Kto może otrzymać Kartę Dużej Rodziny?
Zgodnie z art. 4 ustawy o Karcie Dużej Rodziny, uprawnienie do jej posiadania przysługuje członkom rodziny wielodzietnej. Chodzi o rodzinę, w której rodzic lub rodzice, a także małżonek jednego z nich, mają lub mieli łącznie co najmniej troje dzieci. Nie ma przy tym znaczenia, ile lat dzieci mają obecnie.
Do członków rodziny wielodzietnej zalicza się:
- rodzica, w tym również rodzica zastępczego oraz osobę prowadzącą rodzinny dom dziecka;
- małżonka rodzica;
- dziecko, także pozostające w pieczy zastępczej lub przebywające w rodzinnym domu dziecka.
Dzieci mogą korzystać z Karty Dużej Rodziny do ukończenia 18 lat, a jeśli nadal się uczą – co do zasady do 25. roku życia. W przypadku dzieci z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności ograniczenie wiekowe nie obowiązuje.
Prawo do Karty nie przysługuje natomiast rodzicom pozbawionym władzy rodzicielskiej ani tym, którym została ona ograniczona poprzez umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej, z wyjątkiem sytuacji, gdy ograniczenie dotyczy mniej niż trojga dzieci. Z programu nie mogą również korzystać osoby pełniące funkcję rodziny zastępczej lub prowadzące rodzinny dom dziecka, jeżeli sąd odebrał im dzieci z powodu niewłaściwego sprawowania opieki.
Karta Dużej Rodziny jest dostępna nie tylko dla obywateli Polski. Na określonych zasadach mogą z niej korzystać również niektórzy cudzoziemcy, w tym obywatele państw Unii Europejskiej i EFTA mieszkający w Polsce.
Większa grupa uprawnionych do korzystania z Karty Dużej Rodziny
Od 1 stycznia 2019 roku zasady przyznawania Karty Dużej Rodziny zostały rozszerzone. Od tego czasu mogą z niej korzystać nie tylko rodziny, które obecnie wychowują co najmniej troje dzieci, lecz także rodzice, którzy mieli troje lub więcej dzieci w przeszłości. Dzięki temu prawo do Karty przysługuje również seniorom, których dzieci są już dorosłe i niezależne, a także rodzicom dzieci, które zmarły.
Karta Dużej Rodziny przysługuje także w przypadku śmierci trzeciego dziecka
Uprawnienie do Karty Dużej Rodziny przysługuje także rodzicom, których trzecie dziecko zmarło. Nie ma znaczenia, jak długo dziecko żyło ani kiedy doszło do jego śmierci. Zasada ta obejmuje zarówno przypadki, w których dziecko zmarło po kilku dniach, jak i sytuacje sprzed wielu lat.
W praktyce oznacza to, że rodzice, którzy w przeszłości wychowywali co najmniej troje dzieci, mogą zachować prawo do Karty również wtedy, gdy dziś mają mniej dzieci na utrzymaniu albo wszystkie są już dorosłe i samodzielne.
Przykład
Pani Małgorzata jest mamą dwóch dorosłych synów: 39-letniego Krzysztofa i 34-letniego Jakuba. Jednak 36 lat temu urodziła także córkę, która przeżyła jedynie 7 dni. Choć od tamtych wydarzeń minęły ponad trzy dekady, a dziś pani Małgorzata nie wychowuje już żadnych małych dzieci, spełnia ustawowe kryterium posiadania co najmniej trojga dzieci na utrzymaniu w swoim życiu. Oznacza to, że może obecnie korzystać z przywilejów Karty Dużej Rodziny, nawet jako seniorka, której dzieci są już dorosłe i samodzielne.
Jak uzyskać Kartę Dużej Rodziny w przypadku śmierci trzeciego dziecka?
W przypadku śmierci jednego z minimum trójki dzieci procedura ubiegania się o Kartę Dużej Rodziny wygląda tak samo jak w przypadku pozostałych uprawnionych. Wniosek można złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym dla miejsca zamieszkania albo przez internet, za pośrednictwem portalu Emp@tia.
Formularz powinien zawierać dane wszystkich członków rodziny uprawnionych do Karty. Jeśli chodzi o zmarłe dziecko, należy podać jego numer PESEL. Gdy dziecko nie miało nadanego numeru PESEL, do wniosku trzeba dołączyć odpis aktu urodzenia. Po pozytywnym rozpatrzeniu dokumentów Karta może zostać wydana w formie plastikowej albo elektronicznej.
Czy można otrzymać Kartę Dużej Rodziny, gdy jedno z trójki dzieci urodziło się martwe?
Jeżeli rodzice mają dwoje dzieci, a trzecie urodziło się martwe, co do zasady nie spełniają warunku uprawniającego do otrzymania Karty Dużej Rodziny. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z 25 czerwca 2025 r. (sygn. II SA/Gd 41/25). Sąd uznał, że przepisy wymagają, aby rodzic obecnie lub w przeszłości miał na utrzymaniu co najmniej troje dzieci. W przypadku dziecka martwo urodzonego warunek ten nie zostaje spełniony. WSA wskazał również, że wydatków ponoszonych w okresie ciąży, np. na opiekę lekarską, nie można traktować jako kosztów utrzymania dziecka w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny. Inaczej wygląda sytuacja, gdy trzecie dziecko urodziło się żywe, a następnie zmarło – wówczas rodzic mógł faktycznie mieć na utrzymaniu troje dzieci i zachować prawo do Karty.
Jakie zniżki przysługują z Kartą Dużej Rodziny?
Posiadacze Karty Dużej Rodziny mogą korzystać z wielu ulg i rabatów, a lista partnerów programu jest stale poszerzana. Zniżki oferują zarówno podmioty publiczne, jak i prywatne firmy. Wśród najczęściej wykorzystywanych korzyści znajdują się m.in.:
- 37 proc. zniżki na przejazdy pociągami PKP Intercity w ramach oferty „Rodzina”;
- tańsze wejściówki do muzeów, teatrów, parków narodowych i na wydarzenia kulturalne;
- rabaty w aptekach, salonach optycznych oraz prywatnych placówkach medycznych;
- promocje w popularnych sieciach handlowych, takich jak Carrefour, Lidl czy Empik;
- niższe ceny w restauracjach, hotelach, na stacjach paliw i w sklepach odzieżowych.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz.U. 2014 poz. 1863)
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2025 r., II SA/Gd 41/25
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.