Znalezisko jest istotne nie dlatego, że w rosyjskiej broni po raz kolejny pojawiła się elektronika zagranicznego producenta. Szczególne znaczenie ma funkcja, jaką odnaleziony moduł może pełnić w pocisku. Nvidia Jetson Orin NX jest niewielkim komputerem przeznaczonym do wykonywania zaawansowanych obliczeń bez konieczności przesyłania danych do zewnętrznego centrum obliczeniowego. Platforma została stworzona m.in. dla robotyki, systemów autonomicznych oraz komputerowego rozpoznawania obrazu.
Ukraiński wywiad wojskowy poinformował 12 sierpnia, że moduł Jetson Orin został zidentyfikowany podczas analizy komponentów S-71 „Monochrom”. GUR zastrzegł przy tym, że samo odkrycie nie przesądza jeszcze o sposobie wykorzystania układu. Zdaniem wywiadu jego zastosowanie może jednak świadczyć o wdrażaniu technologii sztucznej inteligencji do rosyjskich systemów uzbrojenia.
Tom’s Hardware, który opisał ustalenia ukraińskich służb i zwrócił się do Nvidii o stanowisko, podaje, że odnaleziony układ został oznaczony jako SNVUP6.MOP TE980M-A1. Oznaczenia mają wskazywać, że komponent został zapakowany w marcu 2025 r.
Nvidia Jetson Orin NX może analizować obraz w czasie rzeczywistym
Według dostępnych informacji moduł współpracował w pocisku z chińskim systemem optoelektronicznym wykorzystującym kamerę Honpho TS130C-01. Taka konfiguracja może umożliwiać analizowanie obrazu w czasie rzeczywistym podczas lotu rakiety.
Ma to szczególne znaczenie w końcowym etapie ataku. Komputer pokładowy dysponujący odpowiednią mocą obliczeniową może przetwarzać dane z kamery, porównywać obserwowany obraz z informacjami zapisanymi wcześniej w pamięci systemu i wspierać naprowadzanie uzbrojenia na wskazany obiekt.
Nie oznacza to jednak automatycznie, że S-71 samodzielnie podejmuje decyzję o wyborze celu. Publicznie dostępne informacje GUR potwierdzają obecność sprzętu umożliwiającego wykonywanie obliczeń wykorzystywanych w systemach AI, lecz nie przedstawiają pełnej architektury oprogramowania pocisku ani algorytmów sterujących jego działaniem. Z tego powodu tezę o autonomicznym rozpoznawaniu celów należy traktować jako prawdopodobne zastosowanie technologii, a nie jako definitywnie potwierdzoną funkcję.
Według danych Nvidii Jetson Orin NX jest dostępny w odmianach z 8 oraz 16 GB pamięci. Najwydajniejsza wersja oferuje do 157 TOPS mocy obliczeniowej AI. Układ wykorzystuje procesor Arm Cortex-A78AE, procesor graficzny oparty na architekturze Ampere oraz wyspecjalizowane jednostki przeznaczone do obliczeń związanych ze sztuczną inteligencją. Pobór mocy można konfigurować w zakresie od 10 do 40 W. To właśnie połączenie niewielkich rozmiarów, stosunkowo niskiego zużycia energii i wysokiej wydajności sprawia, że urządzenia tej rodziny nadają się do zastosowań mobilnych.
S-71 „Monochrom” z głowicą o masie 250 kg
Rosyjski S-71 „Monochrom” jest pociskiem manewrującym rozwijanym z myślą o atakowaniu celów z dystansu przy jednoczesnym ograniczeniu możliwości jego wykrycia przez systemy radarowe. Według informacji przytaczanych przez Tom’s Hardware jego zasięg może dochodzić do około 300 km, a pocisk przenosi głowicę odłamkowo-burzącą o masie około 250 kg.
S-71 może być przenoszony przez rosyjskie samoloty Su-57. W źródłach branżowych wskazuje się również możliwość jego integracji z ciężkim bezzałogowym samolotem bojowym S-70 Ochotnik.
Kluczowym elementem konstrukcji ma być zdolność do prowadzenia ataku z wykorzystaniem optoelektronicznego systemu naprowadzania. Jeżeli dane GUR dotyczące roli Jetson Orin NX zostaną potwierdzone przez dalszą analizę techniczną, oznaczałoby to, że Rosja rozwija broń zdolną do lokalnego przetwarzania dużej ilości informacji zbieranych podczas lotu. Takie rozwiązanie ogranicza zależność od zewnętrznej transmisji danych i może zwiększać odporność systemu na zakłócenia łączności.
Nvidia: Jetson Orin nie jest przeznaczony do celów wojskowych
Nvidia potwierdziła Tom’s Hardware, że Jetson Orin jest produktem komercyjnym. Firma wskazała, że urządzenia tej rodziny trafiają do studentów, programistów, start-upów oraz przedsiębiorstw pracujących nad robotyką i systemami wykorzystującymi sztuczną inteligencję.
Producent podkreślił jednocześnie, że Jetson Orin nie jest oficjalnie dostępny w Rosji i nie został zaprojektowany do zastosowań wojskowych. Nvidia zaznaczyła również, że po sprzedaży urządzenia nie ma możliwości pełnego śledzenia jego dalszej drogi.
To istotne zastrzeżenie. Moduły Jetson są produktami znajdującymi się w szerokiej dystrybucji i mogą być odsprzedawane na rynku wtórnym. Oznacza to, że komponent zakupiony legalnie przez odbiorcę w jednym państwie może później wielokrotnie zmienić właściciela.
Nvidia zadeklarowała, że w przypadku ustalenia, iż klient narusza amerykańskie przepisy dotyczące kontroli eksportu, przedsiębiorstwo podejmie odpowiednie działania.
Zachodnia elektronika nadal trafia do rosyjskiego uzbrojenia
Sprawa Jetson Orin NX wpisuje się w znacznie szerszy problem dostępu rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego do zagranicznej elektroniki. Ukraiński wywiad od początku pełnoskalowej wojny systematycznie demontuje zdobyte lub zestrzelone rosyjskie rakiety oraz drony i publikuje informacje dotyczące pochodzenia zastosowanych w nich podzespołów.
Według danych GUR zgromadzonych do sierpnia 2026 r. w 202 rosyjskich systemach uzbrojenia zidentyfikowano 5816 komponentów zagranicznego pochodzenia. Chodzi nie tylko o pociski manewrujące, ale również pociski balistyczne, bezzałogowce, systemy naprowadzania i elementy innych rodzajów sprzętu wojskowego.
Ukraińskie służby wskazują, że Rosji nadal nie udało się całkowicie zastąpić zaawansowanej zagranicznej elektroniki odpowiednikami produkowanymi we własnym kraju. Szczególnie trudne do zastąpienia są wysokowydajne procesory, systemy przetwarzania obrazu, układy sterujące, pamięci i specjalistyczne sensory.
Nvidia Jetson Orin wcześniej odnaleziony w rosyjskich dronach
S-71 „Monochrom” nie jest pierwszym rosyjskim systemem, w którym według ukraińskich służb odnaleziono platformę Nvidia Jetson. Tom’s Hardware podaje, powołując się na informacje ukraińskiego wywiadu, że moduły Jetson Orin NX znajdowano wcześniej również w bezzałogowych systemach uderzeniowych określanych jako Shahed MS001.
Także w tym przypadku zastosowanie niewielkiego komputera o dużej wydajności miało umożliwiać przetwarzanie obrazu bezpośrednio na pokładzie maszyny. Tego rodzaju rozwiązanie daje konstruktorom możliwość wykorzystania komputerowego rozpoznawania obrazu bez stałego połączenia z operatorem.
GUR poinformował ponadto o identyfikowaniu w rosyjskim uzbrojeniu innych komponentów zagranicznych. Ukraińskie służby wymieniały m.in. elementy pasywnej głowicy radarowej instalowanej w bezzałogowcach rodziny Geran, komponenty aktywnego systemu naprowadzania pocisku Ch-47M2 Kindżał oraz chińskie systemy optoelektroniczne.
Sztuczna inteligencja zmienia sposób naprowadzania uzbrojenia
Znaczenie urządzeń takich jak Jetson Orin nie sprowadza się do samej wydajności procesora. Platforma została opracowana właśnie z myślą o wykonywaniu obliczeń związanych z AI bezpośrednio w urządzeniu znajdującym się na miejscu działania, czyli na tzw. krawędzi systemu.
W robotyce pozwala to maszynie rozpoznawać przedmioty, analizować otoczenie czy podejmować określone działania bez przesyłania każdego obrazu do serwera. Te same właściwości techniczne mogą zostać wykorzystane w systemie wojskowym do analizy danych z kamer i sensorów.
Oficjalna dokumentacja Nvidii wskazuje, że Jetson Orin jest przeznaczony m.in. do komputerowego rozpoznawania obrazu, robotyki i autonomicznych maszyn. Sam fakt znalezienia takiego urządzenia w pocisku nie pozwala jednak ustalić, jaki model AI został w nim uruchomiony, na jakich danych został wyszkolony ani czy algorytm odpowiada wyłącznie za korektę toru lotu, czy również za rozpoznanie konkretnego obiektu.
To właśnie ustalenie rzeczywistej funkcji oprogramowania S-71 będzie kluczowe dla oceny, jak daleko Rosja posunęła się w wykorzystywaniu sztucznej inteligencji w precyzyjnym uzbrojeniu.
Źródła:
- Ukraiński wywiad wojskowy GUR oraz portal War&Sanctions – informacje o identyfikacji Nvidia Jetson Orin w S-71 „Monochrom” i zagranicznych komponentach rosyjskiego uzbrojenia.
- Tom’s Hardware – opis modułu odnalezionego w S-71, jego oznaczeń, możliwego zastosowania oraz stanowisko Nvidii przekazane redakcji przez rzecznika firmy.
- Nvidia – oficjalna dokumentacja techniczna platformy Jetson Orin, w tym parametry Jetson Orin NX oraz zastosowania w komputerowym rozpoznawaniu obrazu, robotyce i systemach autonomicznych.
- Ukrainska Pravda – informacje GUR dotyczące modułu Nvidia Jetson Orin, systemów naprowadzania i pozostałych zagranicznych komponentów identyfikowanych w rosyjskim uzbrojeniu.
- TechRadar – dane dotyczące 5816 zagranicznych komponentów zidentyfikowanych przez ukraiński wywiad w 202 rosyjskich systemach uzbrojenia.
Autor artykułów i raportów. Współpracował m.in z Konfederacją Pracodawców Lewiatan, Health & Environment Alliance Polska, Koalicją Klimatyczną, Festiwalem Łódź Wielu Kultur, Wirtualną Polską, Wprost, Zieloną Interią. Komentuje wydarzenia dla Polskiego Radia. Na łamach Gazety Prawnej zajmuje się polityką międzynarodową i krajową . Pasjonat technologii i nauki.