- Czterokrotny wzrost opłaty: Projekt UD416 przewiduje podniesienie stawki z 25 zł do 100 zł za litr czystego alkoholu.
- Nie tylko pojemność: O nowej opłacie zdecyduje zarówno objętość butelki, jak i woltaż napoju.
- Cena w sklepie a opłata: Wzrost daniny o 3 zł nie oznacza automatycznie podwyżki na półce o dokładnie taką samą kwotę.
- Projekt w konsultacjach: Nowe przepisy są konsultowane do 20 listopada 2026 r.
Skok z 25 na 100 zł. Ile wyniesie nowa opłata za Twoją butelkę?
Urzędowy zapis w projekcie UD416 brzmi niepozornie: stawka wzrośnie z 25 zł do 100 zł za litr czystego alkoholu. W praktyce oznacza to wzrost obciążenia aż o 300 proc.
Opłata nie dotyczy jednak całej pojemności butelki, a jedynie zawartego w niej czystego spirytusu. Dla popularnej "setki" (100 ml) o mocy 40 proc. oznacza to skok opłaty z 1 zł na 4 zł. Im większe opakowanie (do progu 300 ml włącznie), tym kwota będzie wyższa.
Zobacz, jak zmieni się wyliczenie samej opłaty w zależności od pojemności (dla alkoholu 40%):
Pojemność (alkohol 40%) | Obecna opłata za butelkę | Proponowana opłata | Różnica w opłacie |
100 ml | 1,00 zł | 4,00 zł | +3,00 zł |
200 ml | 2,00 zł | 8,00 zł | +6,00 zł |
300 ml | 3,00 zł | 12,00 zł | +9,00 zł |
Ważne: Powyższa tabela pokazuje czystą kwotę opłaty r rządowej, a nie ostateczną cenę detaliczną na półce sklepowej (obliczenia własne).
Czy "setka" w sklepie zdrożeje dokładnie o 3 złote?
Z samego projektu ustawy nie wynika bezpośrednio nowa cena dla klienta. Obowiązek odprowadzenia daniny spoczywa na hurtownikach, a nie bezpośrednio na kupujących przy kasie.
Warto jednak pamiętać o realiach rynkowych:
- Podmioty handlowe z reguły przerzucają wyższe koszty na kolejnych pośredników i ostatecznie na konsumenta.
- Ostateczna cena w sklepie zależy od marży dystrybutora i sieci handlowej.
- Podwyżka o 3 zł w opłacie może przełożyć się na wyższą lub nieco niższą zmianę ceny końcowej.
Pułapka procentów: Dwie "setki" z zupełnie inną opłatą
O wysokości daniny decyduje nie tylko rozmiar opakowania, ale też zawartość procentowa.
- Butelka 100 ml (30%) po zmianach oznacza opłatę 3,00 zł.
- Butelka 100 ml (40%) po zmianach oznacza opłatę 4,00 zł.
Różnica 10 punktów procentowych zmienia kwotę daniny o całą złotówkę na jednej małej butelce.
Dlaczego rząd uderza w "małpki"?
W uzasadnieniu projektu autorzy podają wyliczenie dotyczące dostępności ekonomicznej alkoholu: w 2021 roku za przeciętne wynagrodzenie można było kupić 841 "małpek", a w 2025 roku już 1026 (o 185 więcej).
Celem zmian jest ograniczenie sprzedaży małych formatów o 25 proc. (w przeliczeniu na czysty alkohol). Ponadto zmianie ulegnie podział środków, 100 proc. wpływów z opłaty ma trafiać bezpośrednio do Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ), podczas gdy obecnie połowę otrzymują gminy. W 2025 roku opłata ta przyniosła łącznie 560,8 mln zł.
Od kiedy wyższe opłaty?
Na dzień 1 listopada 2026 r. proponowane stawki są na etapie projektowym. Konsultacje publiczne projektu UD416 trwają do 20 listopada 2026 r. Aby przepisy weszły w życie, muszą przejść pełną ścieżkę legislacyjną w Sejmie i Senacie oraz uzyskać podpis Prezydenta.
Często zadawane pytania (FAQ)
Ile wyniesie nowa opłata od „małpki” 100 ml?
Dla alkoholu o mocy 40 proc. opłata wzrośnie z 1 zł do 4 zł za butelkę.
Czy podwyżka obejmie też opakowania 300 ml?
Tak, projekt ustawy obejmuje wszystkie opakowania o pojemności do 300 ml włącznie.
Kiedy nowe stawki wejdą w życie?
Do 20 listopada 2026 r. trwają konsultacje publiczne. Ostateczna data wejścia w życie zależy od tempa prac parlamentarnych.
Źródła:
- KPRM: projekt UD416: stawki, zakres, uzasadnienie i planowany podział wpływów.
- Centrum informacji o konsultacjach: komunikat z 29 października 2026 r. i termin konsultacji.
Anna Zdrowiecka jest dziennikarką i redaktorką specjalizującą się w szeroko rozumianej tematyce konsumenckiej. Pisze o zmianach, usługach, nowych rozwiązaniach oraz codziennych problemach, które mogą wpływać na decyzje i wydatki czytelników. Publikuje w serwisach Infor.pl, Dziennik.pl, Forsal.pl i Zdrowiego.pl.
W swoich artykułach porusza między innymi tematykę domowych poradników, zakupów, usług, technologii użytkowej, telekomunikacji oraz praw konsumenta. Skupia się przede wszystkim na praktycznym znaczeniu opisywanych zmian, wyjaśnia, kogo dotyczą, co oznaczają w codziennym życiu i na co warto zwrócić uwagę.
Stawia na prosty, zrozumiały język, rzetelne źródła oraz informacje, które pomagają czytelnikom podejmować świadome decyzje.