Nowe stawki taksy notarialnej. Zmiany po raz pierwszy od 20 lat
5 listopada 2026 r. wchodzi w życie znowelizowane rozporządzenie ministra sprawiedliwości w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej. To pierwsza tak istotna zmiana maksymalnych opłat od 2004 r.
Nowe przepisy oznaczają wzrost wynagrodzenia, jakie notariusze będą mogli pobierać za wiele czynności. Zmiany obejmują zarówno opłaty za najczęściej wykonywane usługi, w tym sporządzanie testamentów, pełnomocnictw i dokumentów związanych z dziedziczeniem, jak i stawki obliczane procentowo od wartości przedmiotu czynności notarialnej.
Ministerstwo Sprawiedliwości uzasadnia nowelizację tym, że od wejścia w życie rozporządzenia w 2004 r. nastąpiły istotne zmiany społeczno-gospodarcze, które sprawiły, że dotychczasowe maksymalne stawki przestały odpowiadać realiom wykonywania zawodu notariusza.
Resort zwraca uwagę przede wszystkim na wzrost kosztów prowadzenia kancelarii. - W analizowanym okresie nastąpił znaczący wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych, kosztów pracy, kosztów energii, kosztów najmu lokali, kosztów usług informatycznych oraz kosztów realizacji licznych obowiązków organizacyjnych i publicznoprawnych ciążących na notariuszach – wskazano w uzasadnieniu zmian.
Podwyżki obejmą zarówno proste, jak i skomplikowane czynności notarialne
Nowy cennik, który zacznie obowiązywać 5 listopada 2026 r., nie ogranicza się do najbardziej złożonych czynności. Wyższe maksymalne wynagrodzenie będzie dotyczyć również usług, z których obywatele korzystają na co dzień.
Chodzi przede wszystkim o sporządzanie testamentów, pełnomocnictw, poświadczeń i dokumentów związanych z dziedziczeniem. Zmiany obejmą także czynności wymagające większego nakładu pracy, specjalistycznej wiedzy i odpowiedzialności zawodowej, w szczególności związane z obrotem nieruchomościami, sprawami korporacyjnymi i postępowaniami spadkowymi.
Taksa notarialna zależna od wartości czynności. Nowe progi i wyższe limity
Nowelizacja zmienia również zasady ustalania maksymalnego wynagrodzenia notariusza w przypadku czynności, których wartość stanowi podstawę obliczenia taksy.
Oto najważniejsze zmiany
• pozostawienie stawki dla przedziału wartości przedmiotu czynności od 2 mln zł do 5 mln zł na poziomie 6770 zł oraz 0,25 proc. od nadwyżki ponad 2 mln zł;
• wprowadzenie nowego przedziału dla czynności o wartości przekraczającej 5 mln zł. Maksymalna stawka wyniesie w takim przypadku 14 270 zł plus 0,15 proc. od nadwyżki ponad 5 mln zł;
• podwyższenie maksymalnego limitu wynagrodzenia, określonego kwotą wartości przedmiotu sprawy, do 25 tys. zł. Obecnie jest to 5010 zł plus 0,2 proc. od nadwyżki ponad 1 mln zł;
• utrzymanie preferencji dla czynności dokonywanych pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej. W ich przypadku zostanie ustalony odrębny limit wynoszący 15 tys. zł.
Za testament nawet 200 zł zamiast 50 zł. Nowe maksymalne opłaty
Szczególnie odczuwalne dla klientów kancelarii mogą być zmiany dotyczące czynności związanych z prawem spadkowym. To właśnie w tej grupie usług podwyżki obejmą wiele popularnych czynności.
Od 5 listopada maksymalna stawka za sporządzenie testamentu wzrośnie z 50 zł do 200 zł. Więcej zapłacą również osoby, które zdecydują się na testament zawierający dodatkowe rozrządzenia majątkowe. Nowe maksymalne stawki będą wynosić:
• 300 zł za testament zawierający zapis zwykły, polecenie lub pozbawienie prawa do zachowku. Obecnie maksymalna opłata wynosi 150 zł;
• 400 zł za testament zawierający zapis windykacyjny. Dotychczas było to 200 zł.
Wyższe będą także maksymalne opłaty za sporządzanie pełnomocnictw:
• 100 zł za pełnomocnictwo obejmujące jedną czynność – obecnie 30 zł;
• 200 zł za pełnomocnictwo obejmujące więcej niż jedną czynność – obecnie 100 zł.
Nowe rozporządzenie przewiduje również następujące maksymalne stawki za wybrane czynności notarialne:
• 200 zł za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia;
• 300 zł za sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia obejmującego zapis windykacyjny;
• 200 zł za sporządzenie protokołu dziedziczenia;
• 600 zł za czynności dotyczące europejskiego poświadczenia spadkowego;
• 200 zł za sporządzenie projektu protokołu dziedziczenia;
• 100 zł za sporządzenie protokołu zgody na sporządzenie protokołu dziedziczenia zgodnie z projektem;
• 100 zł za sporządzenie protokołu otwarcia i ogłoszenia testamentu;
• 50 zł za sporządzenie zaświadczenia o powołaniu wykonawcy testamentu.
Notariusze chcą stałej waloryzacji. Jednorazowa podwyżka nie rozwiązuje problemu
Podwyższenie maksymalnych stawek po 20 latach jest zmianą istotną, ale zdaniem przedstawicieli środowiska notarialnego nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z ustalaniem wynagrodzenia za wykonywane czynności. Potrzebne miałoby być przede wszystkim rozwiązanie systemowe, które pozwoliłoby uniknąć kolejnego wieloletniego zamrożenia stawek.
Magdalena Arendt, wiceprezes Krajowej Rady Notarialnej (KRN), pytana przez prawo.pl o wzrost opłat, m.in. za sporządzanie testamentów i czynności związane z poświadczeniem dziedziczenia, wskazuje, że dobrym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie mechanizmu stałej waloryzacji. Skorzystać mogliby na tym zarówno notariusze, jak i obywatele.
– Obecnie stawki taksy notarialnej za niektóre czynności wzrosły, procentowo w niektórych przypadkach trzykrotnie, ale trzeba to podkreślić – dzieje się to po 20 latach. I to może wydawać się procentowo znaczącym wzrostem, ale w rzeczywistości, biorąc pod uwagę wieloletni brak waloryzacji, tak nie jest. Stopniowe ich zwiększanie, urealnianie byłoby na pewno korzystniejsze – mówi Arendt.
Jak dodaje, jednym z możliwych rozwiązań mogłoby być powiązanie stawek z wysokością przeciętnego wynagrodzenia. – Być może powinno to być odniesienie do średniego wynagrodzenia. Kolejną kwestią jest to, że przykładowy testament testamentowi jest często nierówny. Są testamenty, które wymagają od notariusza nieco mniejszego nakładu pracy, bo wszystko jest przemyślane, sytuacja rodzinna testatora nie jest zbyt skomplikowana, a sam dokument nie zawiera wielu rozrządzeń. Ale są też testamenty, które wymagają dużo większego nakładu pracy, a niezależnie od tego mamy maksymalną stawkę 200 zł – dodaje wiceprezes KRN.
W jej ocenie przy ustalaniu wysokości taksy notarialnej powinno się uwzględniać również rzeczywisty stopień skomplikowania sprawy. Nie każda czynność, nawet jeśli formalnie należy do tej samej kategorii, wymaga bowiem od notariusza takiego samego zaangażowania. – Bo przecież, powtórzę, czasem sporządzenie takiego testamentu wymaga kilku, czasem kilkunastu godzin, a nawet kilku spotkań – podsumowuje.
Im bardziej skomplikowana sprawa, tym wyższa powinna być taksa?
Na potrzebę zmian w sposobie ustalania wynagrodzenia zwraca uwagę również dr Kacper Górniak, notariusz prowadzący kancelarię w Chrzanowie. Jego zdaniem sama aktualizacja stawek za poszczególne czynności nie wystarczy. Konieczne byłoby także wprowadzenie możliwości uwzględniania szczególnego charakteru sprawy.
– Przy czym nie chodzi tylko o stawki w zakresie testamentów czy czynności związanych z poświadczeniem dziedziczenia. Potrzeba także wprowadzenia klauzuli, która mówi o sprawach nadzwyczaj skomplikowanych, nietypowych, wymagających podwyższonego nakładu pracy i specjalistycznej wiedzy, i tym samym umożliwiającej podwyższenie wynagrodzenia właśnie ze względu na szczególny charakter sprawy – podkreśla dr Górniak w rozmowie z prawo.pl.
Notariusz wskazuje przy tym konkretne sytuacje, w których obecne przepisy nie pozwalają odpowiednio uwzględnić nakładu pracy.
Przykładem mogą być skomplikowane poświadczenia dziedziczenia zawierające element prawa obcego. Przygotowanie takich dokumentów wymaga nie tylko doświadczenia i specjalistycznej wiedzy, ale również czasochłonnego sprawdzania zagranicznych dokumentów i przepisów. – Przykładowo skomplikowane poświadczenia dziedziczenia z elementem prawa obcego, wymagające dużego doświadczenia, wiedzy i nakładu pracy, bo trzeba sprawdzić dokumenty i przepisy zagraniczne. Nie ma obecnie narzędzia, które pozwalałoby zwiększyć maksymalne stawki zawarte w rozporządzeniu z powodu takich nadzwyczajnych okoliczności – podkreśla notariusz.
Zmiany obowiązujące od 5 listopada kończą więc dwudziestoletni okres bez aktualizacji maksymalnych stawek taksy notarialnej. Nie oznaczają jednak rozwiązania wszystkich problemów dotyczących wynagradzania notariuszy. Zarówno przedstawiciele Krajowej Rady Notarialnej, jak i praktycy wskazują, że obok urealnienia opłat potrzebny jest mechanizm, który pozwoli dostosowywać je do zmieniających się kosztów oraz rzeczywistego nakładu pracy przy poszczególnych czynnościach.
Absolwentka politologii i dziennikarstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim, także PR-owiec. Przez blisko dziesięć lat jej pasją było radio, gdzie prowadziła audycje i robiła reportaże, ostatecznie zwyciężyła magia mediów internetowych. Bliskie są jej tematy związane z rynkiem pracy i przedsiębiorczością. Lubi rozmawiać z ludźmi i opisywać ich historie, także te biznesowe, prowadzące do sukcesu. Prywatnie wielbicielka psów i kotów, górskich wędrówek, jazdy na nartach i podróży w miejsca nieoczywiste.
