Bardzo trudne jest wyjaśnić osobie nie znającej systemu świadczenia wspierającego na czym polega problem wstrzymywania tych pieniędzy przez ZUS. W skrócie jest przepis w ustawie o świadczeniu wspierającym, który nakazuje ZUS wypłatę wyrównań. Ale ZUS znalazł przepis w ustawie o rehabilitacji (pełna nazwa: ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) i drogą wykładni wyłączył obowiązek wypłaty wyrównania. I teraz sprawy o to wyłączenie trafiają do sądów. I ZUS zaczyna przegrywać. Na razie nieprawomocnie.
Drogi czytelniku sam sprawdź jak trudno jest to wyjaśnić:
Przepis, który nakazuje wypłatę ZUS wyrównań:
Podstawa prawa
Art 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym:
Jeżeli w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, zostanie złożony wniosek, prawo do świadczenia wspierającego ZUS ustala od miesiąca, w którym złożono wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia.
UWAGA! Przepis nie ma charakteru wnioskowego - ZUS stosuje go z urzędu.
Przykład
Wniosek o punkty we WZON złożono 1 czerwca
Punkty WZON przyznał od 1 września
Wyrównanie powinno być za okres od 1 czerwca do 1 września.
Wszystko jest jasne, ale złożona wykładnia z ustawy o rehabilitacji wyłącza praktykę ZUS (jako autor nie jestem w stanie opisać potocznym językiem wykładni stosowanej przez ZUS - proszę czytelnika o wyrozumiałość i przyjęcie, że jest bardzo skomplikowane rozumowanie, w którym ZUS wyłącza stosowanie art. 26 ust. 2 i odmawia wypłaty wyrównań kilkudziesięciu tysiącom osób niepełnosprawnych. Ważniejsze jest co z tym zrobiły sądy:
Sprawę upraszczają sądy - wskazują że ZUS ma zastosować pierwszy przepis, a wykładni ustawy o rehabilitacji nie wolno mu stosować
Takie stanowisko zajął Sąd Okręgowy w Świdnicy z wyroku z 2026-09-24 (sygnatura VII U 710/26) link do wyroku.
Sąd zgruzował argumentację ZUS. W uzasadnieniu wyroku czytamy:
Organ rentowy zapomina, że celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych (art. 3 ust. 1 ustawy). Potrzeby te istnieją niezależnie od daty posiedzenia składu ustalającego WZON. Wnioskodawczyni, u której ustalono poziom potrzeby wsparcia na 90 punktów (a więc poziom bardzo wysoki, uprawniający do świadczenia w wysokości 180% renty socjalnej), ponosiła wydatki związane z zaspokojeniem swoich szczególnych potrzeb w okresie od (...) do (...) (...) r. w takim samym stopniu jak po dniu (...) r. Odmowa świadczenia za ten okres pozbawia świadczenie jego funkcji w odniesieniu do czterech miesięcy, w których wnioskodawczyni potrzebowała wsparcia w stopniu potwierdzonym przez WZON."
A o samym art. 26 ust. 2 ustawy o świadczeniu wspierającym, którego ZUS nie chce stosować sędziowie napisali tak:
"Brzmienie art. 26 ust. 2 jest jednoznaczne. Przepis formułuje jedną przesłankę (złożenie wniosku o świadczenie w terminie 3 miesięcy od dnia wydania decyzji WZON) i jeden skutek (ustalenie prawa od miesiąca złożenia wniosku o wydanie decyzji WZON). Nie zawiera żadnego zastrzeżenia w rodzaju „nie wcześniej jednak niż od dnia, od którego ustalono poziom potrzeby wsparcia”, ani też odesłania do okresu, na jaki poziom potrzeby wsparcia ustalono. Punktem odniesienia jest wyłącznie data złożenia wniosku o wydanie decyzji, a nie data początkowa okresu wskazanego w decyzji."
Poniżej jak obliczać sporne pieniądze należne od ZUS:
Jak obliczyć wartość wyrównania wstrzymywanego przez ZUS - przykłady dla 1 miesiąca i trzech miesięcy
Przykład dla 1 miesiąca:
Przykład
Jeżeli osoba z niepełnosprawnością ma prawo do 4353 zł świadczenia wspierającego, a sprawa we WZON trwała miesiąc, to z prostego obliczenia wynika, że 4353 zł × 1 miesiąc = 4353 zł. Taką kwotę wyrównania powinien wypłacić ZUS. Jednak od 1 stycznia 2026 r. odmawia wypłaty wyrównania za okres oczekiwania na decyzję WZON. Kwota 4353 zł to najwyższa wysokość świadczenia wspierającego w 2026 r. (w marcu 2027 r. przewidywana jest podwyżka o około 3%). Jak wygląda sytuacja w przypadku najniższego świadczenia wspierającego? Mamy 792 zł × 1 miesiąc = 792 zł. Tyle wynosi wyrównanie za jeden pełny miesiąc przy tej wysokości świadczenia. Pokazuje to skalę strat finansowych osób z niepełnosprawnościami. Za jeden miesiąc wynoszą one od 792 zł do 4353 zł. Jeżeli sprawa we WZON się przeciągnęła proporcjonalnie zwiększamy te kwoty o kolejne miesiące.
Przykład dla trzech miesięcy:
Przykład
Najwyższa wartość świadczenia wspierającego: 4353 zł miesięcznie. Mamy trzymiesięczne oczekiwanie na decyzję WZON. Oznacza to wyrównanie w wysokości 13 059 zł (4353 zł × 3 miesiące). Taką kwotę powinien wypłacić ZUS. Przy najniższym świadczeniu wspierającym, wynoszącym 792 zł miesięcznie, wyrównanie za ten sam okres wynosi 2376 zł (792 zł × 3 miesiące).
Z przykładu wynika, że za trzy miesiące oczekiwania na decyzję WZON osoby z niepełnosprawnościami mogą stracić od 2376 zł do 13 059 zł, jeżeli ZUS odmówi wypłaty wyrównania.
I takie same obliczenia możemy przeprowadzić dla opóźnienia 4 miesięcy, 5 miesięcy, 6 miesięcy, 7 miesięcy itd.
Wszystko według wzoru: (od 792 zł do 4353) x liczba miesięcy we WZON.
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
