Edukacja domowa to najstarsza forma udzielania nauki, która w Polsce prawdziwy renesans przeżywała w okresie pandemii. Jeszcze na początku 2026 roku ta forma nauki skupiała ponad 63 tys. uczniów. Dziś w edukacji domowej jest ich dużo mniej.
Czym jest edukacja domowa?
Edukacja domowa jest formą realizacji obowiązku szkolnego poza placówką. Konieczne jest uzyskanie wcześniejszej zgody dyrektora szkoły, do której dziecko zostało przyjęte. Najczęściej to rodzic składa wniosek, jednocześnie zobowiązując się do tego, że dziecko przystąpi do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych. Oświadcza również, że zapewni mu właściwe warunki do nauki.
Najczęściej to rodzice przejmują role nauczycieli, dzieci zazwyczaj korzystają też z różnego rodzaju platform internetowych. Dużą popularnością cieszą się m.in. Szkoła w Chmurze i Centrum Nauczania Domowego.
Liczba uczniów w edukacji domowej spadła o 4 tys. w ciągu roku
Jak wynika z najnowszych danych MEN przekazanych Fundacji Edukacji Domowej, stan na 30 września 2026 r. pokazuje, że w edukacji domowej uczy się 54 788 uczniów (we wrześniu 2025 r. było ich 59 187). Oznacza to spadek o ponad 4 tys. osób, czyli ok. 7,4 proc.
To dużo mniej niż jeszcze na początku tego roku. W styczniu 2026 r. z tej formy nauki korzystało 63 307 uczniów.
Choć dla wielu rodzin edukacja domowa pozostaje alternatywą dla nauki w tradycyjnej szkole, widać wyraźny spadek zainteresowania tą formą nauczania. Jak podsumowuje Fundacja dla Edukacji, przyczyny takiego stanu rzeczy mogą być różne, jednak widać, że największe wahania w liczbie uczniów w edukacji domowej dotyczą przede wszystkim uczniów szkół ponadpodstawowych.
Wpływ na podjęcie decyzji o powrocie do nauki w placówce stacjonarnej może mieć zmiana dotycząca formuły przeprowadzania egzaminów. Od 1 września 2027 roku te - także dla uczniów w edukacji domowej - będą przeprowadzanie wyłącznie stacjonarnie, w szkołach, przy udziale komisji. Egzamin klasyfikacyjny będzie można zdawać poza placówką tylko w wyraźnie określonych sytuacjach, np. z powodu niepełnosprawności ucznia.
Z pewnością nie można pominąć także innej, istotnej kwestii. Jak pokazały wyniki egzaminu maturalnego w 2025 roku, uczniowie w edukacji domowej uzyskali wyraźnie niższą punktację od średniej krajowej z języka polskiego i matematyki. Lepiej poradzili sobie za to z językiem angielskim.
Gdzie edukacja domowa jest najpopularniejsza?
Nie będzie zaskoczeniem informacja, że najwięcej uczniów w edukacji domowej mieszka na Mazowszu (18 980). Wynika to z demografii, dlatego to właśnie w województwie mazowieckim zainteresowanie tą formą edukacji jest największe.
Ważnym elementem tego obrazu jest również liczba placówek, w których uczniowie obecnie realizują obowiązek szkolny poza szkołą. We wrześniu 2026 roku było ich 1554. Sama liczba placówek nie przesądza oczywiście o jakości wsparcia oferowanego rodzinom. Ważne jest, aby szkoły nie tylko umożliwiały formalną realizację obowiązku szkolnego, ale również rozumiały specyfikę edukacji domowej, potrzeby uczniów i wyzwania, z jakimi mierzą się rodzice
- wskazuje Fundacja dla Edukacji.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.
