Forsal logo

Cichanouska: Łukaszenka traktuje więźniów politycznych jak karty przetargowe. Ponad 900 osób za kratami

Więźniowie polityczni na Białorusi. Cichanouska apeluje o utrzymanie sankcji
Więźniowie polityczni na Białorusi. Cichanouska apeluje o utrzymanie sankcji/Materiały prasowe
Alaksandr Łukaszenka wykorzystuje więźniów politycznych jako karty przetargowe w rozmowach z Zachodem, a represje na Białorusi nie ustają – oceniła w rozmowie z PAP liderka białoruskich sił demokratycznych Swiatłana Cichanouska. Jak podkreśliła, w białoruskich więzieniach nadal przebywa ponad 900 więźniów politycznych. Jej zdaniem sankcje europejskie powinny być utrzymane i wykorzystywane do wymuszania nie tylko pojedynczych zwolnień, ale również zmian systemowych.

Według Cichanouskiej amerykańskie sankcje, wprowadzane przede wszystkim w związku z naruszeniami praw człowieka, mogą pomóc w uwalnianiu więźniów politycznych. Znacznie silniejszym narzędziem nacisku pozostają jednak sankcje Unii Europejskiej.

– Sankcje europejskie mogą zostać wykorzystane nie tylko do uwolnienia poszczególnych osób, lecz także do wyzwolenia całego kraju – podkreśliła liderka białoruskiej opozycji.

Przypomniała, że UE zaostrzyła restrykcje po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 r. Reżim Alaksandra Łukaszenki aktywnie wspierał wówczas działania Moskwy.

Cichanouska podziękowała Stanom Zjednoczonym za działania na rzecz uwalniania więźniów, jednocześnie zaapelowała do zachodnich partnerów, aby nie uznawali Łukaszenki i nie zachęcali go do wykorzystywania kolejnych zatrzymanych w negocjacjach.

– Jedni wychodzą na wolność dzięki Amerykanom, ale na ich miejsce zatrzymuje się dwa razy więcej ludzi. Aresztowania odbywają się praktycznie codziennie – powiedziała w rozmowie z PAP.

Jak zaznaczyła, białoruski reżim próbuje ukrywać rzeczywistą liczbę więźniów politycznych, aby stworzyć wrażenie normalizacji sytuacji. Poinformowała również, że tylko we wtorek kolejnych 20 osób uznano za więźniów politycznych.

Cichanouska o sankcjach na Białoruś. Nie chodzi tylko o uwolnienie więźniów

Liderka białoruskich sił demokratycznych uważa, że złagodzenie sankcji w zamian za pojedyncze zwolnienia nie rozwiąże problemu represji. Jej zdaniem restrykcje powinny prowadzić do trwałych zmian w państwie.

– Czasem słyszymy: znieśmy sankcje, a Łukaszenka być może uwolni ludzi. Ale co, jeśli następnego dnia aresztuje kolejnych? Jakie narzędzia nam wtedy pozostaną, żeby doprowadzić do ich uwolnienia? – pytała Cichanouska.

Stany Zjednoczone od ponad roku prowadzą z Mińskiem rozmowy dotyczące uwalniania więźniów politycznych w zamian za złagodzenie sankcji. Negocjacje w imieniu Białego Domu prowadzi specjalny wysłannik prezydenta Donalda Trumpa John Coale. Jednym z uwolnionych w ramach tych działań był 28 kwietnia polski dziennikarz i działacz mniejszości polskiej Andrzej Poczobut. Cichanouska podkreśliła jednak, że zwolnienia nie oznaczają zakończenia prześladowań. Białoruskie siły demokratyczne uczestniczą w negocjacjach i pozostają w kontakcie z amerykańskimi partnerami. Przekazują im również listy więźniów politycznych, w tym listę humanitarną obejmującą osoby ciężko chore, także na nowotwory.

Represje na Białorusi także za używanie języka polskiego

Cichanouska zwróciła uwagę na prześladowania obywateli Białorusi związane z posługiwaniem się językami innymi niż rosyjski. Jak relacjonowała, represje mogą dotyczyć również osób używających języka polskiego. Przywołała przypadek Jewhena Juszkiewicza, uwolnionego we wrześniu. W więzieniu nie pozwalano mu uczyć się polskiego. Książki przekazane przez rodzinę zostały skonfiskowane i spalone.

– Za każde słowo wypowiedziane po polsku w więzieniu można było otrzymać pięć dni karceru – opowiadała Cichanouska.

Biuro Cichanouskiej zostanie otwarte w Warszawie

26 listopada liderka białoruskich sił demokratycznych oficjalnie otworzy swoje biuro w Warszawie. Dotychczas jej siedziba znajdowała się na Litwie, skąd była zmuszona przenieść działalność do Polski. Jak wyjaśniła, Warszawa ma stać się centrum aktywności politycznej białoruskiej opozycji. Będą się tam odbywać spotkania i wydarzenia związane z ruchem demokratycznym.

Przeniesienie biura ma również ułatwić współpracę z białoruską diasporą. W Polsce mieszka bowiem znacznie więcej Białorusinów niż na Litwie. Cichanouska podkreśliła, że Polska nadal wspiera niezależne media, organizacje praw człowieka i białoruskie społeczeństwo obywatelskie. Wymieniła w tym kontekście m.in. telewizję Biełsat.

Białorusini w Polsce czekają na dokumenty nawet dwa lata

W rozmowie z PAP Cichanouska poruszyła także problemy administracyjne, z którymi mierzą się Białorusini mieszkający w Polsce. Jednym z najpoważniejszych jest długi czas oczekiwania na dokumenty pobytowe. Jak zaznaczyła, niektórzy uchodźcy polityczni czekają na rozpatrzenie wniosków nawet dwa lata. Zaapelowała do polskich władz o szybsze rozpatrywanie spraw osób, które uciekły z Białorusi przed represjami. Jej zdaniem uchodźców politycznych należy traktować inaczej niż migrantów ekonomicznych.

Zwróciła również uwagę na różnice w długości zezwoleń na pobyt czasowy. Na Litwie są one wydawane na trzy lata, natomiast w Polsce na rok. Wydłużenie tego okresu mogłoby, według Cichanouskiej, ułatwić życie Białorusinom i ograniczyć obciążenie urzędów. Kolejną przeszkodą jest otwieranie rachunków bankowych. Liderka opozycji przyznała, że sama spotkała się z odmową otwarcia konta w jednym z banków. Jak podkreśliła, Białorusini chcą legalnie pracować w Polsce i płacić podatki, dlatego nie powinni napotykać takich barier.

Według Cichanouskiej przy polskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych działa grupa międzyresortowa, która zajmuje się usuwaniem tych trudności. Proces zmian przebiega jednak bardzo powoli.

Polska ważnym partnerem w rozmowach z Mińskiem

Cichanouska oceniła, że Polska pozostaje istotnym uczestnikiem rozmów dotyczących Białorusi. Wskazała na zaangażowanie ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego oraz pryncypialne stanowisko Warszawy wobec reżimu Łukaszenki.

Zaznaczyła jednocześnie, że dla polskich władz priorytetem pozostaje bezpieczeństwo narodowe. Wśród pozytywnych zmian wymieniła mniejszą intensywność presji migracyjnej na granicy polsko-białoruskiej oraz uwolnienie Andrzeja Poczobuta.

Liderka białoruskiej opozycji wyraziła również nadzieję, że amerykański Kongres będzie nadal angażował się w sprawy praw człowieka i demokracji na Białorusi. Zwróciła jednak uwagę, że likwidacja amerykańskiej agencji pomocowej USAID poważnie ograniczyła możliwości działania białoruskich sił demokratycznych.

Swiatłana Cichanouska wzięła udział w wyborach prezydenckich na Białorusi w 2020 r. i zdobyła szerokie poparcie społeczne. Oficjalnie zwycięzcą ogłoszono jednak Alaksandra Łukaszenkę. Wyniki wyborów zostały uznane przez opozycję i państwa zachodnie za sfałszowane. Po wyborach Cichanouska została zmuszona do opuszczenia kraju. Obecnie kieruje Zjednoczonym Gabinetem Przejściowym Białorusi.

Źródło: PAP
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj