- Więcej czasu przy dziecku: projekt ma pomóc rodzinom, w których ciężka choroba wymaga dłuższej opieki.
- Wiek ma znaczenie: zapowiadana zmiana obejmuje również nastolatków, ale roczne limity będą się różnić.
- Ważna rola lekarza: liczyć ma się stan dziecka i jego samodzielność.
- Zmiana dopiero przed nami: resort wskazuje 2027 r., obecnie obowiązują dotychczasowe zasady.
Gdy leczenie trwa dłużej niż limit zasiłku
Pobyt w szpitalu, kolejne badania, leczenie i powrót do domu. Przy ciężkiej chorobie dziecka obecność rodzica może być potrzebna znacznie dłużej niż przez kilka tygodni. Tymczasem uprawnienie do zasiłku opiekuńczego ma roczny limit.
Na ten problem zwracała uwagę Rzeczniczka Praw Dziecka. Wskazywała, że część rodziców musi korzystać z urlopu bezpłatnego albo rezygnować z pracy, aby towarzyszyć dziecku podczas długotrwałej hospitalizacji. Dochód rodziny maleje właśnie wtedy, gdy dochodzą wydatki związane z chorobą.
Nowa propozycja Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ma wydłużyć czas, przez który opiekun może otrzymywać świadczenie. To nadal projekt. Wpis do wykazu prac rządu nie oznacza, że rodzice już dostali dodatkowe dni.
Dodatkowe 60 dni poza obecnym limitem
Resort proponuje osobną pulę do 60 dni zasiłku opiekuńczego w roku kalendarzowym na opiekę nad ciężko chorym dzieckiem, które nie ukończyło 18 lat.
Ta pula ma być niezależna od podstawowego limitu. Skorzystanie ze zwykłego zasiłku nie ma wykluczać dodatkowego wsparcia i odwrotnie. W określonych przypadkach oba okresy pozwolą uzyskać łącznie nawet 120 dni zasiłku rocznie.
Dla rodziny oznaczałoby to więcej czasu na opiekę z zachowaniem prawa do świadczenia. Nie trzeba byłoby tak szybko szukać sposobu na pogodzenie dalszego leczenia dziecka z powrotem do pracy.
120 dni zasiłku nie dla każdego rodzica
Najwyższa liczba dotyczy połączenia obecnego limitu 60 dni z planowanymi dodatkowymi 60 dniami. U starszych dzieci punkt wyjścia bywa niższy. Ministerstwo przedstawiło trzy warianty:
Opieka nad ciężko chorym dzieckiem | Obecny limit roczny | Planowana dodatkowa pula | Możliwa suma roczna |
Dziecko przed ukończeniem 14 lat, także z niepełnosprawnością | 60 dni | 60 dni | 120 dni |
Dziecko od ukończenia 14 do ukończenia 18 lat, z niepełnosprawnością uprawniającą do limitu 30 dni | 30 dni | 60 dni | 90 dni |
Dziecko od ukończenia 14 do ukończenia 18 lat, bez stwierdzonej niepełnosprawności | 14 dni | 60 dni | 74 dni |
Źródło: MRPiPS, komunikat z 6 października 2026 r.; obecne zasady: ZUS. Suma to połączenie limitu podstawowego i planowanej dodatkowej puli, a nie automatycznie przyznany okres wypłaty.
Dodatkowe dni mają dotyczyć ciężkiej choroby. Sama zwykła infekcja dziecka nie oznaczałaby prawa do wykorzystania najwyższego limitu. Warunki orzeczenia o niepełnosprawności przy obecnej puli 30 dni określają przepisy zasiłkowe.
Lekarz ma ocenić stan dziecka i potrzebę opieki
O kwalifikacji do dodatkowego okresu ma decydować lekarz wystawiający zwolnienie. Według ministerstwa będzie brał pod uwagę m.in. stan dziecka oraz poziom jego samodzielności.
To istotne również dla rodzin nastolatków. Starszy wiek sam w sobie nie oznacza, że ciężko chore dziecko poradzi sobie bez pomocy opiekuna. Planowane wsparcie ma sięgać do granicy pełnoletności.
Na tym etapie kluczowe będą ostateczne przepisy: muszą określić zasady potwierdzania uprawnienia i korzystania z dodatkowej puli.
Drugi rodzic nie dostaje dziś nowego limitu
W obecnych zasadach łatwo przeoczyć ważny szczegół: limit zasiłku opiekuńczego jest wspólny dla uprawnionych członków rodziny. Nie rośnie dlatego, że opiekę przejmuje drugi rodzic, ani wraz z liczbą dzieci.
Przykład
Przykładowo, gdy matka wykorzystała 40 dni z podstawowej puli 60 dni, ojciec nie dostaje nowej puli 60 dni. Do wykorzystania pozostaje 20 dni, jeżeli spełnione są pozostałe warunki świadczenia.
Matka i ojciec mają takie samo prawo do zasiłku, ale za ten sam okres opieki otrzymuje go tylko jedno z nich. Dlatego przy planowaniu nieobecności trzeba uwzględnić dni wykorzystane przez oboje rodziców.
Ile wynosi zasiłek i jak liczą się weekendy
Obecnie zasiłek opiekuńczy wynosi 80 proc. podstawy wymiaru. Kwota zależy od indywidualnej podstawy osoby ubezpieczonej, nie ma jednej stawki w złotych dla wszystkich rodzin.
Zapowiadane wydłużenie okresu pobierania świadczenia nie jest zapowiedzią podniesienia jego procentowej wysokości. Korzyść ma polegać na możliwości otrzymywania zasiłku przez większą liczbę dni.
ZUS przypomina, że świadczenie jest wypłacane również za dni wolne od pracy objęte okresem opieki. Dni zasiłku nie są więc tym samym co dni robocze. Jeśli opieka obejmuje pełny tydzień od poniedziałku do niedzieli, wykorzystuje siedem dni limitu.
Zasiłek także na zleceniu i przy własnej firmie
Zasiłek opiekuńczy może przysługiwać również rodzicom pracującym na zleceniu albo prowadzącym własną firmę. Kluczowe jest objęcie ubezpieczeniem chorobowym. Dla pracowników jest ono obowiązkowe, natomiast zleceniobiorcy i przedsiębiorcy mogą przystąpić do niego dobrowolnie, jeśli spełniają warunki. Warto więc sprawdzić swoje zgłoszenie do ZUS: samo opłacanie składki zdrowotnej nie zapewnia prawa do zasiłku opiekuńczego.
Jest też zasada istotna dla osób, które dopiero zaczęły pracę lub przystąpiły do ubezpieczenia chorobowego. Przy zasiłku opiekuńczym nie obowiązuje okres wyczekiwania a prawo do świadczenia nie zależy od długości ubezpieczenia. Krótki staż ubezpieczeniowy sam w sobie nie przekreśla więc możliwości otrzymania pieniędzy na czas opieki nad dzieckiem. Nadal trzeba jednak spełnić pozostałe warunki świadczenia, w tym dotyczące konieczności osobistego sprawowania opieki.
Kiedy dodatkowe dni będą dostępne
Ministerstwo wskazuje 2027 r. jako przewidywany termin wejścia ustawy w życie. W komunikacie z 6 października nie podało konkretnej daty dziennej. Nie ma zatem podstaw, by przedstawiać 1 stycznia jako pewny termin.
Rodzice potrzebujący opieki teraz korzystają z obecnych przepisów. Prawo do zasiłku wiąże się z ubezpieczeniem chorobowym oraz spełnieniem warunków dotyczących osobistej opieki. Przy opiece nad chorym dzieckiem potrzebne są m.in. zwolnienie lekarskie i wniosek Z-15A, a zależnie od sytuacji także dodatkowe dokumenty.
Najbliższym istotnym krokiem będzie publikacja i dalsze procedowanie przepisów. Dopiero uchwalona i ogłoszona ustawa określi, od kiedy oraz na jakich zasadach będzie można wykorzystać nową pulę.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czy dodatkowe 60 dni zasiłku już obowiązuje?
Ministerstwo poinformowało o wpisie projektu do wykazu prac rządu. Przewidywany termin wejścia zmian w życie to 2027 r.
Czy każdy rodzic otrzyma 120 dni?
Połączenie obecnych limitów z planowaną dodatkową pulą daje trzy wskazane przez resort sumy: 120, 90 albo 74 dni, zależnie od sytuacji dziecka.
Czy oboje rodzice mają dziś osobne limity?
Obecny roczny limit jest wspólny. Przejęcie opieki przez drugiego rodzica nie odnawia puli.
Czy zasiłek wzrośnie do 100 proc. wynagrodzenia?
Zapowiedź dotyczy wydłużenia okresu wsparcia. Obecny zasiłek wynosi 80 proc. podstawy wymiaru.
Czy weekendy wliczają się do wykorzystanych dni?
Tak, jeśli są objęte okresem opieki, za który przysługuje zasiłek.
Źródła:
- MRPiPS - Dodatkowy zasiłek opiekuńczy dla rodziców ciężko chorych dzieci, 6 października 2026 r.
- ZUS - Prawo do zasiłku opiekuńczego i okres przysługiwania
- ZUS - Wysokość zasiłku opiekuńczego
- ZUS - Niezbędne dokumenty
- Rzecznik Praw Dziecka - MRPiPS wydłuży okres wypłacania zasiłku opiekuńczego. Apelowała o to RPD, 26 maja 2026 r.
- ZUS - Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy
Stan informacji: 7 października 2026 r. Opis planowanych zmian opiera się na komunikacie MRPiPS z 6 października i obecne zasady zweryfikowano w materiałach ZUS.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.
