Kto może otrzymać legitymację osoby z niepełnosprawnością?
Legitymację może otrzymać osoba posiadająca prawomocne orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. W przypadku osób, które ukończyły 16 lat, orzeka się jeden z trzech stopni niepełnosprawności:
- znaczny stopień niepełnosprawności - dotyczy osoby z naruszoną sprawnością organizmu, która jest niezdolna do pracy albo może pracować jedynie w warunkach pracy chronionej oraz wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji,
- umiarkowany stopień niepełnosprawności- dotyczy osoby z naruszoną sprawnością organizmu, która jest niezdolna do pracy albo może pracować jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymaga czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych,
- lekki stopień niepełnosprawności - dotyczy osoby z naruszoną sprawnością organizmu, która istotnie ogranicza jej zdolność do wykonywania pracy w porównaniu z osobą o podobnych kwalifikacjach zawodowych i pełnej sprawności psychofizycznej albo powoduje ograniczenia w pełnieniu ról społecznych, które można kompensować za pomocą przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych lub technicznych.
W przypadku dzieci, które nie ukończyły 16 lat, wydaje się orzeczenie o niepełnosprawności, bez określania jej stopnia.
Jak wyrobić legitymację osoby z niepełnosprawnością i jakie dokumenty przygotować?
Legitymację wydaje powiatowy lub miejski zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Po uzyskaniu prawomocnego orzeczenia wniosek o wydanie dokumentu może złożyć osoba z niepełnosprawnością lub jej przedstawiciel ustawowy. Do wniosku należy dołączyć aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm oraz oryginał prawomocnego orzeczenia (do wglądu).
Jeżeli dana osoba ma kilka orzeczeń, legitymację wydaje się na podstawie ostatniego prawomocnego orzeczenia. Dokument może zostać wydany również na podstawie prawomocnego orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień.
Legitymacja osoby z niepełnosprawnością powinna zostać wydana w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. Dokument można odebrać osobiście lub przez upoważnioną osobę.
Ile kosztuje legitymacja osoby z niepełnosprawnością?
Wydanie pierwszej legitymacji jest bezpłatne. Nie ma również opłaty za korzystanie z jej elektronicznej wersji w aplikacji mObywatel. Za duplikat w razie zgubienia lub zniszczenia trzeba zapłacić 15 zł. Opłaty nie pobiera się natomiast za wydanie nowej legitymacji z powodu zmiany nazwiska, numeru PESEL lub wizerunku ani w celu uzupełnienia jej o stopień lub symbol przyczyny niepełnosprawności.
Jak długo jest ważna legitymacja osoby z niepełnosprawnością?
Okres ważności legitymacji zależy od rodzaju orzeczenia i wieku jej posiadacza.
- Do 5 lat - w przypadku legitymacji dokumentującej niepełnosprawność.
- Do 10 lat - w przypadku legitymacji dokumentującej stopień niepełnosprawności, jeżeli jej posiadacz nie ukończył 60 lat.
- Po ukończeniu 60 lat legitymacja dokumentująca stopień niepełnosprawności jest wydawana na okres ważności orzeczenia, bez limitu 10 lat. Jeśli orzeczenie jest bezterminowe, legitymacja również może być bezterminowa.
Jakie ulgi i zniżki daje legitymacja osoby z niepełnosprawnością w 2026 i 2027 r.?
Legitymacja ułatwia potwierdzenie statusu osoby z niepełnosprawnością przy korzystaniu z ulg i uprawnień. To, z jakich ulg i uprawnień można skorzystać, zależy m.in. od stopnia niepełnosprawności oraz przepisów obowiązujących u danego przewoźnika lub organizatora transportu. Osoby z niepełnosprawnością mogą mieć prawo do:
- ulgowych lub bezpłatnych przejazdów pociągami i autobusami,
- ulgi rehabilitacyjnej w PIT,
- 50-procentowej ulgi w opłacie za wydanie paszportu,
- dofinansowania do sprzętu rehabilitacyjnego i przedmiotów ortopedycznych,
- dofinansowania likwidacji barier architektonicznych, technicznych lub w komunikowaniu się,
- dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym,
- zwolnienia z abonamentu RTV,
- dodatkowych uprawnień w leczeniu stomatologicznym - w określonych przypadkach osoby z niepełnosprawnością mogą korzystać w ramach NFZ ze znieczulenia ogólnego i wypełnień z materiałów kompozytowych światłoutwardzalnych.
mLegitymacja ON w mObywatelu. Jak mieć legitymację w telefonie?
Legitymacja osoby z niepełnosprawnością jest dostępna również w aplikacji mObywatel jako mLegitymacja ON. Mobilny dokument pozwala potwierdzić niepełnosprawność i korzystać z niego zamiast tradycyjnej legitymacji.
Z mLegitymacji ON może korzystać także przedstawiciel ustawowy, np. rodzic dziecka z niepełnosprawnością. W niektórych przypadkach konieczne jest jednak złożenie dodatkowego wniosku do powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Radca prawny i autorka publikacji prawnych. Od 2015 roku związana z redakcją Infor.pl, a obecnie współpracuje z Gazetą Prawną. Autorka licznych publikacji dotyczących prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, prawa cywilnego, karnego i gospodarczego.
Specjalizuje się w popularyzowaniu wiedzy prawnej i analizie zmian legislacyjnych w sposób przystępny dla czytelników.
