Główny Zarząd Wywiadu Ministerstwa Obrony Ukrainy (HUR) poinformował, że Rosja utworzyła i rozbudowała tajny kompleks laboratoriów biologicznych na wyspie Lisiy. Znajduje się ona na środku zbiornika Wyszniewołockiego w obwodzie twerskim. Oficjalnie obiekt nosi nazwę Centrum Fizjologii Eksperymentalnej i podlega Federalnej Agencji Medyczno-Biologicznej.
Rosja odbudowała tajne laboratoria. Ukraińcy biją na alarm
Według ukraińskiego wywiadu kompleks powstał na bezpośrednie polecenie Władimira Putina. Ma mieć szczególne znaczenie dla rosyjskich zdolności obronnych i bezpieczeństwa państwa. Oficjalnie działalność placówki obejmuje badania weterynaryjne i fizjologiczne. HUR twierdzi jednak, że w rzeczywistości prowadzone są tam eksperymenty z niebezpiecznymi wirusami i innymi patogenami.
Ukraiński wywiad zwraca uwagę na działania rosyjskich władz wokół wyspy. Od 2023 roku akwen został całkowicie zamknięty dla cywilów. Oficjalnym powodem było ustanowienie szczególnie chronionego obszaru o znaczeniu regionalnym. Jednocześnie kompleks miał zostać objęty wzmocnioną ochroną. HUR informuje o zabezpieczeniu zarówno od strony lądowej, jak i powietrznej, m.in. z wykorzystaniem jednostek obrony przeciwlotniczej. Za reżim bezpieczeństwa ma odpowiadać bezpośrednio minister obrony Rosji Andriej Biełousow.
Tajna wyspa Rosji. W tle ryzyko skażenia i epidemii
Szczególne znaczenie ma również lokalizacja rosyjskiego ośrodka. Zbiornik Wyszniewołocki jest źródłem wody pitnej m.in. dla Wysznego Wołoczka. Wypływająca z niego Twerca uchodzi natomiast do Wołgi. Zdaniem HUR ewentualny wyciek patogenów lub niebezpiecznych substancji chemicznych mógłby mieć poważne konsekwencje dla środowiska i zdrowia ludzi. Skażenie mogłoby objąć nie tylko najbliższy region, lecz także znacznie większy obszar Rosji. Ukraiński wywiad nie wyklucza również związku między działalnością ośrodka a wiosennym wybuchem pryszczycy wśród rosyjskiego bydła w 2026 roku.
Wyspa Lisiy ma długą historię związaną z badaniami nad chorobami zakaźnymi zwierząt. Według rosyjskich źródeł bazę utworzono w 1938 roku przy Wszechrosyjskim Instytucie Naukowo-Badawczym Weterynarii Doświadczalnej. Prowadzono tam wówczas doświadczenia związane z zakaźnymi chorobami zwierząt gospodarskich. Ośrodek pojawia się również w odtajnionych dokumentach CIA z lat 50. i 60. XX wieku. Według tych źródeł mógł być jednym z obiektów powiązanych z radzieckim programem broni biologicznej.
Kompleks z czasów ZSRR znów działa. Satelity pokazują wielką modernizację
Po rozpadzie ZSRR infrastruktura kompleksu stopniowo podupadała. Analiza dostępnych zdjęć satelitarnych ma wskazywać, że w latach 2000–2020 obiekt znajdował się w coraz gorszym stanie. Według analizy ukraińskiego wywiadu sytuacja miała się zmienić po rozpoczęciu rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Od 2022 roku na wyspie prowadzono gruntowną modernizację infrastruktury.
Stare budynki miały być wyburzane, a w ich miejscu powstawały nowe obiekty laboratoryjne. HUR wskazuje m.in. na pomieszczenia spełniające standardy czystości GMP, stosowane w produkcji farmaceutycznej i procesach wymagających szczególnej kontroli warunków. Ukraiński wywiad interpretuje skalę inwestycji i zastosowane zabezpieczenia jako dowód na wznowienie działalności o znaczeniu wojskowym. Rosyjskie władze nie odniosły się dotychczas publicznie do tych zarzutów.
Absolwent Uniwersytetu w Białymstoku. W swojej pracy analizuje globalną geopolitykę, modernizację armii oraz rozwój przemysłu zbrojeniowego.
Bogate doświadczenie w mediach zdobywał krok po kroku. Pracę w zawodzie rozpoczynał w Polska Press, a następnie rozwijał warsztat jako copywriter, dziennikarz i wydawca w ogólnopolskich portalach Interia oraz Wirtualna Polska.