Działający od października 2025 roku system kaucyjny wzbudza mieszane uczucia: jedni zdążyli przyzwyczaić się do regularnych wycieczek do recyklomatu po zwrot kaucji za opakowania, inni uważają, że system kaucyjny należy zlikwidować.
Wśród wad systemu najczęściej wymienia się konieczność gromadzenia opakowań (by odzyskać kaucję, nie można ich zgniatać) oraz fakt, że urządzenia nie wydają gotówki ani nie zwracają pieniędzy na kartę płatniczą, ale drukują bon, z którym należy udać się do kasy.
Automat nie wypłaca pieniędzy. Tu gratyfikacja jest inna
Automaty objęte systemem kaucyjnym nie mogą odmówić wypłaty środków czy to w postaci drukowanego bonu czy zwrotu pieniędzy na kartę. Jednak urządzenie, które stoi na krakowskim lotnisku działa w pełni legalnie. Już od kilku lat można w nim zwrócić zarówno butelki jak i puszki. Także te, których system kaucyjny nie obejmuje.
Oddając opakowanie objęte systemem kaucyjnym i oznaczone odpowiednim znakiem, konsument powinien odzyskać kaucję. Dla jednorazowej puszki czy butelki plastikowej do 3 litrów jest to 50 gr. Choć oferowanie różnego rodzaju działań ekologicznych zamiast zwrotu pieniędzy jest niezgodne z przepisami, w przypadku automatu działającego w Krakowie można mówić o pewnego rodzaju wyjątku. Nie chodzi o omijanie systemu kaucyjnego ale oferowanie rozwiązania, które pozwala zwrócić także opakowania nieobjęte kaucją.
Przykład
Maszyna służy więc do zbierania i segregacji jednorazowych opakowań po napojach, które często - ze względu na brak możliwości zabrania napojów na pokład samolotu - trafiały do śmietnika.
Urządzenie znajduje się przy sklepie Relay w ogólnodostępnej części terminala, na poziomie 0, czyli jeszcze przed kontrolą bezpieczeństwa. Wystarczy zeskanować kod kreskowy z butelki, oddzielnie włożyć do automatu butelkę i nakrętkę, a następnie zeskanować aplikację. Jak informuje komunikat widoczny na wyświetlaczu, zwrot 20 opakowań oznacza jedno posadzone drzewo.
Nie jest to klasyczny butelkomat: nie zwraca kaucji, za to organizator zbiórki opakowań zobowiązuje się do podjęcia określonych działań proekologicznych.
Rośnie liczba interpelacji poselskich w sprawie systemu kaucyjnego
Do tej pory Polacy zwrócili ponad 2,3 mld opakowań objętych systemem kaucyjnym. Jednocześnie rośnie liczba interpelacji poselskich w sprawie zmian w systemie kaucyjnym, jeden z projektów Konfederacji zakłada również jego całkowitą likwidację. Nie brakuje opinii mówiących o tym, że to konsumenci płacą za nowy system: czasem, który mogliby poświęcić bliskim, a który "marnują" w kolejce do butelkomatu.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.