Jaś urodził się w lipcu 2013 r. Jego rodzice już w czasie ciąży ustalili, że mama chłopca wróci do pracy, a sporą część urlopu z tytułu urodzenia dziecka przejmie tata – bo łatwiej mu pogodzić obowiązki domowe ze służbowymi. I tak Monika Zakrzewska wróciła do pracy w listopadzie, wykorzystując 20 tygodni urlopu macierzyńskiego i jeden tydzień z puli sześciu dodatkowych tygodni, którymi rodzice mogą się podzielić. Pozostałe pięć tygodni wykorzystał ojciec Jasia, a następnie rozpoczął urlop rodzicielski (wynosi on maksymalnie 26 tygodni). – Zdecydowaliśmy się na takie rozwiązanie również dlatego, że chcieliśmy od początku dzielić się obowiązkami i radościami rodzicielskimi. I liczyliśmy, że ubiegłoroczne zmiany w przepisach nam to ułatwią – tłumaczy Zakrzewska, która do niedawna była ekspertem do spraw rynku pracy w Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan, a obecnie pracuje dla firmy Provident. Rzeczywistość okazała się mniej różowa od obietnic. – Urzędnicy nie wiedzą, na jakich zasadach rozliczyć te pięć tygodni pełnopłatnego dodatkowego urlopu. I choć wykorzystany on został jeszcze w listopadzie, to mój partner do dziś nie dostał należnych mu pieniędzy – opowiada Zakrzewska. Dodaje, że zarówno ona, jak i ojciec dziecka mają opłacone składki na ubezpieczenie chorobowe.
>>> Czytaj też: FOR: Dłuższe urlopy macierzyńskie nie spełnią swojej roli, a mogą zaszkodzić
Radosław Milczarski, rzecznik ZUS, zapewnia nas, że wyjaśnienia dotyczące znowelizowanych przepisów i tego, jak je stosować, zostały przekazane wszystkim oddziałom i są dostępne na stronie internetowej ZUS. – Powody odmowy zasiłku macierzyńskiego mogą być różne, np. ojciec dziecka nie jest osobą ubezpieczoną albo pracodawca odmówił mu udzielenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego, ewentualnie jest ubezpieczony, ale nie jest pracownikiem i zbyt późno złożył wniosek o wypłatę zasiłku. Możliwe też, że brakuje kompletu dokumentów wymaganych do wypłaty – tłumaczy Milczarski. Ale żaden z tych powodów nie wchodzi w grę w przypadku pana Marcina. Urzędników chyba przerosła sytuacja, w której ojciec dziecka pracuje na etat, a matka po urodzeniu wraca do pracy, ale u nowego pracodawcy.
Pracownik ZUS przyznaje, że każdy wniosek jest rozpatrywany indywidualnie, bo zdarzają się różne sytuacje, a przepisy nie są jednoznaczne. Zdarzyło się np., że matka najpierw zadeklarowała, że chce wziąć cały urlop (wszystkie trzy jego części: macierzyński, dodatkowy i rodzicielski), ale później zrezygnowała z dodatkowego i rodzicielskiego na rzecz ojca. A ten po pierwszym dniu urlopu dodatkowego został zwolniony z pracy. Nie jest zatem jasne, czy może nadal pobierać zasiłek macierzyński. Oddział ZUS, któremu podlega, czeka na interpretację przepisów przez centralę.
>>> Polecamy: Dyskryminacja mężczyzn: nawet feministki zaczynają się pochylać nad losem panów
Prawda jest też taka, że na razie urzędnicy nie mieli okazji do nabrania wprawy w rozliczaniu zasiłków dla panów. Ojców korzystających z urlopów jest bowiem garstka. Z danych, jakie ZUS zbiera w przedsiębiorstwach zatrudniających mniej niż 20 osób, wynika, że z nowego urlopu korzystają przede wszystkim matki. W listopadzie 2013 r. w gronie 42,9 tys. osób korzystających z urlopu macierzyńskiego znalazło się tylko 500 ojców, czyli niewiele ponad 1 proc.
Jeden z pracowników ZUS w Krakowie przyznaje, że z nowej opcji wydłużonego urlopu korzystają głównie kobiety – często od razu deklarują one roczny urlop. Z kolei Bożena Maria Wankiewicz, rzecznik prasowy oddziału w Toruniu, informuje, że ojcowie stanowią ok. 5 proc. osób pobierających zasiłek macierzyński.
- 20 tygodni – podstawowy wymiar urlopu macierzyńskiego
- 6 tygodni – dodatkowy urlop macierzyński
- 26 tygodni wynosi dodatkowy urlop rodzicielski
