Nowe badanie w szpitalach w Polsce od 1 września 2026
Tym razem badaniu zostanie poddany nie pacjent, ale jego całodzienne wyżywienie. Szpitale posiłki serwowane chorym będą poddawane badaniom laboratoryjnym. Analiza ma wykazać, czy to, co rzeczywiście trafia na szpitalne talerze, odpowiada wartościom zapisanym wcześniej w jadłospisie. Laboratorium ma ocenić wartość energetyczną dania oraz zawartość najważniejszych składników odżywczych. Wyniki pokażą, ile w codziennym zestawie znajduje się białka, tłuszczu, węglowodanów, cukrów, nasyconych kwasów tłuszczowych, błonnika i sodu.
Wynik badania będzie mógł sprawdzić każdy pacjent
Wyniki z laboratorium będą musiały zostać opublikowane na stronie internetowej szpitala, w specjalnej zakładce zatytułowanej "Żywienie dla zdrowia", razem z odniesieniem do jadłospisu, którego dotyczyło badanie.
W tej samej zakładce pacjenci powinni znaleźć aktualne jadłospisy oraz informacje o wartości energetycznej i odżywczej stosowanych diet. Szpital ma również publikować materiały edukacyjne o zdrowym odżywianiu na podstawie wiarygodnych dowodów naukowych. Dzięki temu pacjent lub jego bliscy sprawdzą co danego dnia zostanie podane na śniadanie, obiad i kolację.
Przykład działania nowego systemu można zobaczyć na stronie Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Poznaniu.
Pacjenci wezmą udział w badaniu, ale nie muszą wyrażać zgody na udział
Szpitale mają też zbierać opinie pacjentów na temat serwowanych posiłków. Placówka musi poinformować chorych, że mogą anonimowo przekazywać zarówno uwagi krytyczne, jak i pozytywne. Opinie mogą być zgłaszane przez stronę internetową szpitala albo za pośrednictwem ankiet dostępnych na oddziałach. Udział pacjenta nie jest jednak obowiązkowy. To właśnie zebrane głosy mają pokazać, czy posiłki są wystarczające, smaczne, podawane o odpowiedniej porze i dostosowane do potrzeb hospitalizowanych osób.
Jedzenie ma być kontrolowane codziennie
O ile badanie laboratoryjne posiłków szpitalnych ma się odbywać raz w roku, to szpitale są zobowiązane do codziennej kontroli jakości wydawanych posiłków. Każdego dnia mają sprawdzać ich zgodność z jadłospisem, świeżość, temperaturę, zapach, wygląd oraz konsystencję. Taka ocena powinna obejmować co najmniej jedną trzecią rodzajów diet stosowanych w placówce.
Codziennie trzeba także zweryfikować gramaturę poszczególnych składników wybranego śniadania, obiadu oraz kolacji. Chodzi o sprawdzenie, czy na oddział rzeczywiście przekazano zaplanowaną ilość jedzenia dla wszystkich pacjentów.
Jadłospisy mają być przygotowywane przez dietetyka na co najmniej dziesięć dni. Muszą zawierać skład posiłków, dobowe wartości odżywcze, informacje o alergenach oraz sposób obróbki termicznej potraw. Standardowo stosowane jadłospisy szpital powinien przechowywać przez przynajmniej rok.
Polecamy: KODEKS PRACY 2026
O tym, co pacjent dostanie na talerzu zdecyduje lekarz
Rodzaj diety, czas jej stosowania i ewentualne modyfikacje ustala lekarz. Powinien przy tym uwzględnić potrzeby chorego jego stan odżywiania oraz ewentualne problemy z połykaniem. Jest poprzedzona konsultacją z dietetykiem.
Pacjent może również poinformować lekarza o produktach, których nie je ze względów religijnych, kulturowych lub światopoglądowych. Takie preferencje powinny zostać uwzględnione, jeśli nie kolidują ze stanem zdrowia i zaleceniami medycznymi. Na każdym oddziale pacjenci powinni też mieć zapewniony dostęp do wody pitnej.
Nowe obowiązki szpitali od 1 września 2026
Rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2026 roku, ale szpitale otrzymały 8 miesięcy na dostosowanie się do nowych wymagań. Okres przejściowy zakończył się 31 sierpnia. Oznacza to, że od 1 września placówki objęte rozporządzeniem muszą realizować wszystkie obowiązki w pełnym zakresie.
Wyniki badań będą ważne da zdrowia pacjenta
Jedzenie podawane w szpitalu nie powinno być jedynie dodatkiem do leczenia. W przypadku wielu chorób odpowiednio dobrana dieta wspomaga terapię, pomaga zapobiegać niedożywieniu i może mieć znaczenie dla rekonwalescencji. Szczególnie ważne jest to w przypadku osób starszych, pacjentów po operacjach oraz chorych, którzy przez dłuższy czas pozostają na oddziale.
Do tej pory wartości odżywcze posiłków mogły być wyliczane głównie na podstawie receptur i ilości zaplanowanych produktów. Dania często pozostawiały wiele do życzenia. Badania laboratoryjne mają sprawdzić, czy deklaracje zgadzają się z rzeczywistym składem codziennego zestawu.
Trzeba jednak pamiętać, że rozporządzenie nie wymaga badania wszystkich posiłków ani każdej diety stosowanej przez szpital. Placówka wybiera dietę oraz całodzienny zestaw, który zostanie poddane analizie laboratoryjnej, a kontrola musi być powtarzana tylko raz w roku. Ostatecznie skuteczność nowych zasad nie będzie zależała od pojedynczego wyniku, lecz przede wszystkim od rzetelności bieżących kontroli oraz reakcji szpitala na ewentualne nieprawidłowości.
Doświadczona redaktorka i wydawca online, od lat związana z mediami branżowymi, zwłaszcza w obszarze budownictwa, wnętrz, biznesu i gospodarki. Specjalizuje się w SEO, marketingu treści i mediach internetowych. Autorka licznych artykułów i wywiadów. Prywatnie miłośniczka kotów, pasjonatka jazdy na rowerze i długich rozmów z ciekawymi ludźmi.