Czym jest 14 emerytura?
"Czternastka" to dodatkowe, coroczne świadczenie pieniężne wypłacane na podstawie ustawy z 26 maja 2023 r. (Dz.U. z 2023 r., poz. 1407). Rolnicy otrzymują je z KRUS, a pozostali emeryci i renciści – z ZUS.
Wypłata 14 emerytury - bez wniosku i formalności
Rolnicy nie muszą składać żadnych wniosków – pieniądze zostaną wypłacone automatycznie wszystkim, którzy spełnią warunki ustawowe.
14 emerytura - terminy wypłat
Świadczenie trafi do uprawnionych wraz z wrześniową emeryturą lub rentą, w jednym z terminów:
- 10 września
- 15 września
- 20 września
- 25 września
Wypłata czternastki nie obejmuję terminu 7 lipca - jest on zarezerwowany tylko i wyłącznie dla wypłaty renty wdowiej.
Wypłata nastąpi razem z podstawowym świadczeniem – emeryturą, rentą lub rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym. Pieniądze otrzymają także osoby, które pobierają świadczenia kwartalne oraz te, którym prawo do wypłaty istniało do 31 sierpnia 2025 r., ale zostało zawieszone od 1 września.
Kto dostanie 14 emeryturę?
Świadczenie przysługuje osobom, które 31 sierpnia 2025 r. miały prawo do jednego z poniższych świadczeń:
- emerytury rolniczej,
- renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy,
- renty rodzinnej,
- okresowej emerytury rolniczej,
- rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego.
Ile wyniesie czternastka?
W 2025 r. pełna kwota 14. emerytury to 1 878,91 zł brutto – tyle dostaną osoby, których łączna emerytura lub renta nie przekracza 2 900 zł brutto.
Jeśli ktoś dostaje więcej niż 2 900 zł brutto, świadczenie będzie pomniejszone według zasady „złotówka za złotówkę”. Jeśli wyliczona kwota byłaby niższa niż 50 zł – pieniędzy w ogóle nie wypłacą.
Rząd ma pełną swobodę w podnoszeniu wysokości czternastej emerytury. Dla porównania – w 2023 r. tuż przed wyborami podniesioną ją do 2 650 zł brutto. W tym roku takiej decyzji nie podjęto.
Kto nie otrzyma świadczenia?
Czternastki nie dostaną osoby, których suma świadczeń brutto przekracza około 4 830 zł.
Przykład
Pan Jan otrzymuje 4830 zł brutto emerytury. Przekracza próg 2 900 zł o 1930 zł, więc jego czternasta emerytura wyniosłaby około 51 zł. Taka czternastka zostanie wypłacona, ponieważ kwotą graniczną jest 50 zł.
Do limitu wlicza się pełne kwoty świadczeń, przed potrąceniami i zmniejszeniami, a także przed zawieszeniem części uzupełniającej z powodu prowadzenia gospodarstwa rolnego.
14 emerytura - podatki i składki
Od czternastki KRUS potrąci:
- 12% podatku dochodowego od nadwyżki ponad 2 500 zł (kwota wolna),
- 9% składki zdrowotnej
Oznacza to, że po odliczeniu podatku i składki zdrowotnej, do rąk emerytów trafi około 1 709,81 zł netto - dla tych, którzy pobierają czternastkę w pełnej kwocie.
Od 14 emerytury nie będzie innych potrąceń ani zajęć komorniczych.
Renta rodzinna a czternastka
Jeśli renta rodzinna jest dzielona między kilka osób, czternasta emerytura zostanie podzielona proporcjonalnie. Gdy wśród uprawnionych jest osoba pobierająca rentę socjalną lub rodzicielskie świadczenie uzupełniające – jej część czternastki jest wypłacana osobno, z innego tytułu.
Kto wypłaci świadczenie – ZUS czy KRUS
Każdy dostanie tylko jedną czternastkę – bez względu na liczbę posiadanych świadczeń.
Jeśli KRUS wypłaca emeryturę lub rentę rolniczą razem z dodatkiem z ZUS – czternastkę wypłaci KRUS.
Jeśli KRUS wypłaca emeryturę rolniczą, a ZUS – pracowniczą, wypłatę przeprowadzi ZUS, uwzględniając sumę obu świadczeń.
Decyzja o przyznaniu 14 emerytury
Każdy uprawniony otrzyma pisemną decyzję z KRUS lub ZUS, potwierdzającą wysokość przyznanego świadczenia.
Podstawa prawna:
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 lipca 2025 r. w sprawie określenia miesiąca wypłaty kolejnego dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów w 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1049)
Ustawa z dnia 26 maja 2023 r. o kolejnym dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów (Dz.U. 2025 poz. 183)
Krzysztof Rybak – prawnik, redaktor Forsal.pl, absolwent Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zajmuję się tematyką podatków, nieruchomości oraz prawa cywilnego i gospodarczego. W swoich tekstach wyjaśniam zmiany w przepisach i ich praktyczne skutki. Przez lata byłem związany z branżą naukową i rolniczą. Zostałem wyróżniony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi za osiągnięcia w obszarze rynku konopnego.