Dla wielu kierowców prawo jazdy to znacznie więcej niż plastikowa karta noszona w portfelu. To synonim swobody, samodzielności i komfortu codziennego życia. Dzięki niemu można bez przeszkód dojechać do pracy, odwieźć dzieci do szkoły, zrobić zakupy czy wyruszyć w spontaniczną podróż za miasto. Trudno dziś wyobrazić sobie funkcjonowanie bez możliwości prowadzenia samochodu.
Droga do zdobycia prawa jazdy nie jest jednak prosta. Kurs, nauka przepisów, jazdy z instruktorem i wreszcie stresujący egzamin – wszystko po to, by w końcu otrzymać dokument, który przez lata był postrzegany jako przyznany raz na zawsze. Szczególnie w przypadku tzw. praw jazdy bezterminowych.
To koniec z bezterminowym prawem jazdy
Ten „święty spokój” właśnie dobiega końca. Zmiany w przepisach obejmą nie tylko Polskę, ale całą Unię Europejską. Nowe regulacje mają na celu ujednolicenie zasad i wprowadzenie jednego standardu: każde prawo jazdy będzie miało określony termin ważności – maksymalnie 15 lat.
W praktyce oznacza to, że wszystkie prawa jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 roku, czyli dokumenty określane jako bezterminowe, będą musiały zostać obowiązkowo wymienione. Nie przewidziano żadnych wyjątków ani możliwości zachowania starego dokumentu.
Proces wymiany nie ruszy jednak od razu. Zgodnie z harmonogramem rozpocznie się w 2028 roku i potrwa do 2033 roku, czyli pięć lat. Według szacunków obowiązek ten obejmie nawet 15 milionów kierowców. To oznacza jedno: kolejki w urzędach są tylko kwestią czasu.
Ile trzeba zapłacić za wydanie nowego dokumentu
Sama procedura wymiany dokumentu nie należy do skomplikowanych, ale warto wiedzieć wcześniej, co będzie potrzebne i z jakimi kosztami trzeba się liczyć. Z nowych przepisów wynika, że już w pierwszej połowie 2026 roku opłaty za dokumenty wzrosną. Wydanie prawa jazdy będzie kosztować 115,50 zł zamiast dotychczasowych 100 zł, natomiast cena międzynarodowego prawa jazdy wzrośnie do 40,50 zł. Do tych kwot należy doliczyć dodatkowe wydatki, takie jak koszt zdjęcia (około 50 zł) oraz ewentualne badania lekarskie, jeśli są wymagane, które mogą wynieść około 200 zł.
Wniosek o wymianę dokumentu należy złożyć w urzędzie właściwym dla miejsca zamieszkania. Może to być urząd miasta, starostwo powiatowe, a w przypadku Warszawy – również urząd dzielnicy. Do wniosku trzeba dołączyć aktualne zdjęcie (takie jak do dowodu osobistego), dokument tożsamości, dotychczasowe prawo jazdy oraz potwierdzenie dokonania opłaty.
Sam formularz można pobrać ze strony internetowej urzędu lub wypełnić na miejscu. Istnieje również możliwość przesłania dokumentów pocztą. Po złożeniu kompletu wniosków czas oczekiwania na nowe prawo jazdy wynosi zazwyczaj do dziewięciu dni roboczych, a gotowy dokument trzeba odebrać osobiście.
Polska musi się dostosować do unijnych regulacji
Zmiany nie są przypadkowe i mają solidne podstawy prawne. Jak wyjaśnia Anna Szumańska z resortu infrastruktury, w rozmowie cytowanej przez portal dziennik.pl, obowiązek wymiany dokumentów wynika wprost z art. 124 ustawy o kierujących pojazdami. Celem jest pełne dostosowanie polskich przepisów do regulacji unijnych i ujednolicenie zasad obowiązujących kierowców we wszystkich państwach UE.
Choć dla wielu osób wymiana prawa jazdy może wydawać się zbędnym formalnym obowiązkiem, ustawodawca traktuje ją jako naturalną konsekwencję zmian w prawie i postępującej standaryzacji dokumentów.
Warto to zrobić jak najszybciej
Posiadacze bezterminowych praw jazdy nie muszą jeszcze ruszać do urzędów. Czas na przygotowanie jest długi – do 2028 roku. Warto jednak pamiętać o nadchodzących zmianach i nie odkładać wszystkiego na ostatnią chwilę.
Jedno jest pewne: bezterminowe prawo jazdy przechodzi do historii, a dla milionów kierowców zaczyna się nowy rozdział – już z datą ważności wpisaną w dokument.
