Scenariusz, w którym rozwój AI prowadzi do utraty pracy, jest dla Polaków realny. Co trzecia osoba walczyłaby z taką sytuacją przekwalifikowaniem lub podjęciem zatrudnienia podobnego do dotychczasowego. Mniej niż co dziesiąta osoba zakłada pracę poniżej kompetencji lub wyjazd do pracy za granicę, nie wierzymy też we wsparcie urzędów pracy.
Sztuczna inteligencja wyśle na bezrobocie: jak się przed nim uchronić
Choć świadomość potrzeby rozwoju kompetencji rośnie, Polacy niechętnie finansują go samodzielnie. W ostatnim roku 28 proc. osób wzięło udział w szkoleniu podnoszącym kwalifikacje opłaconym przez firmę, a tylko 12 proc. zapłaciło za to z własnej kieszeni – wynika z miesięcznego odczytu „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service.
Eksperci firmy wskazują, że sama świadomość zmian na rynku pracy jest już wysoka, ale kolejnym krokiem musi być przełożenie jej na konkretne działania.
Sztuczna inteligencja znajduje się na pierwszym miejscu wśród czynników, które według Polaków zagrażają ich miejscom pracy – wskazuje tak 26 proc. badanych. AI wyprzedziła tym samym rosnące koszty prowadzenia działalności (18 proc.), konkurencję ze strony pracowników z zagranicy (15 proc.) oraz pogarszającą się koniunkturę gospodarczą (14 proc.).
- Widać bardzo dużą świadomość Polaków, którzy wiedzą zarówno o rewolucji związanej z AI, jak i o tym, że rosną koszty pracy, wciąż konkurują z pracownikami z zagranicy a do tego dochodzi skomplikowana sytuacja makroekonomiczna. Taka przezorność bardzo cieszy, natomiast muszą za tym iść działania i tutaj zaczyna się większe wyzwanie – wskazuje Krzysztof Inglot, założyciel Personnel Service i ekspert rynku pracy.
Masz zawód zagrożony przez AI - bierz się za zmianę kwalifikacji
Wysoka świadomość Polaków przekłada się na ich plany. Z najnowszego odczytu „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service wynika, że gdyby wykonywany zawód przestał być potrzebny lub istotnie się zmienił, 31 proc. Polaków zdecydowałoby się na przekwalifikowanie.
Co ciekawe, wynik jest niemal identyczny wśród kobiet i mężczyzn oraz zbliżony we wszystkich grupach wiekowych. Na drugim miejscu 24 proc. osób wskazuje, że poszukałoby pracy o podobnym charakterze.
Zdecydowanie mniej popularnym scenariuszem jest szukanie pracy poniżej swoich kompetencji oraz wyjazd do pracy za granicę (po 7% wskazań). Tutaj widzimy pewne różnice ze względu na wiek. Pracę poniżej kompetencji byłoby w stanie zaakceptować zaledwie 3 proc. osób powyżej 55 roku życia w porównaniu do co dziesiątego 35-44-latka.
Jeżeli chodzi o szukanie swoich szans za granicą jest to scenariusz najbliższy młodym osobom – na taki krok zdecyduje się 17 proc. 18-24-latków w porównaniu do zaledwie 2 proc. najstarszych pracowników powyżej 55 roku życia.
Najmniejsza liczba wskazań to wsparcie urzędów pracy w kontekście poszukiwania nowego zawodu. Taką odpowiedź wskazuje 6 proc. osób.
Co ciekawe, wyróżnia się tutaj grupa 25-34-latków, gdzie aż 11 proc. wskazuje, że urząd pracy to odpowiednie miejsce, żeby zgłosić się w wypadku, gdy nasz zawód przestanie być potrzebny na rynku pracy.
Sztuczna inteligencja wyśle na bezrobocie: tylko niewielu Polaków szkoli się dla zmiany kwalifikacji
Problem pojawia się, gdy deklaracje zestawimy z rzeczywistym inwestowaniem w kompetencje. Aż 60 proc. pracujących Polaków w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie uczestniczyło w żadnym szkoleniu podnoszącym kwalifikacje zawodowe.
28 proc. skorzystało ze szkolenia finansowanego przez pracodawcę, a tylko 12 proc. zapłaciło za rozwój z własnej kieszeni.
Badanie Personnel Service pokazuje również wyraźną lukę w dostępie do rozwoju zawodowego. Wśród pracujących z wyższym wykształceniem w szkoleniu w ciągu ostatnich 12 miesięcy uczestniczyło 49 proc. osób.
W grupie z wykształceniem średnim lub policealnym było to 33 proc., a wśród osób z wykształceniem podstawowym lub zasadniczym zawodowym zaledwie 17 proc. Oznacza to, że w tej ostatniej grupie aż 83 proc. badanych nie uczestniczyło w żadnym szkoleniu.
– Największym wyzwaniem nie jest dziś przekonanie Polaków, że rynek pracy się zmienia. Oni już to wiedzą. Problem zaczyna się krok dalej, czyli między świadomością a konkretnym działaniem. Co trzeci pracownik deklaruje gotowość do przekwalifikowania, ale sześciu na dziesięciu w ostatnim roku nie uczestniczyło w żadnym szkoleniu zawodowym. W erze AI rozwój kompetencji nie może być wyłącznie prywatną sprawą pracownika. Potrzebujemy modelu, w którym odpowiedzialność dzielą pracownicy, firmy i państwo – mówi Krzysztof Inglot, ekspert z Personnel Service.
Dziennikarz i redaktor od 1978 r. Z marką INFOR związany od 1995 r. z przerwą w latach 2011-2023. Najpierw był autorem artykułów i redaktorem papierowych czasopism m.in. naczelnym Prawa i Życia, Adwokata Domowego oraz I zastępcą redaktora naczelnego Dziennika Gazety Prawnej. Teraz, od października 2023 r. już jako dziennikarz i redaktor internetowy przygotowuje i publikuje artykuły na portalu INFOR.pl.