Świat reaguje na sytuację przed polskim Trybunałem Konstytucyjnym. Oczy mediów zwrócone na Warszawę

Światowe media reagują na chaos w Polsce

Policja otoczyła Trybunał, gdy „dziesiątki demonstrantów” zebrały się, by protestować przeciw temu, co postrzegają jako niesłuszne zawieszenie prezesa sądu przez „obecny, proeuropejski rząd” - przekazuje Associated Press.

Agencja tłumaczy, że najwyższe organy sądownicze w Polsce, włącznie z Trybunałem Konstytucyjnym, są od dłuższego czasu „kością niezgody” między rządem a „główną partią opozycyjną, narodowo-konserwatywnym PiS”. Przypomina, że krytycy tego ugrupowania w Polsce i UE zarzucają PiS, iż „narzuciła polityczną kontrolę głównym instytucjom sądowym, w tym Trybunałowi Konstytucyjnemu”.

AFP informuje, że policja otoczyła trybunał po informacji o zawieszeniu prezesa tego sądu Bogdana Święczkowskiego i przypomina, że jest to oś sporu między „narodową prawicą, która go nominowała, gdy była u władzy, a obecnym centrowym rządem Donalda Tuska”. Polski Trybunał Konstytucyjny, „oceniany przez UE jako zbyt zależny od władzy politycznej, był jabłkiem niezgody między Brukselą a nacjonalistami, którzy wielokrotnie podkreślali pierwszeństwo prawa polskiego nad unijnym” - pisze francuska agencja. 

Wyjaśnia, że o zawieszeniu „kontrowersyjnego prezesa trybunału Bogdana Święczkowskiego poinformowała jedna z sędziów Anna Korwin-Piotrowska”. AFP podaje też, że na swym koncie na X trybunał informuje, że Święczkowski pełni nadal funkcję prezesa. 

Reuters informuje, że prezydent Karol Nawrocki, „sojusznik byłego rządu”, zawrócił z podróży do Senegalu. Przypomina, że wcześniej odmówił on zaprzysiężenia trzech sędziów nominowanych przez Sejm, a Święczkowski nie pozwolił sędziom wybranym przez parlament na podjęcie pracy. Agencja dodaje, że „politycy PiS, włącznie z ich liderem Jarosławem Kaczyńskim, powiedzieli, że rząd Tuska przeprowadza zamach na trybunał”. 

BBC mówi o "politycznej konfrontacji"

BBC relacjonuje, że w sprawie polskiego trybunału doszło do politycznej konfrontacji, gdy zawieszono dwóch najwyższych rangą sędziów, a minister sprawiedliwości Waldemar Żurek zawnioskował o pozbawienie ich immunitetów. 

W mediach społecznościowych Trybunał Konstytucyjny zamieścił post, w którym napisał, że zawieszeni sędziowie wciąż sprawują swoje urzędy, a „wszyscy, którzy uczestniczą w tych działaniach, dokonują zamachu stanu” - czytamy na portalu BBC. Brytyjski nadawca przypomina, że sprawa Trybunału Konstytucyjnego była „iskrą, która po przejęciu władzy przez rząd PiS w 2015 roku rozpaliła w Polsce długotrwały spór o praworządność (...). Europejskie sądy orzekły, że polski Trybunał Konstytucyjny nie był już »niezależnym i bezstronnym trybunałem«”. BBC zauważa też, że niektórzy zwolennicy rządu Tuska oskarżają go o to, iż nie podjął zdecydowanych kroków, aby odwrócić zmiany wprowadzone za rządów PiS.

Czeska agencja CTK swoją informację tytułuje: „Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce przybiera na sile”. Następnie informuje, że przed budynkiem instytucji interweniowała policja, a prezydent Nawrocki „postrzegany jako sojusznik konserwatywnej opozycji, odwołał wizytę w Senegalu i wraca do kraju”. O sytuacji w Polsce napisał krótko dziennik „Washington Post”, który zamieścił relację agencji AP.

Politycy brytyjskiej prawicy skrytykowali w piątek działania polskiego rządu.

O „szokującym uderzeniu na demokrację w Polsce” napisała wieczorem Truss na platformie X, podając dalej post polskiego premiera opublikowany po godz. 14 czasu polskiego, w którym napisał on: „Albo wyprowadzicie ich za rok (z) parlamentu, albo oni wyprowadzą nas z Unii Europejskiej”

„Sytuacja w Polsce jest bardzo poważna” - ocenił z kolei Nigel Farage, cytując ten sam wpis premiera Polski. „Aresztowania i najazd na sąd konstytucyjny - wszystko po to, by bronić niedemokratycznej Unii Europejskiej” - dodał lider Reform UK.

Truss była szefową rządu między 6 września i 25 października 2022 roku, rządząc 49 dni – najkrócej w historii kraju. Ustąpiła po chaosie na rynkach finansowych wywołanym planem radykalnych wolnorynkowych reform. Wcześniej była szefową dyplomacji w rządzie Borisa Johnsona. To polityczka prawego skrzydła ugrupowania.

Nigel Farage to jedna z czołowych postaci brytyjskiego eurosceptycymu. Wcześniej stał na czele eurosceptycznej i antyimigracyjnej UKIP (Partii Niepodległości) oraz Brexit Party, postulującej podczas negocjacji o warunkach rozstania z UE „jak najtwardszy" brexit. Posłem Farage został w 2024 roku, kandydując z okręgu Clacton-on-Sea.

Niemcy piszą o sporze wokół Trybunału Konstytucyjnego

Niemieckie media szybko zareagowały na najnowsze wydarzenia przed Trybunałem Konstytucyjnym w Warszawie, uznając je za eskalację trwającego od dawna sporu między obozem rządowym a prawicową opozycją. Dziennikarze przypominają, że PiS obsadził TK bliskimi sobie sędziami. Doniesienia z Polski opierają się w znacznej mierze na informacjach DPA.

Tygodnik „Der Spiegel” pisze o „eskalacji trwającego od miesięcy sporu” o polski Trybunał Konstytucyjny. „Policjanci przed budynkiem (TK), przerwana wizyta państwowa (prezydenta) i sprzeczne komunikaty z Trybunału. W Warszawie zaostrza się walka o władzę nad Trybunałem Konstytucyjnym” – czytamy w piątek wieczorem w portalu niemieckiego tygodnika.

„Policja zjawiła się po tym, jak jedna z sędzi ostrzegła władze o możliwym zagrożeniu dla sędziów i współpracowników” – pisze „Der Spiegel”. Redakcja zwraca uwagę na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego, który przerwał podróż zagraniczną. „W takim momencie prezydent musi być w Polsce” – przytacza tygodnik wpis Nawrockiego na platformie X.

Jak pisze „Der Spiegel”, na stronie internetowej TK pojawiła się informacja, że działalność służbowa prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego została przerwana na miesiąc. W tym czasie TK będzie kierować Anna Korwin-Piotrowska.

„Za chaosem stoi zaciekły spór o TK między dwoma największymi politycznymi obozami” – pisze „Der Spiegel”, przypominając, że „prawicowo-konserwatywne PiS, które rządziło krajem w latach 2015-2023, obsadziło Trybunał bliskimi sobie sędziami”. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że polski TK nie jest niezależny ani bezstronny.

Po zmianie władzy centrolewicowa koalicja Donalda Tuska zapowiedziała unieważnienie zmian wprowadzonych przez PiS, jednak proces przywracania praworządności postępował opieszale. „Der Spiegel” cytuje wpis premiera Tusk z platformy X - „Po latach pisowskiego bezprawia to proces trudny, czasem bolesny i wymaga zdecydowanego działania. Innej drogi nie ma”.

„Die Welt” zwraca uwagę, że opozycja mówi o puczu, a prezes PiS Jarosław Kaczyński, który pojawił się pod Trybunałem, ostrzegł przed powstaniem państwa policyjnego. Gazeta poinformowała o zatrzymaniu trzech osób, które po sforsowaniu płotu przedostały się na teren Trybunał.

Największy niemiecki tabloid „Bild” zatytułował korespondencję z Warszawy – „Tłum zamierza przeprowadzić szturm na najwyższy sąd w Polsce”. „Policjanci obstawili budynek TK chronić go przed zwolnionym prezesem, którego nie wpuszczono do środka i który wraz z tłumem napiera na ogrodzenia” – piszą dziennikarze „Bilda”.

„PiS przebudował przez lata wymiar sprawiedliwości na swoją korzyść” – tłumaczy gazeta. Premier Tusk chce przywrócić w sądach zasady UE, oddzielając wyraźnie wymiar sprawiedliwości od rządu. Dlatego wyrzucił teraz najwyższych sędziów, bliskich PiS-owi – oficjalnie zostali na miesiąc zawieszeni. Jednak sędziowie oraz ich zwolennicy nie akceptują tego zawieszenia” – czytamy w „Bildzie”.

Gazeta zwraca uwagę na powrót prezydenta Nawrockiego do kraju i podkreśla, że prezydent i premier są wrogami. Święczkowski zapowiedział, że spotka się z prezydentem.