Ważne
NAJWAŻNIEJSZE
- Obecnie wynik z urządzenia z ważną legalizacją jest traktowany jako rzeczywista prędkość pojazdu. Margines błędu nie jest odliczany.
- W zespole przy Krajowej Radzie Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego omawiano błąd pomiaru, ale nie podjęto ustaleń.
- Projekt UD263 ma ustalać wartości przekroczenia z uwzględnieniem błędu pomiarowego. Jest na etapie analizy uwag, a jego treść może się zmienić.
- Za przekroczenie od 1 km/h do 10 km/h grozi mandat 50 zł. RPO chce karania dopiero od 4 km/h, nie już od 1 km/h.
- Jeśli nie zgadzasz się z pomiarem, możesz odmówić mandatu. Sprawa trafi wtedy do sądu, a to może oznaczać dodatkowe koszty.
Co wiadomo dziś: nic się jeszcze nie zmieniło, a rozstrzygnięcia sprawy marginesu błędu w pomiarze prędkości nie ma
Rzecznik Praw Obywatelskich od lat prosi rząd o uwzględnianie błędu pomiaru przy karaniu kierowców. Najnowszą odpowiedź przesłało Ministerstwo Infrastruktury (pismo z 5 listopada 2026 r.). RPO opublikował ją 16 listopada. Z pisma wynika, że:
- 18 czerwca 2024 r. zespół roboczy przy Krajowej Radzie BRD wstępnie omówił uregulowanie dopuszczalnego błędu urządzeń pomiarowych. Policja i CANARD przedstawiły dane o błędach pomiaru.
- Zespół nie podjął dotąd ustaleń w tej sprawie.
- Postępowania w sprawach o przekroczenie prędkości prowadzi się na podstawie rzeczywistego wskazania przyrządu.
- Trwają prace nad projektem ustawy o zmianie Prawa o ruchu drogowym (UD263).
Ważne
Czyli: dla ciebie jako kierowcy obowiązują nadal dotychczasowe zasady. Liczy się prędkość zmierzona urządzeniem.
Dlaczego resort uważa, że wynik pomiaru prędkości jest prawdziwy?
Ministerstwo tłumaczy to legalizacją. Urządzenia GITD do rejestracji naruszeń mają ważne świadectwa legalizacji z Okręgowych Urzędów Miar. Świadectwo potwierdza, że urządzenie spełnia wymagania rozporządzenia. Dlatego zmierzoną prędkość uznaje się za dokładnie taką, z jaką jechał pojazd.
Kluczowy argument dotyczy liczb. Rozporządzenie z 2014 r. dopuszcza błąd 1 km/h w laboratorium i 3 km/h poza nim (do 100 km/h; powyżej 100 km/h jest 1 proc. w laboratorium i 3 proc. poza nim). Zdaniem resortu to wartości skrajne, które sprawdza się przy zatwierdzaniu typu i legalizacji. Odnoszą się do badań urzędowych, a nie do pracy osób, które urządzenia używają.
Co wnosi projekt UD263? I czego jeszcze nie wiadomo w sprawie ewentualnych zmian pomiaru prędkości samochodów?
Autorem projektu jest Minister Infrastruktury. Jego głównym celem jest skuteczniejsze egzekwowanie wykroczeń z fotoradarów, m.in. przez zmiany w odpowiedzialności właściciela pojazdu. Dla tematu błędu pomiaru ważne jest jedno zdanie z pisma. Projekt "jednoznacznie ustala wartości przekroczenia dopuszczalnej prędkości z uwzględnieniem błędu pomiarowego" urządzeń GITD, co ma bezpośredni wpływ na wysokość sankcji. Z pisma natomiast na razie nie wynika:
- jaki margines błędu przyjęto (czy 3 km/h, o który wnosi RPO)?
- czy zmiana będzie korzystna dla kierowców?
- czy dotyczy też mierników używanych przez Policję, bo mowa jest tylko o urządzeniach GITD?
- kiedy ustawa może wejść w życie?
Ważne
Ministerstwo zastrzega, że projekt jest na etapie analizy uwag z konsultacji i opiniowania. Jego treść może się zmienić, także w Sejmie i Senacie.
Skąd cały spór o prędkość? Od 1 do 10 km/h, czyli jeden próg dla wszystkich
Od 1 stycznia 2022 r. za przekroczenie prędkości do 10 km/h grozi grzywna 50 zł. W ewidencji kierowców to przekroczenie do 10 km/h (tabela E10), czyli faktycznie od 1 do 10 km/h. Według RPO kierowca jadący zgodnie z przepisami może więc dostać mandat 50 zł i 1 punkt karny - jeżeli urządzenie mierzy prędkość z niewielkim odchyleniem od rzeczywistości.
RPO wskazuje, że błąd pomiaru w warunkach pozalaboratoryjnych to 3 km/h. Podobnie mylić się mogą prędkościomierze w autach. Rzecznik proponuje dwie zmiany
- karanie za przekroczenie dopiero od 4 do 10 km/h,
- "pomiar przyjęty", czyli wynik z urządzenia pomniejszony o margines błędu (3 km/h) już przy wystawianiu mandatu.
Ważne
RPO przywołuje przykład Francji, gdzie kara opiera się na wartości pomniejszonej o margines błędu.
Gdzie 3 km/h robi różnicę: trzy przykłady z pisma RPO
- Pomiar 53 km/h przy limicie 50; przy marginesie błędu to realnie 50 km/h i oznaczałoby brak wykroczenia - tymczasem kierowca dostaje 50 zł mandatu i 1 pkt karny.
- Przekroczenie o 31 km/h limitu prędkości; przy marginesie błędu realne przekroczenie byłoby przekroczenie o 28 km/h, i kierowca dostałby 7 pkt karnych zamiast 9 oraz niższy mandat: 400 zł zamiast 800 zł.
- Przekroczenie o 50, 51 lub 52 km/h - podczas gdy rzeczywista prędkość byłaby przekroczona o 47, 48 lub 49 km/h - to robi jeszcze różnicę w kwestii zatrzymania prawa jazdy lub jego zachowania.
Przyjęcie mandatu czy kwestionowanie pomiaru i sąd? Można wpaść w koszty
Według MSWiA (wcześniejsza odpowiedź w tej sprawie) jeśli nie zgadzasz się z pomiarem policjanta, możesz odmówić przyjęcia mandatu. Sprawa trafia wtedy do sądu. RPO zauważa jednak, że tylko tam możesz próbować wykazać błąd pomiaru.
Ryzyko opisuje Rzecznik. Zdarzały się sprawy, w których sąd uznał, że kierowca jechał wolniej, niż pokazał miernik, i wymierzył grzywnę za mniejsze przekroczenie. Jednocześnie obciążył go kosztami postępowania. Łącznie wychodziło więcej niż mandat, który odrzucił. RPO ostrzega przed "efektem mrożącym": kierowcy wolą przyjąć mandat, nawet za większe przekroczenie niż rzeczywiste, żeby mieć sprawę z głowy i nie narażać się na koszty sądowe.
Pytania i odpowiedzi - mandat za przekroczenie prędkości a błąd pomiaru (FAQ)
Czy mogę dostać mandat za przekroczenie prędkości o 1 km/h?
Tak. Obecnie wynik z legalizowanego urządzenia jest uznawany za rzeczywistą prędkość, a za przekroczenie do 10 km/h grozi grzywna 50 zł.
Czy margines błędu 3 km/h jest odliczany od wyniku pomiaru?
Nie. Resort uznaje, że błędy graniczne z rozporządzenia dotyczą badań urządzeń, a nie ich użytkowników.
Co to jest projekt UD263?
To projekt zmiany Prawa o ruchu drogowym. Ma m.in. zwiększyć skuteczność karania za wykroczenia z fotoradarów i ustalać wartości przekroczenia z uwzględnieniem błędu pomiarowego urządzeń GITD.
Kiedy zmiany mogą wejść w życie?
Nie wiadomo. Projekt analizuje uwagi z konsultacji, a jego brzmienie może się zmienić w Sejmie i Senacie.
Czy mogę odmówić przyjęcia mandatu, jeśli kwestionuję pomiar?
Tak, na podstawie art. 97 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Sprawa trafi do sądu, który może obciążyć cię także kosztami postępowania.
Źródło: Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich
W redakcji Infor.pl dzieli się wiedzą opartą na przygotowaniu zawodowym radcy prawnego oraz doświadczeniu z kancelarii prowadzonej od 2017 roku. Jego droga zawodowa związana z prawem zaczęła się jednak już w 2012 roku – po ukończeniu studiów na kierunku prawo na Krakowskiej Akademii rozpoczął pracę w kancelarii (choć jako stażysta zdobywał doświadczenie prawnicze już od 2010 roku), by następnie w latach 2014–2016 odbyć aplikację w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie i zdać państwowy egzamin zawodowy na radcę prawnego w 2017 roku. Szczególny nacisk kładzie na zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, autorskiego, nowych technologii oraz obrotu nieruchomościami, a także prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Z Krakowem związany jako mieszkaniec od 2007 roku, co przekłada się także na dobrą znajomość lokalnego kontekstu. Prywatnie pasjonuje się motoryzacją – zarówno światem samochodowym, jak i motocyklowym (od kilku lat motocyklista) oraz kinematografią. Miłośnik Włoch.

