MON pracuje nad ustawą o gotowości obronnej państwa
O pracach nad nowymi przepisami poinformowała „Rzeczpospolita”. Jak ustaliła gazeta, projekt ustawy o gotowości obronnej państwa został już opracowany w Ministerstwie Obrony Narodowej i znajduje się na etapie uzgodnień wewnątrzresortowych. Resort potwierdził prowadzenie prac, wskazując na potrzebę wzmocnienia zdolności obronnych Polski oraz usprawnienia współpracy wojska ze służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo wewnętrzne.
Nowe rozwiązania mają uwzględniać współczesne zagrożenia, w tym działania hybrydowe, cyberataki i dezinformację. Jednym z celów jest także usprawnienie systemu kierowania obroną państwa oraz przyspieszenie przemieszczania wojsk, w tym sił sojuszniczych.
Na razie nie jest to obowiązująca ustawa. Projekt nie zakończył jeszcze procesu legislacyjnego, dlatego nie można traktować zapowiadanych rozwiązań jako przepisów, które już nakładają nowe obowiązki na obywateli.
Czym jest pełna gotowość obronna państwa?
Pojęcie pełnej gotowości obronnej państwa nie jest nowe. Od 29 marca 2025 r. obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów, które przewiduje dwa stany gotowości obronnej: stałej i pełnej.
Stan stałej gotowości utrzymywany jest w czasie pokoju, gdy nie występują istotne zagrożenia zewnętrznego bezpieczeństwa państwa. Obejmuje m.in. aktualizowanie planów i procedur, sprawdzanie systemu kierowania bezpieczeństwem oraz przegląd zasobów osobowych i materiałowych.
Stan pełnej gotowości obronnej wprowadza się w razie zewnętrznego zagrożenia bezpieczeństwa państwa oraz w czasie wojny. W tym stanie realizowane są działania umożliwiające przeprowadzenie mobilizacji, wprowadzenie stanu wojennego i pełne rozwinięcie systemu obronnego państwa.
O zmianie stanu gotowości obronnej postanawia Prezydent RP na wniosek Rady Ministrów. Nie jest to więc decyzja podejmowana automatycznie przez samo Ministerstwo Obrony Narodowej.
Czy pełna gotowość oznacza mobilizację obywateli?
Nie. Samo wprowadzenie pełnej gotowości obronnej państwa nie oznacza, że wszyscy obywatele zostają automatycznie powołani do wojska. Są to odrębne procedury.
Ustawa o obronie Ojczyzny przewiduje jednak, że obowiązek obrony dotyczy obywateli polskich zdolnych do jego wykonywania ze względu na wiek i stan zdrowia. Może obejmować m.in. pełnienie służby wojskowej, wykonywanie obowiązków wynikających z przydziałów mobilizacyjnych, służbę w jednostkach zmilitaryzowanych czy świadczenia na rzecz obrony.
Nie oznacza to jednak, że każdy obywatel ma w każdej sytuacji wykonywać wszystkie te obowiązki. Ich zakres i zasady zależą od konkretnych przepisów oraz indywidualnej sytuacji danej osoby.
Warto też pamiętać, że przygotowywanie państwa do sytuacji kryzysowej nie jest równoznaczne z ogłoszeniem mobilizacji ani ze stanem wojennym. Nowe przepisy są dopiero przygotowywane, a ich ostateczny kształt będzie można ocenić po opublikowaniu projektu i zakończeniu prac legislacyjnych.

