Świadczenie ratownicze dla byłych strażaków OSP wypłacane jest co miesiąc jako dożywotni dodatek do emerytury. Na konta uprawnionych trafia do 15. dnia miesiąca - w sierpniu 2026 r. wypłaty powinny nastąpić najpóźniej w piątek 14 sierpnia.
288 zł dodatku do emerytury - kto otrzyma świadczenie ratownicze w 2026 roku?
Świadczenie przysługuje emerytowi, który był członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej i który spełni łącznie dwa podstawowe warunki:
- mężczyzna: ukończył 65 lat i ma co najmniej 25 lat czynnego uczestnictwa,
- kobieta: ukończyła 60 lat i ma co najmniej 20 lat czynnego uczestnictwa.
Za czynne uczestnictwo uważa się bezpośredni udział co najmniej raz w każdym roku w:
- działaniach ratowniczych,
- akcjach ratowniczych.
Nie trzeba mieć ciągłości wysługi - można mieć przerwy w działalności OSP. W Polsce świadczenie ratownicze jest wypłacane dziesiątkom tysięcy seniorów: najnowsze dane podają liczbę 118 tys. uprawnionych. Zdecydowaną większość uprawnionych stanowią strażacy ochotnicy (świadczenie ratownicze przysługuje również emerytowanym ratownikom górskim TOPR i GOPR). Dodatek do emerytury nie jest wypłacany automatycznie: konieczne jest złożenie wniosku.
Bez wniosku pieniądze nie trafią na konto
Im szybciej złożony wniosek, tym więcej pieniędzy trafi na konto. Po przyznaniu świadczenia wypłacane jest ono od miesiąca, w którym złożony został wniosek, a nie z wyrównaniem za poprzednie miesiące. To dlatego nie warto zwlekać: gdy spełnione zostanie kryterium wiekowe, warto udowodnić swój staż w OSP. Samo spełnienie warunków wieku i stażu nie powoduje automatycznej wypłaty za poprzednie lata. Prawo powstaje z dniem spełnienia ustawowych warunków, ale świadczenie jest przyznawane od miesiąca złożenia wniosku.
Ważne
Świadczenie ratownicze nie jest zwolnione z podatku PIT. W odróżnieniu od świadczeń wypłacanych czynnym strażakom OSP za udział w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu lub ćwiczeniu (przychody członków OSP są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych), świadczenie ratownicze przyznawane strażakowi OSP na podstawie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem PIT. Stanowi ono przychód z innych źródeł i podlega ogólnym zasadom opodatkowania podatkiem PIT.
Od 1 marca 2026 r. świadczenie wynosi dokładnie 288 zł miesięcznie. Taka kwota wpływa na konto osoby uprawnionej, organ rentowy nie pobiera od niego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, jednak jest zobowiązany do sporządzenia informacji PIT-11 oraz przekazania jej podatnikowi i właściwemu urzędowi skarbowemu. Dodatek ratowniczy wypłacany jest przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA.
Świadczenie ratownicze jako dodatek nie ma jednak wpływu na wysokość podstawowej emerytury, dlatego nie przekreśla szansy na otrzymanie 14. emerytury ani jej nie pomniejsza na zasadzie "złotówka za złotówkę.
Przykład
Przy 14. emeryturze znaczenie ma wysokość świadczenia podstawowego wymienionego w ustawie, np. emerytury lub renty. W 2026 r. osoba, której takie świadczenie podstawowe nie przekracza 2 900 zł brutto, otrzymuje 14. emeryturę w pełnej wysokości; powyżej 2 900 zł jest ona zmniejszana według zasady „złotówka za złotówkę”.
Wniosek o świadczenie ratownicze należy złożyć do komendanta powiatowego (miejskiego) PSP właściwego dla siedziby jednostki OSP, do której należał strażak ratownik OSP.
Najważniejszą częścią całej procedury jest potwierdzenie bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych i udokumentowanie czasu czynnego uczestnictwa. Można to zrobić na podstawie dokumentacji prowadzonej przez Państwową Straż Pożarną lub pisemnego oświadczenia trzech świadków. Jeden ze świadków musi być "osoba, która pełniła funkcje publiczne lub była zatrudniona w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej w okresie, który ma potwierdzić bezpośredni udział wnioskodawcy w działaniach ratowniczych".
Po złożeniu wniosku Komendant powiatowy/miejski PSP wydaje decyzję o przyznaniu albo odmowie przyznania świadczenia. Postępowanie powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 60 dni od złożenia wniosku.
Podstawa prawa
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych
Stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie zwolnienia świadczenia ratowniczego z podatku PIT. Odpowiedź na poselską interpelację.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.