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych. NSA udostępni je wyłącznie po to, by doskonalić narzędzia AI.
Źródło: Naczelny Sąd Administracyjny
W redakcji Infor.pl dzieli się wiedzą opartą na przygotowaniu zawodowym radcy prawnego oraz doświadczeniu z kancelarii prowadzonej od 2017 roku. Jego droga zawodowa związana z prawem zaczęła się jednak już w 2012 roku – po ukończeniu studiów na kierunku prawo na Krakowskiej Akademii rozpoczął pracę w kancelarii (choć jako stażysta zdobywał doświadczenie prawnicze już od 2010 roku), by następnie w latach 2014–2016 odbyć aplikację w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie i zdać państwowy egzamin zawodowy na radcę prawnego w 2017 roku. Szczególny nacisk kładzie na zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, autorskiego, nowych technologii oraz obrotu nieruchomościami, a także prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Z Krakowem związany jako mieszkaniec od 2007 roku, co przekłada się także na dobrą znajomość lokalnego kontekstu. Prywatnie pasjonuje się motoryzacją – zarówno światem samochodowym, jak i motocyklowym (od kilku lat motocyklista) oraz kinematografią. Miłośnik Włoch.
