Jak dostać darmowe badania? Najpierw trzeba wypełnić ankietę
Udział w programie rozpoczyna się od wypełnienia ankiety zdrowotnej. Można zrobić to przez Internetowe Konto Pacjenta, w aplikacji mojeIKP albo bezpośrednio w swojej placówce podstawowej opieki zdrowotnej, korzystając z pomocy personelu medycznego. Pytania dotyczą m.in.:
- wzrostu i masy ciała,
- chorób występujących w rodzinie,
- sposobu odżywiania,
- aktywności fizycznej, czy
- palenia tytoniu oraz spożywania alkoholu.
Ankieta obejmuje również pytania dotyczące samopoczucia psychicznego i czynników zwiększających ryzyko wystąpienia niektórych chorób.
Na podstawie udzielonych odpowiedzi placówka POZ ustala zakres badań odpowiedni dla danego pacjenta. Powinna skontaktować się z nim w ciągu 30 dni od momentu wypełnienia ankiety.
Ważne
Aby skorzystać z programu, trzeba mieć wybranego lekarza lub pielęgniarkę podstawowej opieki zdrowotnej. Wypełniona ankieta trafia do placówki, w której pracuje wybrany przez pacjenta personel POZ.
Przychodnia wystawia następnie zlecenie na badania. Nie jest to jednak standardowe e-skierowanie, dlatego pacjent nie znajdzie dokumentu na Internetowym Koncie Pacjenta ani w aplikacji mojeIKP wśród swoich e-skierowań.
Jakie badania można zrobić za darmo?
Podstawowy pakiet programu „Moje Zdrowie” obejmuje:
- morfologię krwi,
- oznaczenie poziomu glukozy,
- kreatyninę wraz z eGFR, pozwalającą ocenić pracę nerek,
- lipidogram, czyli oznaczenie cholesterolu całkowitego, LDL, HDL i triglicerydów,
- TSH, wykorzystywane do oceny pracy tarczycy,
- badanie ogólne moczu.
To jednak nie zawsze pełna lista. Zakres badań może zostać rozszerzony w zależności od wieku, płci oraz odpowiedzi udzielonych w ankiecie. Pacjent może otrzymać zlecenie m.in. na próby wątrobowe – ALAT, ASPAT i GGTP – a także badanie anty-HCV w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C.
Osoby po 50. roku życia mogą dostać dodatkowe badania
U mężczyzn po 50. roku życia program może obejmować oznaczenie całkowitego PSA, wykorzystywanego w diagnostyce i ocenie chorób prostaty. Osobom po 50. roku życia może zostać zlecony także test na krew utajoną w kale metodą immunochemiczną FIT-OC.Badanie pozwala wykryć niewidoczne gołym okiem ślady krwi w stolcu i może pomóc wskazać nieprawidłowości wymagające dalszego sprawdzenia.
Jeżeli wyniki wskazują na potrzebę dokładniejszej oceny ryzyka sercowo-naczyniowego, można zastosować odpowiednie skale: SCORE2, SCORE2-OP lub SCORE2-Diabetes, służące do oszacowania 10-letniego ryzyka wystąpienia zawału serca lub udaru mózgu. Program przewiduje również wykonywane raz w życiu oznaczenie lipoproteiny(a), w celu w celu oceny ryzyka rozwoju miażdżycy.
Po 60. roku życia możliwa jest także ocena pamięci
U osób, które ukończyły 60 lat, program może obejmować również ocenę pamięci i innych funkcji poznawczych. Takie badanie nie jest jednak wykonywane automatycznie u każdego pacjenta.
Jeżeli odpowiedzi udzielone w ankiecie wskazują na zwiększone ryzyko zaburzeń poznawczych, można przeprowadzić test Mini-Cog. Jest to krótkie badanie przesiewowe, które pomaga wstępnie ocenić m.in. pamięć i inne funkcje poznawcze.
Po badaniach pacjent otrzyma indywidualny plan zdrowotny
Wykonanie badań laboratoryjnych nie kończy udziału w programie. Kolejnym etapem jest wizyta podsumowująca w placówce POZ. Może przeprowadzić ją lekarz, pielęgniarka lub położna. Podczas spotkania omawiane są odpowiedzi z ankiety oraz wyniki wykonanych badań. Personel medyczny sprawdza również m.in. ciśnienie tętnicze, tętno, wzrost i masę ciała.
Na podstawie zebranych informacji powstaje indywidualny plan zdrowotny. Może on zawierać zalecenia dotyczące kolejnych badań, szczepień, diety, aktywności fizycznej czy rzucenia palenia.
Jeżeli bilans zdrowia wykaże nieprawidłowości, dalsza diagnostyka i ewentualne leczenie odbywają się już w ramach zwykłej opieki zdrowotnej. W zależności od wyników pacjent może otrzymać zlecenia na dodatkowe badania albo skierowanie na dalszą diagnostykę.
Program nie zastępuje innych badań profilaktycznych
Udział w programie „Moje Zdrowie” nie pozbawia pacjenta prawa do innych świadczeń ani badań profilaktycznych. Nadal może on wykonywać diagnostykę zaleconą przez lekarza oraz korzystać z innych programów profilaktycznych finansowanych ze środków publicznych. Program jest zatem dodatkową możliwością regularnego kontrolowania stanu zdrowia.
Ważne
Program nie zastępuje innych badań, diagnostyki ani leczenia, ale ma pomóc wcześniej wykrywać nieprawidłowości i odpowiednio na nie reagować.
Program przeznaczony jest również dla osób młodszych (20–49 lat), jednak w ich przypadku można z niego korzystać nie co 3 lata, lecz co 5 lat.
Dodatkowe informacje o programie "Moje Zdrowie" można znaleźć na stronie pacjent.gov.pl.
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.