Forsal logo

FSRU w Gdańsku: gazowa brama Polski nabiera kształtów

Artykuł partnerski
Ten tekst przeczytasz w 7 minut
dzisiaj, 01:00
FSRU w Gdańsku: gazowa brama Polski nabiera kształtów
FSRU w Gdańsku: gazowa brama Polski nabiera kształtów/GAZ SYSTEM
Pierwszy polski pływający terminal LNG nabiera kształtów. W Zatoce Gdańskiej zakończono palowanie nabrzeża i drążenie mikrotunelu, a gazociąg do Gustorzyna jest już wybudowany. Inwestycja GAZ-SYSTEM ma wzmocnić rolę Polski jako regionalnego hubu gazowego. Większość prac realizują krajowe firmy.

FSRU (Floating Storage and Regasification Unit) to pływająca jednostka służąca do magazynowania skroplonego gazu ziemnego (LNG) oraz jego regazyfikacji, czyli zmianie stanu ciekłego w gazowy. Polski program FSRU, obejmujący część morską, lądową oraz budowę jednostki FSRU, wkracza w etap łączenia poszczególnych elementów inwestycji w jeden zintegrowany system.

Najtrudniejsze etapy za nami

W sierpniu 2026 r. zakończono drążenie mikrotunelu o długości ponad 1 km, który przebiega pod lasem, wydmami i plażą w rejonie Górek Zachodnich. Zastosowana metoda bezwykopowa z użyciem specjalistycznej maszyny TBM pozwoliła zachować dostęp do plaży dla mieszkańców i turystów. Trwają przygotowania do jej wydobycia z dna Bałtyku. Następnie przez przygotowany tunel zostanie wprowadzony gazociąg łączący terminal z lądem.

Równolegle GAZ-SYSTEM zakończył wbijanie ponad 500 pali stanowiących fundament nabrzeża dla pływającego terminala. Na nich zostaną osadzone platformy, a następnie urządzenia i instalacje niezbędne do obsługi jednostek FSRU. Do końca 2027 r. jest planowane zakończenie budowy gazociągu podmorskiego oraz stanowiska cumowniczego.

Również część lądowa jest na finiszu. Wszystkie trzy odcinki gazociągu Gdańsk–Gustorzyn, o łącznej długości 250 km, zostały już wybudowane. Rurociąg pomyślnie przeszedł obowiązkowe badanie tłokiem inteligentnym, które potwierdziło jego właściwy stan techniczny i wymaganą jakość robót. Obecnie trwają prace wykończeniowe, w tym rekultywacja terenu, odbudowa systemów melioracyjnych i znakowanie trasy, a po nich nastąpią odbiory techniczne i przekazanie gazociągu do eksploatacji. Zakończenie inwestycji w części lądowej jest planowane na początku 2027 r.

Gaz z północy do centralnej i południowej Polski

Pierwsza jednostka FSRU będzie umożliwiała regazyfikację 6,1 mld m sześc. gazu rocznie. Całą tę przepustowość zarezerwował jeden podmiot, który będzie dysponować pełnym wolumenem LNG dostarczonym do Gdańska. Gaz po regazyfikacji trafi gazociągiem Gdańsk–Gustorzyn do tłoczni w Gustorzynie, a stamtąd istniejącymi i planowanymi gazociągami w głąb kraju. Na ich trasie jest planowane przyłączenie nowych odbiorców gazu, w tym kilku podmiotów z sektora elektroenergetycznego.

Prognoza popytu w pełni uzasadnia te inwestycje: w najbliższych latach GAZ-SYSTEM spodziewa się wzrostu zapotrzebowania na gaz związanego z przejściem elektrowni węglowych na źródła gazowe. Potwierdzają to realizowane umowy o przyłączenie elektrowni i elektrociepłowni, które zapewnią moce wytwórcze z gazu na poziomie ok. 11 GWe. Wydane przez operatora warunki przyłączenia dla sektora elektroenergetycznego dotyczą kolejnych projektów o łącznej mocy przekraczającej 5 GWe. Spółka obserwuje również zapotrzebowanie na nowe moce przesyłowe – zarówno bezpośrednio od uczestników rynku, jak i za pośrednictwem operatorów systemów dystrybucyjnych.

Od przepustowości do prawdziwego hubu

Pytanie, czy nadwyżka przepustowości przekształci się w realne regionalne centrum obrotu gazem, dotyczy dziś całego rynku. Jak wyjaśniła Elżbieta Kramek, wiceprezes GAZ-SYSTEM, rolą operatora jest rozwój infrastruktury, która umożliwi funkcjonowanie takiego centrum, oraz zapewni bezpieczny transport gazu zarówno do odbiorców krajowych, jak i państw sąsiednich.

– Dziś dysponujemy połączeniami pozwalającymi na dostawy gazu z różnych kierunków. Tylko Baltic Pipe i terminal LNG w Świnoujściu zapewniają sprowadzenie ponad 18 mld m sześc. gazu rocznie. W 2028 r. uruchomimy pierwszą jednostkę FSRU, a w 2030 r. rozpocznie pracę druga. Zwiększy to nasze techniczne zdolności importowe LNG o kolejne ok. 12 mld m sześc. – powiedziała Elżbieta Kramek w rozmowie z DGP.

Łącznie, po uwzględnieniu terminala w Świnoujściu i połączeń lądowych, zdolności importowe będące w dyspozycji GAZ-SYSTEM w 2030 r. przekroczą 50 mld m sześc. gazu rocznie. Nadwyżka przepustowości nie musi być przy tym niewykorzystanym potencjałem, bo daje możliwości przesyłania gazu na rynki ościenne, w szczególności do Europy Środkowo-Wschodniej. Służą temu istniejące interkonektory z Niemcami, Litwą, Ukrainą, ze Słowacją i z Czechami.

Istotnym uzupełnieniem tej infrastruktury są zmiany taryfowe. Od 1 stycznia 2027 r. uczestnicy rynku zaczną działać w Polsce w ramach jednego obszaru bilansowania. Opłaty przesyłowe spadną: za wejście do systemu o 19 proc., a za wyjście o 14 proc. Na granicy polsko-niemieckiej zamiast trzech stawek będzie naliczana jedna, a import gazu z Niemiec z wykorzystaniem infrastruktury gazociągu jamalskiego będzie tańszy o 58 proc. Ponadto koszt tranzytu przez Polskę zmaleje ogółem o 17 proc. Ale jeśli będzie odbywał się gazociągami krajowego systemu i gazociągiem jamalskim, to koszt obniży się nawet o 49 proc. Niższe stawki obejmą także produkty krótkoterminowe.

Elżbieta Kramek zwróciła uwagę na to, że w obliczu zmian na europejskim rynku gazu i odchodzenia Unii Europejskiej od dostaw z Rosji import LNG przez polskie terminale i jego przesył do państw Europy Środkowo-Wschodniej mogą tworzyć atrakcyjną ofertę dla uczestników rynku. Zarówno rosnący popyt na usługi przesyłowe w kraju, jak i eksport gazu odbywający się w praktyce w kierunku Litwy i Ukrainy, wpisują się w rolę Polski jako regionalnego centrum obrotu i handlu gazem. Pomoże w tym efekt skali: większa liczba klientów i zamówionych mocy może się przełożyć na niższe stawki przesyłowe. Jednocześnie nadwyżki przepustowości krajowego systemu pozwolą w większym stopniu wykorzystywać polską infrastrukturę do obsługi rynków Europy Środkowo-Wschodniej – zaznaczyła wiceprezes GAZ-SYSTEM.

Drugi terminal i elastyczność dla użytkowników

Decyzja o budowie drugiego terminala FSRU w Zatoce Gdańskiej, z planowanym uruchomieniem w 2030 r., potwierdza, że infrastrukturę zaprojektowano z myślą o długoterminowym wzroście znaczenia LNG w krajowym systemie gazowym. Procedura Open Season dla FSRU 2 zakończyła się w czerwcu br. przydziałem mocy regazyfikacyjnych czterem podmiotom. Zakontraktowały one 74 proc. przepustowości obejmującej 58 slotów (dostaw LNG). To właśnie te firmy będą decydować o wykorzystaniu tych wolumenów.

Wypracowany w toku konsultacji z rynkiem model przewiduje współdzielenie slotów między użytkownikami terminala. Pozwoli to na wspólne korzystanie z usług regazyfikacyjnych w ramach jednego wyładunku i zapewni dostęp do mocy przez cały rok, niezależnie od harmonogramu własnych dostaw. Mechanizm pozwoli użytkownikom na bieżąco wymieniać się zakontraktowanymi wolumenami, co zwiększy przewidywalność odbioru gazu po regazyfikacji i ułatwi planowanie logistyki przez cały okres funkcjonowania FSRU 2. Dzięki temu sposób korzystania z terminala można lepiej dostosować do potrzeb jego użytkowników, niezależnie od częstotliwości i terminów realizowanych przez nich dostaw LNG.

Polskie firmy w roli głównej

Program FSRU jest jednym z najlepszych przykładów udziału podmiotów krajowych w strategicznych inwestycjach GAZ-SYSTEM. W części lądowej polskie firmy realizują 97 proc. kontraktów, a w części morskiej odpowiadają za 72 proc. prac. Na przykład polskie spółki Izostal i Ferrum zapewniły 100 proc. rur stalowych do budowy gazociągów na lądzie o długości ok. 250 km. Wartość 14 zawartych z nimi kontraktów wyniosła ok. 600 mln zł.

Elżbieta Kramek podkreśliła, że strategiczne inwestycje spółki realizuje w większości polski kapitał wykonawczy. Plan inwestycyjny GAZ-SYSTEM na lata 2027–2029 przewiduje wydatki na poziomie ok. 8 mld zł, co jest dużą szansą dla krajowych przedsiębiorców.

W Programie FSRU rodzimi wykonawcy odpowiadają za wiele wymagających technicznie zadań. W części morskiej odpowiadają m.in. za wbijanie pali, prefabrykację i montaż płyt żelbetowych nabrzeża z wykorzystaniem największego polskiego dźwigu pływającego „Maja”. Realizują także prace spawalnicze, malarskie i logistyczne. Co ważne, głównym projektantem FSRU jest firma z Gdańska, która odpowiada również za koordynację międzybranżową i współpracę z dostawcami urządzeń.

– Wartość podpisanych umów z polskimi spółkami w morskiej części inwestycji przekroczyła pół miliarda złotych. W części lądowej wartość realizowanych kontraktów z polskimi wykonawcami i dostawcami wynosi ok. 2 mld zł – wszystkie trzy odcinki gazociągu Gdańsk–Gustorzyn o łącznej długości 250 km budują krajowe przedsiębiorstwa. Dysponują one specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem w układaniu oraz spawaniu gazociągów, wykorzystują zaawansowane technologie i wykonują przewierty o długości przekraczającej 1,5 km pod rzekami, liniami kolejowymi i ważnymi węzłami drogowymi. Prowadzą również roboty zgodnie z wysokimi wymaganiami środowiskowymi GAZ-SYSTEM. Udział w tak dużych przedsięwzięciach pozwala rozwijać kompleksowe kompetencje w obszarze projektowania i wykonawstwa projektów energetycznych – podkreśliła wiceprezes Elżbieta Kramek.

Michał Perzyński

Partner:

2b8391d7-d2ee-4de8-b64a-682c471bd317-39320659.jpg
Źródło: Artykuł partnerski
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj