Zmiany w segregacji odpadów. Co zmieniło się 1 stycznia 2025 r.?
Od tego dnia obowiązują nowe zasady dotyczące selektywnej zbiórki odpadów tekstylnych. Tekstylia, odzież i obuwie nie powinny już trafiać do pojemników na odpady zmieszane. Należy przekazywać je do Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, czyli PSZOK-ów, lub korzystać z innych form zbiórki organizowanych na terenie danej gminy.
Selektywną zbiórką zostały objęte m.in.:
- ubrania – np. odzież codzienna, sportowa i robocza oraz bielizna,
- tkaniny domowe – pościel, ręczniki, obrusy, firany i zasłony,
- akcesoria tekstylne – szaliki, czapki, rękawiczki czy torby tekstylne,
- buty – obuwie różnego rodzaju, choć w niektórych miejscach może być ono zbierane oddzielnie.
Warto przy tym rozróżnić odpady tekstylne od odzieży, która wciąż nadaje się do ponownego użycia. Zużyte i zniszczone tekstylia należy przekazywać zgodnie z zasadami obowiązującymi w danej gminie. Z kolei ubrania w dobrym stanie można przekazać m.in. organizacjom charytatywnym, podczas lokalnych zbiórek lub do odpowiednich kontenerów na używaną odzież.
Nowy obowiązek oznacza nowe kary
Podobnie jak w przypadku innych frakcji odpadów, nieprawidłowa segregacja może wiązać się z dodatkowymi kosztami. Jeżeli właściciel nieruchomości nie przestrzega obowiązku selektywnego zbierania odpadów tekstylnych, może zostać wobec niego zastosowana podwyższona opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jej wysokość może wynosić od dwukrotności do nawet czterokrotności podstawowej stawki obowiązującej w danej gminie.
Do czego służą fioletowe worki na odpady?
Wiele gmin, chcąc ułatwić mieszkańcom dostosowanie się do zasad selektywnej zbiórki tekstyliów, wprowadza możliwość odbioru ich bezpośrednio sprzed domów. Dzięki temu mieszkańcy nie muszą za każdym razem samodzielnie dostarczać tego rodzaju odpadów do PSZOK-u.
W tym celu samorządy lub firmy odbierające odpady przekazują mieszkańcom specjalne worki, często właśnie w kolorze fioletowym. W zależności od zasad obowiązujących na danym terenie odbiór tekstyliów może odbywać się regularnie albo w ramach okresowych akcji organizowanych w określonych terminach.
Tak jest na przykład w Kielcach, gdzie 1 października rozpocznie się jesienna edycja Miejskiej Zbiórki Zużytej Odzieży. Akcja ma potrwać do końca listopada. Zużyta odzież będzie odbierana bezpośrednio spod altan śmietnikowych oraz sprzed domów jednorodzinnych.
Zużytą odzież należy spakować do fioletowego worka, a następnie, w terminie wskazanym w harmonogramie, wystawić go przed miejscem gromadzenia odpadów. Worki można odebrać bezpłatnie m.in. w siedzibie urzędu miasta lub w miejskim zakładzie komunalnym.
Niektóre gminy organizują taki odbiór dwa razy w roku. Przykładem jest Raba Wyżna, gdzie zbiórka odpadów tekstylnych odbywa się jesienią i wiosną – we wrześniu oraz w kwietniu. Z kolei w gminie Konstancin-Jeziorna odbiór tekstyliów odbywa się raz na kwartał. W zabudowie jednorodzinnej mieszkańcy mogą gromadzić tę frakcję w fioletowych workach dostarczanych przez firmę odbierającą odpady albo w pojemnikach oznaczonych napisem „Tekstylia”.
Sprawdź, jak Twoja gmina odbiera odpady tekstylne
Jak pokazują powyższe przykłady, zasady odbioru odpadów tekstylnych mogą znacznie różnić się w zależności od gminy. Dlatego przed wystawieniem fioletowego worka warto sprawdzić lokalny harmonogram odbioru oraz informacje publikowane przez samorząd.
Trzeba też pamiętać, że fioletowy worek nie jest ogólnopolskim standardem wynikającym z przepisów. To rozwiązanie wprowadzane lokalnie przez wybrane samorządy. Najbezpieczniej więc sprawdzić zasady selektywnej zbiórki obowiązujące w swojej gminie i regularnie śledzić komunikaty dotyczące ewentualnych zmian.
Źródła: Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie, Kielce.eu, podhale24.pl, konstancinjeziorna.pl
Podstawa prawna: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587)
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.