Waloryzacja emerytur 2027. Takiej podwyżki nie było od lat. Ile wyniesie 13. i 14. emerytura? [TABELA]

Zgodnie z ustawą z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, emerytury i renty podlegają corocznej waloryzacji, która przeprowadzana jest 1 marca. Wskaźnik podwyżki oblicza się na podstawie średniorocznego wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych, uwzględniając dodatkowo co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia z poprzedniego roku. Choć ostateczna wysokość waloryzacji na 2027 rok będzie znana dopiero w lutym, dostępne już prognozy pozwalają wstępnie oszacować, o ile wzrosną świadczenia wypłacane przez ZUS.

Waloryzacja emerytur 2027. Tak niskiej podwyżki nie było od lat

Przyszłoroczna waloryzacja emerytur i rent zapowiada się znacznie skromniej niż podwyżki, do których seniorzy przyzwyczaili się w okresie wysokiej inflacji. Po kilku latach dwucyfrowych i kilkuprocentowych wzrostów świadczeń w 2027 roku podwyżka może nie przekroczyć 4 proc. W czerwcu 2026 roku rząd prognozował, że wskaźnik waloryzacji wyniesie co najmniej 3,48 proc. Późniejsze prognozy, uwzględniane przy pracach nad budżetem państwa na 2027 rok, wskazują jednak na możliwość waloryzacji na poziomie 3,96 proc.

Dlaczego emerytury w 2027 roku wzrosną tak niewiele?

Waloryzacja emerytur i rent polega na przeliczeniu wysokości świadczenia oraz podstawy jego wymiaru z zastosowaniem obowiązującego wskaźnika waloryzacji. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskaźnik ten uwzględnia średnioroczny wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku, powiększony o co najmniej 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. W przypadku inflacji bierze się pod uwagę korzystniejszy z dwóch wskaźników: ogólny lub dotyczący gospodarstw domowych emerytów i rencistów.

W ostatnich latach wysokość waloryzacji była napędzana przede wszystkim wysoką inflacją. Gdy ceny rosły w dwucyfrowym tempie, odpowiednio wyższe były również podwyżki emerytur. Wraz ze spowolnieniem inflacji maleje natomiast wskaźnik, według którego ZUS przelicza świadczenia.

Najniższa emerytura w 2027 roku przekroczy 2000 zł brutto

Od 1 marca 2026 roku najniższa gwarantowana emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Kwota ta obowiązuje również w przypadku renty rodzinnej oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, o ile spełnione są ustawowe warunki dotyczące wysokości świadczenia. Jeśli wskaźnik waloryzacji w 2027 roku wyniesie 3,96 proc., najniższa emerytura wzrośnie do 2056,84 zł brutto. Oznacza to podwyżkę o 78,35 zł miesięcznie. W skali całego roku emeryt otrzymujący najniższe świadczenie zyskałby zatem około 940 zł brutto z tytułu samej waloryzacji miesięcznych wypłat.

Waloryzacja emerytur 2027. Ile wyniesie podwyżka? [Tabela]

Przy prognozowanym wskaźniku waloryzacji na poziomie 3,96 proc. wysokość emerytur od 1 marca 2027 roku przedstawiałaby się następująco:

Ile wyniesie 13. emerytura w 2027 roku?

Marcowa waloryzacja wpływa nie tylko na wysokość comiesięcznych świadczeń, lecz także na kwotę trzynastej emerytury. Zgodnie z obowiązującymi przepisami trzynastka jest wypłacana w wysokości najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku. Jeżeli prognozowany wskaźnik waloryzacji wyniesie 3,96 proc., trzynasta emerytura w 2027 roku osiągnie 2056,84 zł brutto. Będzie zatem o 78,35 zł wyższa niż w 2026 roku.

Trzynasta emerytura przysługuje osobom, które na 31 marca danego roku mają prawo do jednego ze świadczeń wskazanych w ustawie, pod warunkiem że prawo to nie jest zawieszone. Obejmuje to między innymi emerytów, rencistów i osoby pobierające świadczenia przedemerytalne. Co istotne, wysokość trzynastki nie zależy od kwoty podstawowej emerytury. Osoba pobierająca najniższe świadczenie otrzyma taką samą kwotę brutto jak senior z emeryturą wynoszącą kilka tysięcy złotych. Wypłata trzynastej emerytury ma miejsce w kwietniu, razem z podstawowym świadczeniem. Nie trzeba składać wniosku - dodatkowe pieniądze są przyznawane z urzędu.

Czternasta emerytura 2027. Kto dostanie pełne świadczenie?

W przypadku czternastej emerytury zasady są mniej korzystne dla osób otrzymujących wyższe świadczenia. Zgodnie z obecnymi przepisami pełna czternastka przysługuje emerytom i rencistom, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto miesięcznie. Po przekroczeniu tej granicy działa mechanizm „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że czternasta emerytura jest pomniejszana o kwotę przekroczenia progu 2900 zł. Jeśli więc podstawowa emerytura wynosi 3500 zł brutto, czternastka zostaje zmniejszona o 600 zł. Przy założeniu, że pełna czternasta emerytura w 2027 roku wyniesie 2056,84 zł brutto, senior pobierający 3500 zł brutto otrzymałby dodatkowo 1456,84 zł brutto. Ważne jest również ograniczenie dotyczące najniższych wypłat. Czternasta emerytura nie jest wypłacana, jeżeli po zastosowaniu mechanizmu pomniejszania jej wysokość byłaby niższa niż 50 zł brutto. Przy prognozowanej kwocie 2056,84 zł brutto oznaczałoby to, że czternastki nie otrzymają osoby, których podstawowa emerytura przekracza 4906,84 zł brutto miesięcznie. Przy dokładnie tej kwocie podstawowego świadczenia dodatkowa wypłata wyniosłaby 50 zł brutto.

Czternasta emerytura 2027. Tabela wypłat

Poniższe wyliczenia zakładają, że pełna czternasta emerytura w 2027 roku wyniesie 2056,84 zł brutto, a próg dochodowy pozostanie na poziomie 2900 zł.

Czy w 2027 roku będą trzynasta i czternasta emerytura?

W przyszłorocznych planach finansowych uwzględniono zarówno coroczne podwyżki świadczeń, jak i kontynuację wypłat dwóch dodatkowych emerytur. W projekcie budżetu państwa na 2027 rok rząd przewidział łącznie 32,1 mld zł na wypłaty trzynastych i czternastych emerytur. Dodatkowo około 19 mld zł zarezerwowano na waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych.

Kiedy poznamy ostateczny wskaźnik waloryzacji emerytur w 2027 roku?

Choć rządowe prognozy pozwalają już oszacować wysokość przyszłorocznych emerytur, na ostateczne kwoty trzeba będzie jeszcze poczekać. Kluczowe znaczenie będą miały dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące średniorocznej inflacji oraz realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w 2026 roku publikowane w drugiej połowie lutego. Po ich publikacji możliwe będzie wyliczenie ostatecznego wskaźnika waloryzacji. Nowe kwoty emerytur i rent zaczną obowiązywać od 1 marca 2027 roku. ZUS przeliczy świadczenia automatycznie, dlatego seniorzy nie będą musieli składać wniosków o podwyżkę.

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118)