- W dwóch zestawieniach Olsztyn ma inną liczbę mieszkańców. Różnica nie oznacza, że jedno z nich jest błędne.
- Pod miastem wieś przerosła miejscowość, od której nazwę wzięła cała gmina.
- Dwie grupy wieku dzieli 40 lat. W ciągu pięciu lat proporcje między nimi mocno się przesunęły.
Dwa liczniki Olsztyna. Skąd różne odpowiedzi?
Najpierw miejska ewidencja. Raport "Olsztyn 2025" podaje 150 047 osób zameldowanych na koniec 2025 r. To mieszkańcy ujęci w rejestrze pobytu stałego i czasowego.
Potem bilans GUS. W październikowym raporcie Reaxis, zestawiającym dane urzędu statystycznego, Olsztyn liczy 164 999 mieszkańców na 30 czerwca 2026 r.
Skąd rozbieżność? GUS szacuje liczbę ludności, wychodząc od wyników spisu i uwzględniając późniejsze urodzenia, zgony oraz migracje. Miejski rejestr pokazuje stan meldunków. To różne sposoby liczenia, a przywołane wyniki dotyczą także różnych dat.
Różnica między nimi nie jest przyrostem liczby mieszkańców. Żeby sprawdzić kierunek zmian, trzeba porównać kolejne wyniki w obrębie tego samego zestawienia.
Olsztyn na minusie, każdy licznik pokazuje własny spadek
W zestawieniu danych GUS Olsztyn miał 165 855 mieszkańców na koniec czerwca 2025 r. Dwanaście miesięcy później, było to już 164 999. Ubyło 856 osób, czyli około 0,52 proc. Miasto znalazło się dosłownie o jedną osobę poniżej granicy 165 tys.
Miejska ewidencja również pokazuje spadek, ale dla innego okresu: z 151 866 zameldowanych na koniec 2024 r. do 150 047 na koniec 2025 r. To 1 819 osób mniej, czyli około 1,2 proc.
Oba liczniki idą więc w dół. Różne okresy i zasady liczenia sprawiają jednak, że wielkości spadków nie można ze sobą bezpośrednio porównywać.
Tuż za miastem ponad 40 proc. na plusie
Wystarczy spojrzeć na pobliski Bartąg w gminie Stawiguda, żeby zobaczyć odwrotny kierunek zmian. Na koniec 2020 r. w gminnej ewidencji figurowało tam 3 018 mieszkańców. Pięć lat później, licznik podskoczył do 4 243 osób.
To 1 225 osób więcej, czyli wzrost o 40,6 proc. Ten wynik dotyczy pięciu lat, od końca 2020 do końca 2025 r., oraz ewidencji pobytu stałego.
Jest też mniej oczywista ciekawostka. Sama wieś Stawiguda, od której nazwę wzięła gmina, miała w tym zestawieniu 2 079 mieszkańców. Bartąg był od niej ponad dwa razy większy.
W całej gminie liczba stale zameldowanych zwiększyła się przez pięć lat z 11 277 do 13 319 osób. Z przyrostu o 2 042 osoby około 60 proc. przypadało na sam Bartąg. To udział w zmianie liczby zameldowanych, nie jest to odsetek wszystkich przeprowadzek.
Dzieli ich 40 lat, w ewidencji są już niemal równie liczni
W raporcie miasta kryje się jeszcze jedno zestawienie. Na koniec 2025 r. zameldowanych było 19 101 osób w wieku 30-39 lat oraz 18 562 osoby w wieku 70-79 lat.
Na 100 osób z młodszej grupy przypadało około 97 ze starszej. Pięć lat wcześniej było to około 54. Obie grupy niemal zrównały się liczebnie. Tu mamy prawie remis.
Ogólny wynik miasta nie pokazuje tak wyraźnie zmiany proporcji między pokoleniami. W tych danych widać ją od razu:
Zameldowani w Olsztynie na pobyt stały i czasowy. Stan na 31 grudnia
Wiek | 2020 r. | 2025 r. | Zmiana |
|---|---|---|---|
0-9 lat | 16 175 | 12 057 | spadek -25,5 proc. |
30-39 lat | 25 737 | 19 101 | spadek -25,8 proc. |
70-79 lat | 13 786 | 18 562 | plus +34,6 proc. |
Zmiana liczebności grupy wieku nie jest liczbą wyprowadzek. Na jej skład wpływają także zgony oraz to, że mieszkańcy przekraczają granice poszczególnych przedziałów wieku.
Miasto maleje, Bartąg rośnie
Można mieszkać poza Olsztynem i nadal pracować, robić zakupy czy korzystać z usług w mieście. Dlatego administracyjna granica nie musi pokrywać się z granicą codziennego życia mieszkańców.
Nie oznacza to jednak, że każda osoba, której ubyło w Olsztynie, pojawiła się w Bartągu. Wieś może przyjmować mieszkańców z innych części regionu i kraju. Na liczbę ludności po obu stronach granicy wpływają również urodzenia i zgony.
Dane o stanie ludności nie śledzą losów konkretnych osób. Do ustalenia kierunków przeprowadzek potrzebne byłyby informacje o poprzednim i nowym miejscu zamieszkania. Zestawienie Olsztyna z jedną wsią nie jest też bilansem całej aglomeracji.
Dla mieszkańców znaczenie ma zarówno nowy adres sąsiadów, jak i ich wiek. Od tego zależy, gdzie będą potrzebne przedszkola i szkoły, jak planować dojazdy oraz jak dostosować transport, mieszkania i usługi opiekuńcze do potrzeb starszych osób. Sam minus przy nazwie miasta nie daje odpowiedzi na wszystkie te pytania.
Źródła: Urząd Miasta Olsztyna, Gmina Stawiguda, GUS, Reaxis, obliczenia własne.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.
