„Polski SAFE 0 proc.” wyłącznie w granicach prawa i mandatu NBP

- Mam tu na myśli zarówno Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, jak i przepisy ustawy o NBP - podkreślił prezes.

Glapiński zapewnił, że działania związane z programem SAFE 0 proc., którego opracowanie zapowiedzieli w środę prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP, nie będą prowadzić do uszczuplenia rezerw NBP, w tym tych w złocie.

- Te rezerwy zgromadziliśmy w innym celu - ważnym celu państwowym, jakim jest zapewnienie stabilnej, bezpiecznej pozycji Polski jako kraju stabilnego, finansowo, gospodarczo, politycznie, militarnie. (...) Zarząd podjął decyzję, żeby 700 ton złota zgromadzić, do tego będziemy dążyć - podkreślił Glapiński.

"Polski SAFE” z zysku banku centralnego

Prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP Adam Glapiński przedstawili w środę propozycję „polskiego SAFE 0 proc.”. W odróżnienia od unijnego, „polski SAFE” miałby być finansowany z pomocą NBP. „Polski SAFE” ma w swoich założeniach zagwarantować 185 mld zł na zbrojenia. Prezydent powiedział, że jeśli będzie taka potrzeba, jest gotów wyjść z inicjatywą ustawodawczą w tej sprawie oraz liczy, że zostanie ona podjęta „zgodnie z konsensusem wszystkich środowisk politycznych w polskim parlamencie”.

W czwartek na konferencji prasowej prezes NBP Adam Glapiński mówił, że dodatkowe środki na obronność będą pochodzić z zysku banku centralnego.

- Ta sprawa, o której mówię, to jest zysk; zrobimy ten zysk bardzo duży, niestandardowymi metodami - takimi, które można zrobić jednorazowo, nie uszczuplając rezerw - powiedział prezes NBP Adam Glapiński. Dodał, że działanie takie NBP może przeprowadzić bez zmiany prawa, w ramach obowiązujących ustaw i regulacji.

Tymczasem Narodowy Bank Polski nie notował zysku od 2021 r. Również w tym roku – jak wynika z grudniowych szacunków NBP – odnotuje on stratę. W grudniu ub.r. prezes banku centralnego Adam Glapiński szacował, że łączne straty bilansowe banku z ostatnich lat na koniec 2025 r. mogły się zbliżyć do 100 mld zł. Zgodnie z prawem, jeśli bank centralny notuje zysk, ma obowiązek przekazać 95 proc. zysku do budżetu państwa. Jeśli NBP ma stratę, nie wpłaca nic do budżetu.

Inicjatywa ustawodawcza prezydenta

Jednocześnie Glapiński podkreślił, że inicjatywa ustawodawcza, o której w środę mówił prezydent Karol Nawrocki, nie jest bezpośrednio związana z działaniami NBP i że chodzi w niej o to, aby dodatkowe zyski banku centralnego mogły trafić do Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, a nie do budżetu, jak to jest obecnie.

- W kancelarii prezydenta prowadzone są różne prace nt. zmiany prawa, które doprowadziłyby do jeszcze większego wykorzystania NBP do celów obronnych. Ja to wspieram i to mi się podoba. One muszą być prowadzone we ścisłej współpracy z rządem – powiedział prezes NBP. – Chodzi o to, aby te środki, które bank przekaże - nie chce się zobowiązywać do konkretnych liczb, ale kilkadziesiąt miliardów rocznie - trafiły na cele związane z armią, a nie były zużyte na łatanie dziur w budżecie – dodał.

Prezes NBP wyraził nadzieję, że „wszystkie ugrupowania myślę by się z tym zgodziły, że zysk z NBP, który trafia do rządu, był w całości umieszczany jako przychód Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych”. Jeszcze raz podkreślił, że bank centralny mógłby przekazywać „ogromne sumy” - powiedział szef NBP.

Glapiński podkreślił, że ustawa ta powinna być skonsultowana m.in. z Europejskim Bankiem Centralnym i Europejskim Systemem Banków Centralnych, którego regulacje wiążą NBP.

Skup obligacji przez NBP

Prezes banku centralnego odniósł się też do możliwości skupowania obligacji państwowych przez NBP.

- Muszą być określone przesłanki prawne w Europejskim Systemie Banków Centralnych, kiedy banki centralne mogą prowadzić politykę luzowania ilościowego. Stopy procentowe muszą być na zerze, musi być stagnacja albo recesja. (...) I wtedy jest możliwe luzowanie ilościowe, czyli na wtórnym rynku możliwy jest skup papierów dłużnych Skarbu Państwa przez bank centralny. Tylko wtedy i wyłącznie wtedy - podkreślił Glapiński.

Zaznaczył, że obecnie nie ma takiej sytuacji. Stopy procentowe nie są zerowe, a wzrost gospodarczy jest szybki.