W Polsce ograniczenia w obrocie gotówką dotyczą głównie przedsiębiorców

Aktualnie obowiązujące limity transakcji gotówkowych w roku 2026

W Polsce przywykliśmy już do pewnych ograniczeń w obrocie gotówką. Dotyczą one jednak głównie przedsiębiorstw. Obecnie na przedsiębiorstwa narzucone są limity transakcji gotówkowych – do 15 tys. złotych (choć planowano zmniejszyć limit do 8 tys.). Transakcje przekraczające powyższą kwotę muszą być realizowane z wykorzystaniem rachunku płatniczego.

Limit ten odnosi się do wartości transakcji – bez względu na liczbę płatności dokonanych w jej ramach. Limit dotyczy również m.in. fundacji, które jednocześnie figurują w rejestrze przedsiębiorców KRS. W tej kwestii można pokusić się o stwierdzenie, że w przypadku przedsiębiorstw obrót gotówkowy jest de facto zakazany, ponieważ kwota 15 tys. zł – dla funkcjonującego przedsiębiorstwa – jest kroplą w morzu.

Co do zasady, dla osób fizycznych, nie istnieją odgórne limity transakcji gotówkowych – przynajmniej na razie. Z drugiej strony, nie jest tak, że za gotówkę możemy swobodnie nabyć wszystko, na co mamy ochotę.

Idealnym tego przykładem jest zakup nieruchomości. Chodź oczywiste jest, że przenoszenie walizki z pieniędzy z banku do kancelarii notarialnej wiąże się z pewnymi „ryzykami”, to właśnie w takich sytuacjach można na własnej skórze przekonać się, jak daleko idą ograniczenia nakładane przez banki.

W razie sprzedaży nieruchomości oraz posiadania na koncie kwoty w wysokości 1 miliona złotych, w przypadku przeznaczenia tej kwoty na zakup nowej nieruchomości, należy liczyć się z tym, że bank takiego przelewu nie zrealizuje. Konieczna będzie osobista wizyta w oddziale w celu zwiększenia limitu przelewu – nie da się tego zrobić online.

W praktyce bank może zgodzić się na przelew do około 200 tys. zł dziennie – po okazaniu odpowiednich dokumentów, np. umowy rezerwacyjnej zakupu nieruchomości czy umowy deweloperskiej. Powodem jest ochrona przed finansowaniem terroryzmu.

Co więcej, transakcje powyżej 15 tys. euro są automatycznie rejestrowane przez banki i przekazywane do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) – m.in. właśnie w tym celu. Wszystko to wskazuje na to, że banki w Polsce w dużej mierze odciążają służby specjalne i odgrywają szczególną rolę w walce z terroryzmem.

Tak daleko idące ograniczenia zaczęły obowiązywać w Hiszpanii

Tak daleko idące ograniczenia zaczęły obowiązywać w Hiszpanii. Każda wypłata powyżej 3000 euro wymaga wcześniejszego zgłoszenia do hiszpańskiego odpowiednika urzędu skarbowego – Agencia Tributaria.

W przypadku kwot przekraczających 100 000 euro zgłoszenia trzeba dokonać co najmniej 72 godziny wcześniej. Zgłoszenie będzie można złożyć online, jednak po gotówkę trzeba będzie udać się ze „świstkiem” osobiście do banku. Co więcej, w przypadku braku dokonania takiego zgłoszenia, ryzykuje się grzywną w wysokości od 600 euro do nawet 150 000 euro. Celem wprowadzenia tych regulacji jest oczywiście walka z finansowaniem terroryzmu, a także ograniczenie szarej strefy.

Od 2027 r. państwa członkowskie będą zobowiązane do wprowadzenia limitów w obrocie gotówką.

Maksymalny limit wyniesie 10 tys. euro, a w państwach, które nie posługują się tą walutą – równowartość tej kwoty.

UE chce zadbać o to, aby duże przepływy gotówkowe nie były wykorzystywane w niewłaściwy sposób. Zmiana ma również na celu ograniczenie wprowadzania do obiegu środków pieniężnych niewiadomego pochodzenia.

Państwa członkowskie będą mogły wprowadzać niższe limity – np. 3 tys. euro. W Polsce już obowiązują limity dla przedsiębiorców, więc nowe regulacje nie będą szczególnie odczuwalne. Powyższe zmiany pokazują jednak ogólny trend odchodzenia od transakcji gotówkowych.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. 2024 poz. 236)

rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1624 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu