Obecnie do większości lekarzy specjalistów obowiązują skierowania wystawiane przez lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej. To niestety sprawia, że część z nich w trakcie wizyt jedynie wystawia e-skierowania, co wydłuża kolejkę pacjentów chorych przewlekle i tych potrzebujących doraźnej porady lekarskiej.
Pacjent, który chce dostać się na wizytę do lekarza specjalisty, musi wcześniej odbyć wizytę u lekarza POZ. Jednak nie każdy i nie zawsze. Lista lekarzy specjalistów, do których nie potrzeba już skierowania, wydłużyła się.
Kto nie potrzebuje skierowania do lekarza?
Znalezienie się na tej uprzywilejowanej liście nie jest oczywiście żadnym zaszczytem, bo w wielu przypadkach wiąże się z określonymi schorzeniami lub bolesną przeszłością. Bez skierowania do poradni specjalistycznej mogą się zapisać:
- chorujący na gruźlicę,
- osoby zakażone wirusem HIV,
- inwalidzi wojenni lub wojskowi, kombatanci lub osoby represjonowane, żołnierze zastępczej służby wojskowej, działacze i byli działacze opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowane z powodów politycznych lub osoby deportowane do pracy przymusowej,
- cywilne niewidome ofiary działań wojennych,
- uprawnieni żołnierze lub pracownicy wojska (w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa),
- weterani (w zakresie leczenia urazów lub chorób nabytych podczas wykonywania zadań poza granicami państwa),
- osoby uzależnione od alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych (w zakresie lecznictwa odwykowego),
- osoby współuzależnione: mieszkające lub gospodarujące wspólnie z osobą uzależnioną lub gdy ich stan psychiczny powstał na skutek związku emocjonalnego z osobą uzależnioną (w zakresie leczenia współuzależnienia),
- osoby z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
- z orzeczeniem o niepełnosprawności i wskazaniami (także niezdolne do samodzielnej egzystencji).
Wymienione na powyższej liście osoby mogą nie potrzebować skierowania do lekarza, co jeszcze nie oznacza, że bez skierowania zostaną przyjęte w poradni specjalistycznej już w dniu zgłoszenia.
Do których lekarzy w 2026 roku nie potrzeba skierowania?
Z jednej strony to pacjent może należeć do uprzywilejowanej grupy, z drugiej: do określonych specjalistów bez skierowania może zapisać się każdy, kto jest uprawniony do świadczeń z NFZ. Od września 2025 roku wydłużyła się lista specjalistów, do których można już umówić się bez skierowania. Oprócz:
- psychiatry,
- ginekologa i położnika,
- onkologa,
- wenerologa,
- dentysty,
bez skierowania udamy się już także do:
- lekarza medycyny sportowej,
- optometrysty,
- psychologa.
Przykład
Każdy, kto chce zarejestrować się bezpośrednio do w/w specjalistów nie potrzebuje już skierowania od lekarza rodzinnego. Nie obowiązuje tutaj też rejonizacja, wystarczy wybrać placówkę mającą kontrakt z NFZ.
Trwają również prace zmierzające do poszerzenia listy osób uprzywilejowanych do wizyt u lekarzy poza kolejnością. Nie oznacza to ominięcia skierowań do lekarzy specjalistów, za to ma realnie skrócić czas oczekiwania na wizytę, ponieważ zgodnie z założeniem osoba z listy uprzywilejowanych pacjentów ma trafić do specjalisty w ciągu 7 dni.
Bardzo możliwe, że wkrótce ta lista osób zostanie rozszerzona o dzieci przysposobione i rodziny mundurowych. Planowana Karta Rodziny Mundurowej wciąż jednak jest projektem, nad którym pracuje Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wspólnie z resortem obrony narodowej.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.