Niezwykła akcja NATO wokół obwodu królewieckiego
Nadzwyczajna operacja miała miejsce 18 sierpnia. W pobliżu obwodu królewieckiego pojawiły się amerykańskie i norweskie myśliwce, natowski E-3A AWACS – samolot służący do obserwacji przestrzeni powietrznej i kierowania działaniami lotnictwa – oraz amerykański ARTEMIS II, zbierający informacje o radarach i łączności przeciwnika. W działaniach uczestniczyły również polskie wojska lądowe.
Na nietypową aktywność jako pierwszy zwrócił uwagę serwis Itamilradar, śledzący ruch lotnictwa wojskowego. Maszyny operowały nad północno-wschodnią Polską i Bałtykiem, w bezpośrednim sąsiedztwie rosyjskiej enklawy.
Wojsko nie ujawnia szczegółów operacji. NATO przekazało jedynie, że były to działania służące doskonaleniu zdolności obronnych sojuszników. Z kolei dr hab. Wojciech Kotowicz w rozmowie z Wirtualną Polską ocenił, że skład zgrupowania wykraczał poza zwykły patrol i mógł być również demonstracją zdolności Sojuszu do szybkiego przerzutu wyspecjalizowanych maszyn na wschodnią flankę.
Najciekawszą z tych maszyn przerzucono do Polski aż z Grecji. EA-37B Compass Call wylądował w Powidzu, skąd poleciał w rejon Królewca. Według danych serwisów śledzących ruch lotniczy przez blisko dwie godziny krążył w polskiej przestrzeni powietrznej wzdłuż granicy z obwodem królewieckim. Był to prawdopodobnie pierwszy lot EA-37B w tym rejonie.
EA-37B może "wyłączać" radary i łączność wroga
Zanim wspomniana maszyna trafiła nad Polskę, wspierała amerykańskie działania na Bliskim Wschodzie. W 2026 r., podczas operacji Epic Fury przeciwko Iranowi, EA-37B wykonał swoje pierwsze misje bojowe.
EA-37B jest jednym z najnowszych samolotów amerykańskich sił powietrznych. Powstał na bazie odrzutowca Gulfstream G550 i zastępuje wysłużone EC-130H. Pierwszy lot szkoleniowy wykonał w maju 2025 r. W porównaniu z poprzednikiem nowa maszyna jest szybsza, lata wyżej i ma większy zasięg, przekraczający 8 tys. km. Amerykanie zamówili tylko 10 takich samolotów.
EA-37B może wykrywać i lokalizować źródła emisji elektromagnetycznych oraz zakłócać radary i łączność przeciwnika. W ten sposób może utrudnić przekazywanie rozkazów, śledzenie samolotów, a nawet naprowadzanie na nie pocisków przeciwlotniczych. Jego wyposażenie można modernizować, aby dostosowywać je do nowych systemów używanych przez potencjalnych przeciwników.
EA-37B może odegrać kluczową rolę przeciwko Rosji
Obwód królewiecki to rosyjska twierdza nad Bałtykiem. Kreml zgromadził tam potężne siły: systemy przeciwlotnicze, pociski balistyczne zdolne do przenoszenia głowic jądrowych, pociski przeciwokrętowe, samoloty bojowe oraz tysiące żołnierzy. Prowadzi z tego obszaru również intensywne działania w zakresie walki elektronicznej.
W razie konfliktu EA-37B mógłby zakłócać królewieckie radary i łączność, utrudniając Rosjanom śledzenie i zwalczanie samolotów NATO.
Redaktor Forsal.pl. Absolwent politologii na Uniwersytecie SWPS, z zamiłowania historyk. W przeszłości związany z Polskim Radiem, Wirtualną Polską, dziennikiem „Polska The Times” oraz miesięcznikiem „Nasza Historia”. Publikował również w Gazeta.pl i „Newsweek Historia”. Były wieloletni współpracownik Ośrodka „Karta” i Muzeum Getta Warszawskiego. Autor pierwszej pełnej biografii gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego - „Decyzje ‘Bora’. (Auto)biografia Tadeusza Komorowskiego - kawalerzysty, olimpijczyka, dowódcy, wodza i premiera”.