- Od 1 października 2026 r. obowiązuje nowy wykaz leków refundowanych. To już finalna lista, a nie wcześniejszy projekt.
- Zmiany dotyczą zarówno leczenia chorób nowotworowych, jak i nieonkologicznych.
- Szczególne miejsce zajmują terapie przeznaczone dla osób cierpiących na choroby rzadkie.
- Nie każda zmiana oznacza pojawienie się zupełnie nowego leku.
- Kwota 400 mln zł nie jest wypłatą dla pacjentów ani obniżką ceny każdego leku o określoną wartość. Ministerstwo przedstawia ją jako efekt negocjacji, który ma pozwolić finansować kolejne terapie.
Nowa lista refundacyjna już obowiązuje. 24 terapie od października
Na liście znalazły się 24 nowe terapie. Ministerstwo Zdrowia dzieli je na 13 terapii onkologicznych i 11 nieonkologicznych. W tej grupie osiem dotyczy chorób rzadkich. Oznacza to, że osiem terapii rzadkich chorób nie jest kolejną pulą dodawaną do 24, lecz częścią całego zestawienia.
Zmiana jest przy tym szersza, niż mogłoby sugerować samo określenie „nowe leki”. Według informacji publikowanych po wejściu wykazu w życie chodzi o 18 nowych cząsteczko-wskazań i sześć rozszerzeń dotychczasowych wskazań.
Dla pacjenta ma to duże znaczenie. Refundacja może bowiem oznaczać nie tylko pojawienie się zupełnie nowej substancji, ale również możliwość zastosowania istniejącego leczenia u kolejnej, ściśle określonej grupy chorych.
Najwięcej zmian w onkologii. Refundacja obejmuje 13 terapii
Ponad połowa nowych terapii dotyczy onkologii. Zmiany obejmują m.in. leczenie nowotworów jelita grubego, żołądka i połączenia żołądkowo-przełykowego, dróg żółciowych, nerki, piersi oraz płuca.
Narodowy Instytut Onkologii wskazuje również na zmiany dotyczące nowotworów urotelialnych, guzów neuroendokrynnych, szpiczaka plazmocytowego i przewlekłej białaczki limfocytowej.
To jednak nie jest jeden mechanizm dostępny automatycznie dla każdego pacjenta z daną diagnozą. W nowoczesnym leczeniu onkologicznym znaczenie mogą mieć m.in. konkretna mutacja, ekspresja określonego białka, etap choroby czy wcześniej zastosowane leczenie.
Dlatego samo znalezienie nazwy choroby na liście nie oznacza jeszcze, że określona terapia będzie właściwa i dostępna dla każdej osoby z takim rozpoznaniem.
Refundacja także w chorobach rzadkich i przewlekłych
Druga część zmian wychodzi daleko poza onkologię. Ministerstwo wymienia m.in. nowe możliwości leczenia pacjentów z mukowiscydozą, kardiomiopatią w przebiegu amyloidozy, pierwotnym zapaleniem dróg żółciowych, dystrofią mięśniową Duchenne’a oraz dzieci z nadciśnieniem płucnym.
W wykazie pojawiła się również pierwsza refundowana terapia celowana dla chorych z zespołem von Hippla-Lindau, rzadką chorobą genetyczną zwiększającą ryzyko powstawania określonych guzów.
Obszar | Przykłady zmian od 1 października |
|---|---|
Onkologia | m.in. nowotwory przewodów żółciowych, jelita grubego, żołądka i przełyku |
Hematoonkologia | m.in. szpiczak plazmocytowy i przewlekła białaczka limfocytowa |
Choroby rzadkie | m.in. choroba von Hippla-Lindau i dystrofia Duchenne’a |
Choroby płuc | m.in. mukowiscydoza i nadciśnienie płucne u pacjentów pediatrycznych |
Kardiologia | kardiomiopatia związana z amyloidozą transtyretynową |
Choroby wątroby | pierwotne zapalenie dróg żółciowych |
Źródło: Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Instytut Onkologii.
24 terapie z refundacją od 1 października. Oto lista
Październikowa zmiana obejmuje 24 nowe terapie lub nowe wskazania refundacyjne. 13 dotyczy onkologii i hematoonkologii, a 11 chorób nieonkologicznych. Część pozycji to zupełnie nowe możliwości leczenia, a część — rozszerzenie refundacji terapii już stosowanych.
13 zmian w leczeniu onkologicznym
Choroba / wskazanie | Terapia |
|---|---|
Rak dróg żółciowych | pembrolizumab w skojarzeniu z chemioterapią |
Rak jelita grubego z mutacją BRAF V600E | enkorafenib + cetuksymab |
HER2-dodatni rak żołądka lub połączenia żołądkowo-przełykowego | pembrolizumab + trastuzumab z chemioterapią |
HER2-ujemny rak żołądka lub połączenia żołądkowo-przełykowego | pembrolizumab z chemioterapią |
Określony rak żołądka lub połączenia żołądkowo-przełykowego | zolbetuksymab z chemioterapią |
Guzy neuroendokrynne | kabozantynib |
Rak nerkowokomórkowy | pembrolizumab + aksytynib |
Choroba von Hippla-Lindaua | belzutifan |
Rak płuca | możliwość ponownego zastosowania immunoterapii w określonych przypadkach |
Rak urotelialny | niwolumab + karboplatyna + gemcytabina w określonym wskazaniu |
Rak piersi | rozszerzenie zastosowania abemacyklibu |
Szpiczak plazmocytowy | daratumumab w nowym schemacie pierwszej linii |
Przewlekła białaczka limfocytowa | zanubrutynib w pierwszej linii u określonych pacjentów |
Szczegóły poszczególnych wskazań wynikają z programu lekowego i kryteriów kwalifikacji pacjenta.
11 zmian poza onkologią
Choroba / wskazanie | Terapia |
|---|---|
Choroba Leśniowskiego-Crohna | mirikizumab |
Pierwotne zapalenie dróg żółciowych | seladelpar |
Pierwotne zapalenie dróg żółciowych | elafibranor |
Toksyczne stężenie metotreksatu | glukarpidaza |
Mukowiscydoza | deutiwakaftor + tezakaftor + wanzakaftor |
Kardiomiopatia w amyloidozie transtyretynowej | wutrisyran |
Dystrofia mięśniowa Duchenne’a | wamorolon |
Pierwotna nefropatia IgA | budezonid |
Tętnicze nadciśnienie płucne u określonych dzieci | bosentan |
Tętnicze nadciśnienie płucne u określonych dzieci | sildenafil |
Tętnicze nadciśnienie płucne | możliwość rozpoczęcia terapii skojarzonej bosentan + sildenafil u określonych pacjentów |
Te zmiany są również widoczne i omawiane w finalnym wykazie obowiązującym od 1 października.
To nie wszystkie zmiany od 1 października. Poza wspomnianymi 24 terapiami zmieniły się także zasady części istniejących programów lekowych. Przykładem jest SMA, gdzie zaakceptowano wyższą dawkę nusinersenu. Na wykazie pojawiły się również nowe refundowane odpowiedniki oraz leki dostępne w aptekach.
Ministerstwo mówi o 400 mln zł. Co oznacza ta kwota?
To liczba, która może najmocniej przyciągać uwagę, ale wymaga właściwego wyjaśnienia. Ministerstwo Zdrowia poinformowało, że po wprowadzeniu nowych instrumentów negocjacyjnych prowadziło rozmowy z jedenastoma podmiotami. Według resortu efektem tych negocjacji jest 400 mln zł, które mają zostać wykorzystane na finansowanie kolejnych terapii dla pacjentów.
Nie oznacza to jednak, że do pacjentów zostanie przelane 400 mln zł ani że wszystkie leki stanieją teraz o tę samą wartość. To pieniądze rozpatrywane na poziomie systemu refundacyjnego. Negocjacje dotyczą warunków finansowania leków i mogą ograniczać wydatki ponoszone przez płatnika, pozostawiając środki możliwe do wykorzystania na finansowanie innych terapii.
W 2026 roku refundacją objęto już 90 nowych terapii
Październikowy wykaz jest czwartą i ostatnią regularną listą refundacyjną w 2026 roku. Ministerstwo podaje, że w całym roku refundacją objęto 90 nowych terapii: 46 onkologicznych i 44 nieonkologiczne. 30 z nich dotyczy chorób rzadkich.
Jest jeszcze jedna duża liczba. Resort poinformował, że w ramach instrumentów dzielenia ryzyka w 2026 roku do NFZ wpłynęło już 2,4 mld zł, a wpływy wynikające z instrumentów ustalonych w tym roku mogą przekroczyć 3 mld zł.
To pokazuje, dlaczego negocjacje cenowe stają się tak istotną częścią systemu refundacji bardzo drogich terapii.
Czy nowa refundacja oznacza, że pacjent od razu dostanie lek?
Decyzja refundacyjna określa dokładne warunki finansowania terapii. W zależności od leku mogą liczyć się m.in. rozpoznanie, wiek pacjenta, stadium choroby, wyniki określonych badań, wcześniejsze leczenie oraz kryteria programu lekowego.
Dlatego pacjent, który odnajdzie swoją chorobę wśród nowych wskazań, powinien przede wszystkim ustalić z lekarzem prowadzącym, czy spełnia warunki przewidziane w konkretnym programie lub wskazaniu refundacyjnym.
Sama obecność terapii w wykazie jest ważnym krokiem. Nie jest jednak równoznaczna z automatycznym dostępem do niej dla każdej osoby z daną chorobą.
Najważniejsze pytania i odpowiedzi (FAQ)
Od kiedy obowiązuje nowa lista leków refundowanych?
Nowe obwieszczenie obowiązuje od 1 października 2026 r. Finalny wykaz został opublikowany przez Ministerstwo Zdrowia 16 września.
Ile nowych terapii znalazło się na liście?
Ministerstwo Zdrowia informuje o 24 nowych terapiach: 13 onkologicznych i 11 nieonkologicznych. Osiem z nich dotyczy chorób rzadkich.
Czy 400 mln zł zostanie wypłacone pacjentom?
To nie jest świadczenie ani wypłata dla konkretnych osób. Ministerstwo przedstawia 400 mln zł jako efekt negocjacji z firmami farmaceutycznymi, który ma pozwolić finansować kolejne terapie.
Czy każdy pacjent z daną chorobą otrzyma refundowany lek?
Nie musi tak być. Refundacja może być ograniczona do konkretnego wskazania lub grupy pacjentów spełniających kryteria medyczne albo warunki programu lekowego.
Czy wszystkie 24 pozycje to zupełnie nowe leki?
W zestawieniu znalazły się zarówno nowe cząsteczko-wskazania, jak i rozszerzenia refundacji już stosowanych terapii o kolejne grupy pacjentów.
Źródła: Ministerstwo Zdrowia wykaz obowiązujący od 1 października 2026 r., Narodowy Instytut Onkologii - omówienie zmian w leczeniu onkologicznym od 1 października 2026 r.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.
