14. emerytura co miesiąc na wniosek. Kto może się ubiegać?

W Polsce działają szczególne formy wsparcia dla osób, które w okresie PRL prowadziły działalność opozycyjną lub były represjonowane z przyczyn politycznych. Jednym z takich świadczeń jest świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych, którego wysokość odpowiada minimalnej emeryturze. W praktyce oznacza to, że jego kwota brutto jest równa pełnej wysokości czternastej emerytury.

Różnica jest jednak zasadnicza: czternasta emerytura wypłacana jest raz w roku i nie trafia do wszystkich seniorów w pełnej kwocie, natomiast świadczenie dla działaczy opozycji i osób represjonowanych przysługuje co miesiąc. Dzięki temu uprawnieni mogą otrzymywać regularnie kwotę odpowiadającą pełnej „czternastce”. Kto może ubiegać się o takie wsparcie i jakie warunki trzeba spełnić?

Świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji w 2026 roku. Podstawa prawna

Świadczenie pieniężne dla działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych zostało wprowadzone na mocy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. 2015 poz. 693). Początkowo jego wysokość była znacznie niższa niż obecnie – jeszcze w 2023 r. wynosiła 565,67 zł miesięcznie. Zmieniło się to po nowelizacji z 13 lipca 2023 r., która podniosła świadczenie i powiązała jego wysokość z kwotą najniższej emerytury.

Komu przysługuje co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości 14. emerytury?

Prawo do świadczenia mają wyłącznie osoby, którym oficjalnie przyznano status działacza opozycji antykomunistycznej albo osoby represjonowanej z powodów politycznych. W tym celu trzeba złożyć odpowiedni wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Uzyskanie takiego statusu wymaga spełnienia określonych kryteriów. Do najważniejszych należą m.in.:

• udokumentowanie co najmniej 12 miesięcy działalności w zorganizowanych strukturach opozycji antykomunistycznej,
• wykazanie co najmniej miesięcznego pobytu w więzieniu w związku z działalnością przeciwko władzom PRL.

Co istotne, świadczenie nie jest zarezerwowane wyłącznie dla emerytów. Mogą je otrzymywać także osoby nadal aktywne zawodowo, o ile posiadają wymagany status.

Jak złożyć wniosek o świadczenie pieniężne dla działacza opozycji, by otrzymać dodatek w wysokości 14. emerytury co miesiąc?

Aby otrzymać świadczenie odpowiadające wysokością minimalnej emeryturze, trzeba złożyć wniosek do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zgodnie z informacjami publikowanymi na stronie rządowej, świadczenie przyznaje Szef Urzędu w drodze decyzji administracyjnej osobie, która posiada status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Wzór wniosku można znaleźć online. Co ważne, świadczenie nie podlega opodatkowaniu i nie jest uwzględniane przy ustalaniu dochodu. Oznacza to, że comiesięczna wypłata w wysokości 1978,49 zł stanowi dodatkowe, realne wsparcie dla uprawnionych. Kwota ta odpowiada również pełnej wysokości czternastej emerytury brutto.

Ile osób dostaje dodatek dla opozycjonistów w wysokości 14. emerytury?

Z tego rodzaju wsparcia korzysta w Polsce kilkanaście tysięcy osób. Jak wynika z danych Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w styczniu 2025 r. pod opieką UdSKiOR pozostawało 15 345 działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych.