Pieniądze można otrzymywać co miesiąc, a wniosek da się złożyć w dowolnym momencie. Co ważne, nie trzeba przedstawiać rachunków za energię ani udowadniać, ile faktycznie kosztuje ogrzewanie czy prąd w gospodarstwie domowym.
Ile wynosi ryczałt energetyczny w 2026 roku?
Od 1 marca 2026 r. kwota ryczałtu energetycznego wynosi dokładnie 336,16 zł miesięcznie. Potwierdza ją komunikat Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20 stycznia 2026 r., opublikowany w Monitorze Polskim. Taką samą stawkę podają ZUS oraz KRUS. Przy obecnej wysokości świadczenia łatwo policzyć jego znaczenie dla domowego budżetu:
- 336,16 zł miesięcznie,
- 1008,48 zł przez trzy miesiące,
- 2016,96 zł przez pół roku,
- 4033,92 zł przez 12 miesięcy, jeśli przez cały ten okres obowiązuje ta sama miesięczna stawka.
Nazwa „ryczałt” ma tu duże znaczenie. Uprawniony nie przedstawia co miesiąc rachunku za energię i nie otrzymuje zwrotu odpowiadającego dokładnie wartości faktury. ZUS wymaga przede wszystkim dokumentów potwierdzających prawo do świadczenia.
Komu przysługuje ryczałt energetyczny 336,16 zł? ZUS wskazuje uprawnionych
Najważniejsze zastrzeżenie brzmi: ryczałt energetyczny nie przysługuje wszystkim emerytom i rencistom. Przepisy wskazują konkretne grupy uprawnionych, dlatego wysokość emerytury, oszczędności czy innych dochodów nie otwiera ani nie zamyka prawa do świadczenia. Decyduje status określony w przepisach. ZUS wskazuje cztery podstawowe grupy osób uprawnionych:
- kombatantów i inne osoby uprawnione,
- żołnierzy zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianych m.in. w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach pozyskiwania rud uranowych i batalionach budowlanych,
- wdowy i wdowców będących emerytami lub rencistami, pozostałych po kombatantach i innych osobach uprawnionych,
- wdowy po żołnierzach przymusowo zatrudnianych, które pobierają emeryturę lub rentę.
Przykład
Emeryt otrzymujący wysokie świadczenie może mieć prawo do ryczałtu, jeżeli należy do jednej z ustawowych grup. Z kolei senior utrzymujący się wyłącznie z niskiej emerytury nie uzyska ryczałtu tylko z powodu trudnej sytuacji finansowej, jeśli nie posiada wymaganego statusu.
Czy ryczałt energetyczny zależy od dochodu? Nie ma kryterium dochodowego
Nie ma kryterium dochodowego, które działałoby podobnie jak przy części świadczeń socjalnych. ZUS w katalogu warunków i wymaganych dokumentów nie wskazuje progu dochodowego. Prawo do pieniędzy wynika ze statusu osoby uprawnionej. Nie trzeba również dokumentować wysokości rachunków za prąd. Świadczenie ma z góry określoną miesięczną kwotę, a jego ustawowym przeznaczeniem jest pomoc w ponoszeniu kosztów energii elektrycznej, gazowej i cieplnej na cele domowe. Istotna jest jeszcze jedna zasada: jeśli jedna osoba ma prawo do więcej niż jednego świadczenia emerytalnego lub rentowego, otrzyma tylko jeden ryczałt energetyczny. Wynika to wprost z art. 20 ust. 3b ustawy o kombatantach.
Ile wyniesie ryczałt energetyczny w 2027 r.? Kwota 347,86 zł nie jest jeszcze potwierdzona
W tym miejscu pojawia się istotna różnica między ryczałtem energetycznym a zwykłą waloryzacją emerytur. Rząd przyjął dla waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. zwiększenie odpowiadające ustawowemu minimum, a wcześniejsze rządowe założenia wskazywały na wzrost świadczeń emerytalno-rentowych o co najmniej 3,48 proc. Nie można jednak automatycznie pomnożyć 336,16 zł przez 3,48 proc. i ogłosić, że ryczałt wzrośnie do 347,86 zł. Powód znajduje się w art. 20 ust. 3e–3g ustawy o kombatantach. Kwotę ryczałtu waloryzuje się według średniorocznego wskaźnika cen konsumpcyjnych nośników energii w poprzednim roku, który ogłasza Prezes GUS. Jeżeli z wyliczenia wynikałby spadek, kwota ryczałtu nie może zostać obniżona. Dlatego ostatecznej kwoty ryczałtu energetycznego od 1 marca 2027 r. jeszcze nie znamy. Najpierw potrzebny jest właściwy wskaźnik GUS dotyczący cen nośników energii w 2026 r., a następnie oficjalny komunikat Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
Kiedy będzie znana kwota ryczałtu energetycznego na 2027 rok? GUS poda ważny wskaźnik
Ustawa wyznacza kolejność, według której ustalana jest nowa stawka. Prezes GUS ma do 31 stycznia każdego roku na ogłoszenie średniorocznego wskaźnika cen konsumpcyjnych nośników energii z roku poprzedniego. Następnie Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ogłasza kwotę ryczałtu w Monitorze Polskim do siódmego dnia roboczego lutego. Nowa wysokość zaczyna obowiązywać od terminu waloryzacji, czyli 1 marca. Tak wyglądało to również w 2026 r.: komunikat z 20 stycznia ustalił kwotę 336,16 zł obowiązującą od 1 marca. Dopiero po publikacji odpowiednich danych i komunikatu będzie można podać oficjalną stawkę na 2027 r. bez zastrzeżeń.
Jak złożyć wniosek o ryczałt energetyczny? ZUS wymaga formularza ERK
Osoba, która spełnia ustawowe warunki, nie musi czekać na początek kolejnego roku. ZUS wyraźnie wskazuje, że wniosek można złożyć w każdym czasie. Służy do tego formularz ERK. Do wniosku, zależnie od podstawy uprawnienia, potrzebne mogą być m.in. dokumenty potwierdzające:
- okres działalności kombatanckiej lub represji,
- uprawnienia wdowy albo wdowca po kombatancie,
- okres i rodzaj przymusowego zatrudnienia w ramach zastępczej służby wojskowej,
- uprawnienia wdowy po żołnierzu przymusowo zatrudnianym.
Dokumentacja jest więc związana z tytułem do świadczenia, a nie z wysokością rachunku za energię. Formularz ERK obejmuje m.in. wniosek o ryczałt energetyczny dla odpowiednich kategorii osób uprawnionych.
Czy emeryt z KRUS może dostać ryczałt energetyczny?
Świadczenie nie ogranicza się do osób otrzymujących emeryturę z ZUS. Emeryci i renciści KRUS również mogą uzyskać ryczałt, jeżeli należą do jednej z grup określonych w przepisach. KRUS przyjmuje wniosek w oddziale regionalnym lub placówce terenowej. Może on zostać złożony pisemnie albo ustnie do protokołu. Kasa potwierdza jednocześnie, że przy zbiegu prawa do kilku emerytur lub rent jednej osobie przysługuje tylko jeden ryczałt. To rozróżnienie jest ważne zwłaszcza dla osób, które część kariery zawodowej spędziły w rolnictwie i pobierają świadczenie z systemu rolniczego.
Czy od ryczałtu energetycznego płaci się PIT?
Ryczałt energetyczny dla kombatantów został objęty zwolnieniem z podatku dochodowego. Podstawę stanowi art. 21 ust. 1 pkt 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla osoby uprawnionej istotna jest więc kwota samego świadczenia: obecnie 336,16 zł miesięcznie. Nie należy traktować jej tak jak kwoty brutto emerytury, od której standardowo rozpatruje się zaliczkę na PIT czy składkę zdrowotną.
Podstawa prawna i dokumenty
- Ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w szczególności art. 20 ust. 2 pkt 3 oraz ust. 3–3g.
- Komunikat Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 20 stycznia 2026 r. w sprawie kwoty ryczałtu energetycznego, M.P. 2026 poz. 104.
Redaktorka portalu internetowego gazetaprawna.pl. Absolwentka filologii polskiej oraz pedagogiki. Psychodietetyczka oraz psychoterapeutka w trakcie szkolenia. Przez kilka lat pracowała jako dziennikarka medyczna. Pasjonatka tematów z zakresu medycyny, a zwłaszcza zdrowia psychicznego.