Jak wynika z najnowszych danych Eurostatu, sytuacja w większości państw członkowskich w ostatnich miesiącach była zróżnicowana. W październiku najwyższy wskaźnik nadmiernej śmiertelności (+110 proc.) odnotowano w Rumunii, podczas gdy najniższy we Włoszech i Szwecji - nie więcej niż 2 proc.
W całej Unii Europejskiej szczyt nadmiernej liczby zgonów przypadł na listopad 2020 r. (+40 proc.), wcześniej rekordy padały w kwietniu 2020 roku (+25 proc.).
W początkowej fazie pandemii Covid-19 najwyższe wskaźniki nadmiernej śmiertelności w UE obserwowano w Hiszpanii (80,8 proc.), Belgii (73,1 proc.) i Holandii (53,8 proc.). Cztery inne kraje przekroczyły 35-proc. wzrost liczby zgonów w kwietniu, wśród nim znalazły się Włochy (41,7 proc., chociaż najwyższy wzrost miał miejsce już w marcu o 49,6p proc.), Szwecja (38,2 proc.), Irlandia (37,1 proc.) i Francja ( 36,4 proc.).
W większości państw po wysokim wzroście śmiertelności na wiosnę, nastąpił stosunkowo stabilny okres wczesnego lata (w porównaniu z poziomem bazowym z lat 2016-2019). Następnie w większości państw członkowskich nastąpił drugi gwałtowny wzrost.
Ponad 10-procentowy wzrost w stosunku do wartości bazowej zarejestrowano po raz pierwszy w lipcu w Rumunii, w sierpniu w Polsce oraz we wrześniu 2020 r. w Czechach i Grecji.
Natomiast od września 2020 r. wzrost był wyższy i bardziej powszechny, osiągając nowe szczyty w listopadzie 2020 r., z najwyższymi wskaźnikami w Polsce (97 proc.), Bułgarii (94,4 proc.), Słowenii (93,2 proc.), Czechach (75,8 proc.), Rumunii (62,6 proc.) i na Węgrzech (59,2 proc.). Kraje, które wiosną 2020 r. notowały wysokie wartości dodatkowych zgonów w listopadzie, ponownie odnotowały wzrost współczynnika nadwyżek umieralności: Belgia (58,8 proc.), Włochy (51,6 proc.), Austria (47,8 proc.), Malta (38,3 proc.), Francja (31,3 proc.) i Hiszpania (24,4 proc.).
Coraz więcej nadmiarowych zgonów
W styczniu i lutym 2021 r. w większości krajów wystąpił nieznaczny spadek nadmiernej śmiertelności. Nowy, mniejszy skok miał miejsce w marcu i kwietniu 2021 r., osiągając w całej Wspólnocie 20,9 proc. nadwyżki umieralności w porównaniu do okresu odniesienia z lat 2016-2019. W tym czasie niektóre kraje miały bardzo wysokie wskaźniki, ze współczynnikami nadwyżek śmiertelności powyżej 50 proc. Wśród nich znalazły się: Bułgaria (76,9 proc.), Polska (65,3 proc.), Czechy (62 proc.), Słowacja (55 proc.) i na Węgry (50,6 proc.), podczas gdy inne (np. Portugalia, Dania, Szwecja i Finlandia) w ogóle nie odnotowały nadmiernej liczby zgonów.
Kolejny wzrost nadmiernych zgonów miał miejsce między sierpniem a październikiem 2021 r.
W październiku w niektórych państwach członkowskich (Rumunia, Bułgaria, Łotwa i Litwa) nadwyżka śmiertelności przekroczyła 40 proc. (w Rumunii nawet ponad 100 proc.), ale spora grupa krajów, w których współczynniki wahały się między 5 proc. a 10 proc. Szwecja miała niższą śmiertelności niż w bazowym okresie.
W Polsce w październiku wskaźnik nadmiernej śmiertelności był na poziomie 14,4 proc. w porównaniu ze październikową średnią z lat 2016-2019. W tym czasie czwarta fala pandemii w Polsce dopiero zaczynała wzbierać, zarówno pod względem liczby zakażeń, co wpływa na liczbę dostępnych łóżek szpitalnych i to nie tylko tych przeznaczonych dla chorych na Covid-19 , jak i pod względem liczby zgonów.
