Jak zapobiec, aby ludzkie ciała nie były nośnikiem chorób? (kwestie sanitarno-epidemiologiczne). Jak zagwarantować poszanowanie dla ciał? Co z zakazem ponownego otwarcia trumny ze zwłokami? Co z obowiązkiem zamykania trumny w obecności właściwego państwowego inspektora sanitarnego i jej opieczętowania?
Tego typu pytania spowodowały, że do Ministerstwa Zdrowia trafiły dwa postulaty:
- MZ-23-380 – Przewożenie trumny na odległość większą niż 60 km, w którym wskazano m.in. na wydłużoną procedurę organizacji pochówku w związku z koniecznością zamykania trumny przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego i jej opieczętowania,
- MZ-24-381 – Grzebanie metalowych wkładów, w którym wskazano m.in. na zagrożenia epidemiologiczne związane z wykorzystaniem m.in. metalowych wkładów przy sprowadzaniu trumien ze zwłokami z zagranicy.
Okazało się, że reliktem przeszłości jest obowiązek stosowania blach w trumnach w niektórych szczególnych sytuacjach. Chodziło tu o transport zwłok poza terytorium Polski. W to miejsce będzie takie rozwiązanie:
Prawo wprowadzi 4 warianty [Transport zwłok na odległość nie większą niż 100 km]
Zwłoki przewożone na obszarze Polski na odległość nie większą niż 100 km składa się w:
- szczelnej trumnie albo
- trumnie umieszczonej w hermetycznie zamkniętej kapsule do przewożenia zwłok, albo
- hermetycznie zamkniętej kapsule do przewożenia zwłok umieszczonej w trumnie, albo
- hermetycznie zamkniętej kapsule do przewożenia zwłok.
Powyższe dotyczy także tej sytuacji:
Zwłoki przewożone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na odległość większą niż 100 km lub za granicę Rzeczypospolitej Polskiej przygotowuje się do przewozu zgodnie z ww wymaganiami z tym, że na czas przewozu zwłoki umieszcza się w chłodni.
Istota zmian opisana jest w projekcie rozporządzenia jako: Kapsuły do transportowania trumien ze zwłokami lub szczątkami ludzkimi, wykonane z tworzyw sztucznych, zapewniają lepszą ochronę sanitarną oraz zapewniają łatwiejsze czyszczenie i procedury dekontaminacyjne, niż stosowane obecnie w tym celu blaszane osłony.
Nowe wymogi dla kapsuł
Reguła 1. Kapsuła do przewożenia zwłok jest wykonana z materiałów pozwalających na skuteczne czyszczenie i dezynfekcję.
Reguła 2. Zwłoki mogą być przewożone na obszarze państwa na odległość nie większą niż 50 km do kostnicy, zakładu pogrzebowego, krematorium, prosektorium, zakładu lub pracowni patomorfologii i medycyny sądowej także na specjalnie przeznaczonych do tego zamkniętych noszach z pokrowcem.
Reguła 3. Zwłoki na czas przewozu umieszcza się w miejscu zapewniającym możliwie najniższą temperaturę.”,
Inne zmiany:
Projekt rozporządzenia przewiduje:
- otwieranie trumien – m.in. w celu kremacji, identyfikacji zwłok, oględzin i czynności śledczych.
- zniesienie plombowania trumien przez inspektora sanitarnego.
- rezygnację z metalowych trumien i wkładów przy transporcie zagranicznym.
- zniesienie obowiązku stosowania skrzyń wybijanych blachą przy przewozie ekshumowanych zwłok.
- nowe zasady transportu – szczelne trumny lub kapsuły hermetyczne do 100 km; powyżej 100 km i za granicę dodatkowo chłodnia.
- transport do 50 km – dopuszczenie zamkniętych noszy z pokrowcem przy przewozie do wskazanych placówek.
- doprecyzowanie przewozu zwłok pacjentów i martwo urodzonych dzieci w przypadkach określonych w ustawie o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
- transport zwłok po ekshumacji – przed mineralizacją według zasad dla przewozu powyżej 100 km, po mineralizacji – do 100 km.
Podstawa prawa
Podstawa prawna:
Projekt z dnia 29 października 2026 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA¹) z dnia ………… 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
