Dni ustawowo wolne od pracy. Podstawa prawna
Katalog świąt będących dniami ustawowo wolnymi od pracy został określony w ustawie z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2025 r. poz. 296). Dokument ten zawiera zamkniętą listę dni, które zgodnie z obowiązującymi przepisami mają status świąt wolnych od pracy. Wykaz obejmuje:
- 1 stycznia – Nowy Rok,
- 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
- pierwszy i drugi dzień Wielkanocy,
- 1 maja – Święto Państwowe,
- 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,
- pierwszy dzień Zielonych Świątek,
- Boże Ciało,
- 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
- 1 listopada – Wszystkich Świętych,
- 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
- 24 grudnia – Wigilia Bożego Narodzenia,
- 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
- 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia.
Dodatkowy dzień wolny za drugi dzień świąt Bożego Narodzenia, który w tym roku wypada w sobotę
Zgodnie z Kodeksem pracy każde święto ustawowo wolne od pracy, które przypada w innym dniu niż niedziela, powoduje obniżenie wymiaru czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym o 8 godzin. Jeżeli święto wypada w sobotę będącą dla pracownika dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, pracodawca powinien zapewnić mu wolne w innym terminie.
Data odbioru dodatkowego dnia wolnego zależy od okresu rozliczeniowego przyjętego przez pracodawcę. W przypadku miesięcznego okresu rozliczeniowego rekompensata musi zostać udzielona przed jego zakończeniem, a więc w miesiącu, w którym występuje święto. Jeżeli natomiast w firmie stosowane są dłuższe okresy rozliczeniowe, np. trzymiesięczne lub roczne, dzień wolny może zostać wyznaczony w późniejszym terminie, pod warunkiem że mieści się on w tym samym okresie rozliczeniowym. Przepisy nie wymagają również, aby wszyscy pracownicy odbierali wolne tego samego dnia.
Tym osobom nie przysługuje dodatkowy dzień wolny za drugi dzień świąt Bożego Narodzenia wypadający w sobotę
Nie każda osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę będzie mogła faktycznie skorzystać z dodatkowego dnia wolnego za drugi dzień świąt Bożego Narodzenia przypadający w sobotę. Jak wyjaśnił w mediach społecznościowych Główny Inspektor Pracy, jeżeli pracownik w dniu wyznaczonym przez pracodawcę jako rekompensata za sobotnie święto przebywa na zwolnieniu lekarskim, nie przysługuje mu prawo do odebrania wolnego w innym terminie. W praktyce oznacza to, że choroba uniemożliwia wykorzystanie dodatkowego dnia odpoczynku, a pracodawca nie musi wyznaczać kolejnej daty. Odmiennie wygląda sytuacja, gdy na ten dzień przypada wcześniej zaplanowany urlop wypoczynkowy. W takim przypadku dzień ten nie jest odliczany od przysługującego pracownikowi limitu urlopowego i pozostaje do wykorzystania w późniejszym terminie.
Co jeśli pracodawca nie wyznaczy dnia wolnego od pracy za święto przypadające w sobotę?
Zgodnie z art. 281 § 1 Kodeksu pracy pracodawcy, który nie przestrzega regulacji dotyczących czasu pracy, grozi grzywna w wysokości od 1000 zł do 30 000 zł. Kontrolą przestrzegania tych przepisów zajmuje się Państwowa Inspekcja Pracy, do której zatrudnieni mogą zgłaszać przypadki łamania swoich praw. Aby uniknąć konsekwencji finansowych, pracodawcy powinni odpowiednio wcześnie ustalić termin odbioru dnia wolnego i zadbać o jego prawidłowe uwzględnienie w harmonogramie czasu pracy.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 296)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
