Na każdą z poniższych interpelacji rząd odpowiada niezmiennie - następna podwyżka w 2028 r. albo 2029 r. Z poniższych interpelacji jest już odpowiedź na zapytanie
Data wpływu | Numer i autor | Temat |
|---|---|---|
4 listopada 2026 r. | 20901 – Piotr Kowal link | Wysokość zasiłku pielęgnacyjnego i wprowadzenie corocznej waloryzacji |
20 października 2026 r. | 20537 – Iwona Hartwich link | Podwyższenie zasiłku, który od 2019 r. wynosi 215,84 zł |
2 października 2026 r. | 20195 – Robert Warwas i grupa posłów link | Waloryzacja zasiłku i finansowe skutki jego podwyższenia |
ciekawa jest interpelacja 9 posłów PiS złożona w Sejmie na początku października 2026 r. W ten sposób do rządu (a ściślej do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej) trafiły pytania o:
1) Analizę finansową w 2024 r., która była podstawą utrzymania kwoty zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84 zł - tu posłowie prawdopodobnie chcą sprawdzić, czy ta podwyżka rzeczywiście byłaby za duża, aby budżet ją udźwignął w 2025 r. i 2026 r.;
2) Tao, jakie są szanse na podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego w 2027 r., ale przede wszystkim wprowadzenie jego automatycznej waloryzacji (tak jak przy dodatku pielęgnacyjnym) - być może przy odpowiedzi na to pytanie dowiemy się coś więcej o obiecywanej reformie system świadczeń dla osób niepełnosprawnych;
3) Koszt (w ujęciu rocznym) podwyżki) podwyżki zasiłku pielęgnacyjnego z 215,84 zł do poziomu dodatku pielęgnacyjnego, czyli 366,68 zł (wraz z mechanizmem corocznej waloryzacji).
Z interpelacji wynika, że do biur poselskich trafiły żale osób niepełnosprawnych o "rosnące koszty leków, środków higienicznych, rehabilitacji, transportu oraz odpłatnej opieki". 215,84 zł nie pozwala pokrywać istotnej części tych wydatków.
Zasiłek pielęgnacyjny otrzymuje około 1 mln osób. Ich liczba nie zmniejsza się – zjawisko spadku liczby świadczeniobiorców wystąpiło w zasiłkach rodzinnych (bo tam działają zamrożone progi dochodowe, które wraz z podwyżkami pensji minimalnej przekracza coraz więcej osób potrzebujących pomocy). Pomimo mniej więcej stałej liczby osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego ucichły protesty dotyczące jego niskiej wysokości. Wynosi ona zaledwie 215,84 zł, i to już od 1 listopada 2019 r. Protesty były widoczne jeszcze w 2025 r. (na forach internetowych, u interweniujących posłów składających w Sejmie interpelacje oraz w petycjach). Strona rządowa jednolicie komunikowała: „Zasiłek pielęgnacyjny być może podniesiemy, ale w 2027 r. albo 2028 r.”. Osoby niepełnosprawne zrozumiały, że w trudnej sytuacji budżetowej nie da się wywrzeć presji skutkującej podwyżką tego świadczenia np. od 1 stycznia 2027 r. Jednym słowem, w mojej ocenie osoby niepełnosprawne odpuściły walkę o podwyżkę tego zasiłku.
Osoby niepełnosprawne nie powinny liczyć na duże pieniądze
Wynika taka teza z przepisów. Zajrzyjmy do art. 16 ustawy o świadczeniach pieniężnych.
Podstawa prawa
Zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.
To nie przypadek to słowo "częściowego". Zostało świadomie użyte w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dzięki niemu osoby niepełnosprawne nie mają żadnych roszczeń o zwiększanie wartości świadczenia w relacji do rosnących kosztów wskazanych w przepisie.
W ostatnich dwóch latach zasiłek pielęgnacyjny stał się symbolem utraty znaczenia orzeczenia o niepełnosprawności
Świadczenie wspierające weszło do systemu wsparcia osób niepełnosprawnych z początkiem 2024 roku. I pokazało, że coraz większe znaczenie mają (i w mojej opinii mieć będą) różnego rodzaju testy rzeczywistego stopnia niesprawności. Jeżeli wyjdzie z nich, że osoba pozbawiona nóg w praktyce radzi sobie nieźle prowadząc dom, ubierając się, gotując, w urzędzie i sklepie, to nie ma ona co liczyć na poważne kwotowo świadczenia. W poprzednim systemie świadczeń dla osób niepełnosprawnych amputacja nóg albo paraliż dolnej części ciała automatycznie powodował kwalifikację wysokiego stopnia niepełnosprawności i dostęp do świadczeń z ZUS, MOPS i PFRON. Dziś już tak nie jest.
W pewnym stopniu zasiłek pielęgnacyjny jest ofiarą świadczenia wspierającego. Drugi "cios" dla takich świadczeń jak zasiłek pielęgnacyjny przyjdzie ze strony świadczeń niepieniężnych - zamiast pieniędzy osoba niepełnosprawna otrzyma różne usługi. Przykładem jest asystencja osobista, która nie da żadnej osobie niepełnosprawnej choćby złotówki na konto bankowe.
Podobnie jak przy świadczeniu wspierającym, o tym, czy ktoś dostanie asystenta osobistego, decydują specjalne testy niesamodzielności. Składają się na nie:
1) formularz samooceny,
2) wywiad bezpośredni z osobą z niepełnosprawnością oraz obserwacja jej funkcjonowania podczas wywiadu - jest możliwy wywiad z opiekunem osoby niepełnosprawnej,
3) wynik oceny poziomu potrzeby wsparcia, ze wskazaniem zdolności do samodzielnego wykonywania określonych czynności związanych z codziennym funkcjonowaniem oraz rodzajem wymaganego wsparcia - stosuje się tu te same przepisy co przy świadczeniu wspierającym, czyli ustawę z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
4) formularz oceny potrzeb osoby z niepełnosprawnością uwzględniającego potrzeby w zakresie asystencji osobistej – co ważne znaczenie ma tu rozporządzenie, a nie ustawa.
Przy dokonywaniu ww ustaleń osoby przyznające świadczenia ocenią nie tylko potrzeby osoby ubiegającej się o przyznanie prawa do asystencji osobistej, ale i jej warunki mieszkaniowe i ograniczenia transportowe! A także ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu oraz potrzeby w zakresie komunikacji.
Klasyfikacja budżetowa 2027. Nowe rozporządzenie z komentarzem eksperta
Zasiłek pielęgnacyjny - źródło informacji gov.pl
Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
- niepełnosprawnemu dziecku;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia;
- osobie, która ukończyła 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje:
- osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego;
- osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej nieodpłatnie całodobowe utrzymanie;
- jeżeli członkowi rodziny przysługuje za granicą świadczenie na pokrycie wydatków związanych z pielęgnacją tej osoby, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
