Statystyki ZUS są jednoznaczne: szybko rośnie liczba L4 z powodu zaburzeń psychicznych. Tylko w ciągu ostatnich kilku lat liczba takich zwolnień wzrosła o ponad jedną trzecią. Wydłużył się także średni czas nieobecności w pracy: o 43 proc.
Co jest najczęstszą przyczyną takich zwolnień?
Coraz więcej L4 z powodu zaburzeń psychicznych
Tylko w 2025 r. wystawiono 27,5 mln zaświadczeń lekarskich, co wiązało się z 290,5 mln dniami absencji. W ogólnej liczbie zwolnień aż 1,8 mln zaświadczeń (34,1 mln dni absencji) stanowiły L4 wystawione w związku z zaburzeniami psychicznymi. To aż 7,9% zaświadczeń.
Dane ZUS pokazują jasno: Polacy coraz bardziej borykają się z kryzysami psychicznymi, jednocześnie częściej też szukają fachowej pomocy. Liczba zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych rośnie już od kilku lat. Tylko w ciągu kilku ostatnich lat liczba zaświadczeń wzrosła o ponad jedną trzecią, a czas nieobecności w pracy o 43 proc.
Najczęstsze przyczyny L4 z powodu zaburzeń psychicznych
Na pierwszym miejscu, jeśli chodzi o przyczyny wystawiania L4, wbrew pozorom nie znajduje się depresja.
Najczęstszą przyczyną zwolnień z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania są:
- reakcja na długotrwały stres i zaburzenia adaptacyjne (prawie 12,6 mln dni absencji w 2025 r.),
- depresja (epizody depresyjne i nawracające zaburzenia depresyjne były powodem 9,4 mln dni nieobecności w pracy.
- inne zaburzenia lękowe (prawie 6,6 mln dni absencji).
Dane z kontroli zwolnień pokazują, że zasadność wystawianych z powodu zaburzeń psychicznych zaświadczeń nie budzi zastrzeżeń ZUS.
Dla kogo bezpłatna rehabilitacja lecznicza?
ZUS przypomina, że dostępna jest bezpłatna rehabilitacja lecznicza, która przysługuje między innymi osobom ze schorzeniami psychosomatycznymi. Warto skorzystać z tej formy wsparcia w przypadku zaburzeń nastroju, lękowych, psychosomatycznych i behawioralnych.
Rehabilitacja z ZUS odbywa się w ośrodku rehabilitacyjnym i ma pomóc choremu w powrocie do sprawności i pracy. Taki turnus trwa 24 dni, jest to indywidualny program leczenia, który obejmuje terapię psychologiczną, całodobową opiekę medyczną i edukację zdrowotną, ćwiczenia ogólnousprawniające, muzykoterapię i choreoterapię.
Z programu mogą skorzystać osoby ubezpieczone w ZUS (aktywne zawodowo), którym grozi utrata zdolności do pracy.
Rehabilitacja jest możliwa również w przypadku osób, które korzystają ze świadczeń chorobowych lub okresowej renty z tytułu niezdolności do pracy. Istotne jest to, by rehabilitacja faktycznie miała szansę przywrócić zdolności do pracy lub je utrzymać.
Skierowanie na rehabilitację wystawi lekarz pierwszego kontaktu, wniosek przekazuje się następnie do ZUS (może to zrobić również lekarz drogą elektroniczną). Jeśli lekarz orzecznik ZUS stwierdzi, że rehabilitacja jest wskazana i nie ma ku niej innych przeszkód medycznych, pacjent będzie mógł wziąć udział w turnusie. Program jest bezpłatny, to ZUS pokrywa zarówno koszty leczenia jak i zakwaterowania, wyżywienia, a nawet dojazdu. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronie ZUS/rehabilitacja.
Absolwentka filologii polskiej i studiów z zakresu samorządu terytorialnego i polityki regionalnej na Uniwersytecie Warszawskim. Zajmuje się tematyką społeczną, zdrowotną oraz zagadnieniami związanymi z zabezpieczeniem społecznym i świadczeniami dla rodzin, seniorów oraz osób bezrobotnych. W przeszłości związana z wydawnictwami Edipresse Polska i ZPR Media. W swojej pracy koncentruje się na wyjaśnianiu przepisów w przystępny sposób. Zainteresowana reportażem społecznym i tematyką feministyczną.
