System kaucyjny ruszył 1 października zeszłego roku, lecz dopiero Polacy odczuwają go na własnej skórze
System kaucyjny formalnie zaczął obowiązywać 1 października 2025 r., jednak dopiero teraz konsumenci zaczynają realnie odczuwać jego konsekwencje. W sklepach pojawiają się pierwsze plastikowe butelki i puszki objęte kaucją. Wynika to z faktu, że rząd przewidział trzymiesięczny okres przejściowy, a producenci mogli jeszcze sprzedawać zapasy napojów w opakowaniach nieobjętych nowymi zasadami.
W założeniu system kaucyjny ma promować recykling i ponowne wykorzystanie opakowań. Mechanizm polega na doliczeniu dodatkowej opłaty do ceny określonych opakowań po napojach, która następnie jest zwracana po oddaniu pustego opakowania do wyznaczonego punktu (butelkomatu). Takie "butelkomaty" powinny znajdować się w każdym sklepie powyżej 200 m², który sprzedaje napoje w opakowaniach objętych systemem
Kto jest odpowiedzialny za wprowadzenie systemu kaucyjnego w Polsce?
System kaucyjny został wprowadzony ustawą z 13 lipca 2023 o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1852) przez rząd Mateusza Morawieckiego (PiS). Ustawa została podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę 31 sierpnia 2023, a weszła w życie 10 października 2023 r.
Początkowo system miał wystartować z początkiem 2025 r., jednak termin ten został przesunięty na mocy nowelizacji z 21 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1911), już przez rząd Donalda Tuska.
Tym samym Polska stała się drugim co do wielkości krajem w Europie, który wdrożył system kaucyjny. Rozwiązanie to nie jest jednak nowością – działa od lat m.in. w Szwecji (od 1984 r.), Norwegii (1999 r.), Danii (2002 r.) czy Niemczech, gdzie automaty kaucyjne są dziś standardem.
Ile wynosi dodatkowa opłata za odpady: plastikowe butelki, puszki metalowe oraz szklane butelki? Wysokość kaucji w 2026 roku
Wysokość kaucji obowiązującej w 2026 roku wynosi:
- 0,50 zł – za plastikowe butelki PET do 3 litrów,
- 0,50 zł – za puszki metalowe,
- 1,00 zł – za jednorazowe butelki szklane do 1,5 litra (od 1 stycznia 2026 r.).
Opakowania objęte systemem są oznaczone niewielkim symbolem kaucji oraz informacją o jej wysokości:
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1852) LINK
Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2024 poz. 1911) LINK
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.