Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył ponad 900 milionów złotych kar na największe hurtownie farmaceutyczne w Polsce za trwające przez ponad dekadę ograniczanie konkurencji. Skutki podziału rynku uderzyły bezpośrednio w apteki oraz pacjentów, którzy za leki musieli płacić więcej.
Zmowa na rynku leków rozbita: ponad 900 milionów złotych kary dla hurtowni farmaceutycznych
Sprawa dotyczy największych dystrybutorów produktów farmaceutycznych w kraju: grup Neuca, Farmacol oraz Polska Grupa Farmaceutyczna (PGF). W latach 2015-2022 ich łączny udział w polskim rynku sprzedaży hurtowej leków przekraczał 70 procent. Z racji skali działania, bezpośrednio kształtowały one sytuację na całym krajowym rynku aptecznym.
Zamiast rywalizować o klientów lepszymi cennikami czy marżami, przedsiębiorcy przez ponad 10 lat wymieniali się poufnymi informacjami handlowymi, neutralizując naturalne mechanizmy rynkowe. Za te niedozwolone działania firmy zostały ukarane.
Standardowo konkurencja zmusza firmy do walki o klienta korzystniejszymi warunkami współpracy, rabatami i niższymi cenami. W tym przypadku hurtownie stworzyły system pozyskiwania niepublicznych danych o transakcjach z konkretnymi aptekami. Wykorzystano do tego narzędzia informatyczne zaszyte w programach partnerskich dla aptek.
W zamian za wsparcie marketingowe, szkolenia czy rabaty, inne podmioty udostępniały dane o zakupach aptek. Od października 2015 roku mechanizm ten stosowały Neuca oraz Polska Grupa Farmaceutyczna, a w styczniu 2017 roku dołączyły do niego spółki z grupy Farmacol. Dzięki analizie danych z tysięcy placówek hurtownicy wiedzieli dokładnie, co, po jakiej cenie i na jakich warunkach apteki kupują produkty od konkurentów.
„Przez 10 lat każdy z nas mógł przepłacać za leki kupowane w aptekach”
Gdy jeden z uczestników porozumienia podnosił cenę leku, pozostali robili to samo bez ryzyka utraty odbiorcy. Synchronizacja cenników de faco godziła w pacjentów: nie mieli oni szansy znalezienia apteki, w której dany lek mógł być wyraźnie niższy, ponieważ podmioty oferowały podobne ceny.
Kiedy zachorujemy, musimy kupić leki. Powinniśmy mieć realny wybór, gdzie kupimy je taniej. Taki naturalny wybór daje uczciwa konkurencja, w ramach której przedsiębiorcy walczą o klientów lepszymi warunkami sprzedaży produktów. Przez ponad 10 lat największe hurtownie farmaceutyczne w Polsce, znając bieżącą ofertę konkurencji i aktualne ceny dla poszczególnych aptek, zamiast rywalizować o odbiorców, „synchronizowały” swoje cenniki. W ten sposób konkurencja na tym rynku została znacznie ograniczona. Na procederze korzystali uczestnicy zmowy, traciły zaś apteki, a ostatecznie pacjenci, którzy płacili więcej za leki
- wyjaśnia Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Łączna wartość sankcji finansowych wyznaczonych przez UOKiK wyniosła 904 969 744,47 zł. Poszczególne kary zostały rozłożone w następujący sposób:
- Neuca: 499 037 763,85 zł,
- Farmacol-Logistyka: 400 532 440 zł,
- Farmacol: 3 488 520 zł,
- Świat Zdrowia: 1 911 020,62 zł.
Jak wskazuje UOKiK, decyzja nie jest prawomocna. Przedsiębiorcy mogą odwołać się do sądu.
Maksymalna wymierzona prawnie kara za udział w zmowie ograniczającej konkurencję może sięgać do 10 procent rocznego obrotu firmy. Kary finansowej w całości uniknęła Polska Grupa Farmaceutyczna. Spółka zdecydowała się na współpracę z organem w ramach programu łagodzenia kar.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.