Słowo “sukces” może mieć wiele znaczeń. Dla jednej przedsiębiorczyni będzie to zbudowanie firmy zatrudniającej kilkadziesiąt osób, dla innej – stworzenie niewielkiego, ale stabilnego biznesu, który pozwala jej samodzielnie decydować o swoim życiu. Żaden z tych modeli nie jest lepszy i nie powinniśmy oceniać ich według tych samych kryteriów, nie biorąc pod uwagę indywidualnych celów i potrzeb.
Raport: bezpieczeństwo finansowe ważniejsze od zarobków
Wyniki raportu „Polki i przedsiębiorczość 2026: Sukces na własnych zasadach” pokazują, że dla przedsiębiorczyń kwestie finansowe pozostają niezwykle istotne, choć niekoniecznie w sposób, w jaki zwykliśmy o nich myśleć. Aż 56 proc. respondentek prowadzących własne firmy utożsamia sukces z bezpieczeństwem finansowym. Wysokie zarobki wskazuje jedynie 16 proc. To ważne rozróżnienie – w końcu firma przynosząca wysokie przychody nie musi wcale gwarantować bezpieczeństwa finansowego. Z kolei mniej dochodowa, ale stabilna działalność, może stwarzać warunki do podejmowania bardziej przemyślanych decyzji, realizowania nowych pomysłów i spokojnego korzystania z efektów pracy. Prowadzenie firmy samo w sobie jest wyznacznikiem sukcesu dla zaledwie 8 proc. przedsiębiorczyń (w porównaniu z 4 proc. ogółu badanych Polaków).
Jedną z najbardziej wyrazistych różnic między przedsiębiorczyniami a ogółem badanych Polaków widać w kwestii preferowanego modelu życia zawodowego. Niezależność i możliwość decydowania o własnym czasie są najważniejsze dla 42 proc. właścicielek firm, podczas gdy wśród wszystkich respondentów wskazuje na nie 18 proc. Kolejne 29 proc. przedsiębiorczyń chce rozwijać się zawodowo, ale nie kosztem życia prywatnego – wśród ogółu badanych tę odpowiedź wskazało 16 proc. Dla zaledwie 3 proc. Polek prowadzących własny biznes praca nie należy obecnie do głównych priorytetów. Wśród ogółu respondentów jest to 17 proc.
Te wyniki pokazują, że niezależność nie musi oznaczać chęci ograniczania aktywności zawodowej. Dla wielu kobiet prowadzenie firmy jest ważną częścią życia, ale chcą mieć wpływ na to, jak organizują pracę i jakie cele realizują. Oczywiście własna działalność nie gwarantuje automatycznie większej ilości wolnego czasu. Daje jednak możliwość samodzielnego określania kierunku rozwoju i podejmowania decyzji, które w przypadku pracy nie na własny rachunek nie zawsze należą do nas.
Przedsiębiorczynie wyróżniają się na tle ogółu społeczeństwa również pod względem subiektywnej oceny własnych osiągnięć. Poczucie, że obecnie odnoszą sukces na własnych zasadach, deklaruje 56 proc. z nich (w porównaniu z 45 proc. ogółu ankietowanych). W pytaniu o zmiany w życiu zawodowym, na które zdecydowałyby się, gdyby sytuacja finansowa dawała im pełną swobodę wyboru, 28 proc. deklaruje, że nie zmieniłyby niczego – wśród ogółu Polaków taką odpowiedź wskazuje 19 proc. Z kolei 24 proc. właścicielek biznesów w takiej sytuacji chciałoby poświęcać więcej czasu na własne projekty lub pasje, 9 proc. wybrałoby pracę w mniejszym wymiarze, a 8 proc. zdecydowałoby się na dłuższą przerwę zawodową.
- Polacy odbierają karty mobilizacyjne z czerwonym paskiem. Wojsko daje sześć godzin na stawienie się w wyznaczonym miejscu i czasie. Co to oznacza?
- Zmiana kodów PKD do końca 2026 r. Przedsiębiorcy muszą o tym pamiętać
- Podwyżka emerytur o dwa miesiące wcześniej. Ci uprawnieni dostaną wyższe świadczenia już od 1 stycznia 2027 r.
Rozwój firmy nie zawsze musi oznaczać zwiększanie jej skali
W dyskusji o przedsiębiorczości potrzebujemy miejsca zarówno na historie firm, które rosną dynamicznie i zdobywają kolejne rynki, jak i tych, które świadomie utrzymują niewielką skalę działalności. Rozwój biznesu nie musi przecież oznaczać wyłącznie wzrostu przychodów czy liczby pracowników. Może polegać również na poprawie rentowności, usprawnieniu procesów czy takim zorganizowaniu działalności, aby jej właścicielka nie musiała osobiście nadzorować każdego zadania. Wszystkie te działania mogą wzmacniać firmę, a jednocześnie zwiększać niezależność osoby, która ją prowadzi.
Wyniki badania są również ważną wskazówką dla instytucji i organizacji wspierających przedsiębiorczość kobiet. Oczywiście potrzebujemy programów pomagających w pozyskiwaniu finansowania, rozwijaniu innowacji czy ekspansji zagranicznej. Równie istotne jest jednak wsparcie w codziennym zarządzaniu biznesem – od planowania finansowego i budowania stabilnych źródeł przychodów po rozwój kompetencji menedżerskich, delegowanie zadań czy wykorzystanie technologii do usprawniania pracy.
Kiedy 18 lat temu powstawał Sukces Pisany Szminką, zależało mi na pokazywaniu osiągnięć kobiet i docenianiu ich przedsiębiorczości, odwagi oraz determinacji. Dziś równie ważne wydaje mi się, abyśmy nie narzucały sobie jednej definicji sukcesu. Nie każda firma musi stać się dużym przedsiębiorstwem, podobnie jak nie każda kariera musi prowadzić na najwyższe stanowisko. Najważniejsze, żeby kierunek, który wybieramy, był zgodny z naszymi celami, a nie wyłącznie z oczekiwaniami otoczenia.
Badanie przeprowadzone we wrześniu 2026 przez Instytut Badan Pollster na zlecenie Fundacji We Did It z użyciem metodologii CAWI na reprezentatywne] grupie 1000 dorosłych Polek i Polaków oraz 300 przedsiębiorczyń prowadzących swoje firmy w Polsce.
Autorka: Olga Kozierowska, pomysłodawczyni konkursu Sukces Pisany Szminką i prezeska Fundacji We Did It.
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, absolwentka Wojskowej Akademii Technicznej. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy pt. "Koncepcja systemu bezpieczeństwa socjalnego Polski z uwzględnieniem zjawiska prekariatu", poświęconej wyzwaniom współczesnej polityki społecznej i rynku pracy. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących polityki rodzinnej, rynku pracy oraz systemu zabezpieczenia społecznego.
