Kwalifikacja wojskowa 2027. Rozporządzenie MON
Zasady przeprowadzania kwalifikacji wojskowej określa ustawa z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz.U. z 2022 r. poz. 655) wraz z rozporządzeniami wykonawczymi Ministra Obrony Narodowej. Ministerstwo opublikowało już rozporządzenie dotyczące kwalifikacji wojskowej w 2027 roku. Przepisy określają zarówno terminy rozpoczęcia i zakończenia kwalifikacji, jak i roczniki oraz kategorie osób zobowiązanych do stawienia się przed komisją wojskową.
Te osoby otrzymają wezwanie do wojska na początku 2027 roku
Zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministerstwa Obrony Narodowej w sprawie kwalifikacji wojskowej w 2027 roku obowiązek stawienia się przed komisją obejmie nie tylko 19-letnich mężczyzn, ale również kilka innych grup osób. Do udziału w kwalifikacji zostaną wezwani:
- mężczyźni urodzeni w 2008 roku, dla których będzie to pierwsza kwalifikacja wojskowa;
- mężczyźni urodzeni w latach 2003-2007, którzy nie mają jeszcze określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej;
- osoby, które w 2025 lub 2026 roku zostały uznane za czasowo niezdolne do służby wojskowej ze względów zdrowotnych, pod warunkiem że okres orzeczonej niezdolności upłynie przed zakończeniem kwalifikacji w 2027 roku;
- osoby z orzeczoną czasową niezdolnością do służby, której termin zakończenia przypada po kwalifikacji wojskowej, jeżeli wcześniej wystąpią z wnioskiem o ponowne ustalenie kategorii zdolności zgodnie z art. 64 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny;
- kobiety z roczników 2000-2008, które posiadają kwalifikacje przydatne w wojsku lub w roku szkolnym bądź akademickim 2026/2027 kończą naukę na określonych kierunkach, o ile nie stawały wcześniej przed komisją wojskową;
- osoby, które ukończyły 18 lat i chcą dobrowolnie przystąpić do kwalifikacji wojskowej;
- osoby o nieuregulowanym stosunku do służby wojskowej, które nie mają ustalonej kategorii zdolności i zgłoszą się do kwalifikacji najpóźniej w roku kalendarzowym, w którym kończą 60 lat.
Te kobiety otrzymają wezwanie do wojska na początku 2027 roku
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej dotyczącym kwalifikacji wojskowej w 2027 roku obowiązek stawienia się przed komisją może dotyczyć również kobiet. Wezwania będą kierowane przede wszystkim do tych, które zdobyły wykształcenie lub posiadają umiejętności istotne z punktu widzenia obronności kraju. Zasady te wynikają z art. 60 ust. 2 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Kwalifikacją wojskową mogą zostać objęte w szczególności kobiety kształcące się lub wykonujące zawody w takich dziedzinach jak:
- medycyna,
- weterynaria,
- kierunki związane z żeglugą morską i lotnictwem,
- psychologia,
- rehabilitacja,
- radiologia,
- diagnostyka laboratoryjna,
- informatyka i teleinformatyka,
- nawigacja,
- tłumaczenia.
Kiedy kwalifikacja wojskowa w 2027 roku?
Ogłoszenie kwalifikacji wojskowej na 2027 rok zaplanowano na 15 stycznia, natomiast komisje wojskowe rozpoczną pracę 1 lutego i zakończą ją 30 kwietnia. Każda osoba zobowiązana do udziału w kwalifikacji otrzyma wezwanie wskazujące konkretną datę oraz miejsce, w którym powinna stawić się przed komisją.
Za ustalenie szczegółowego harmonogramu kwalifikacji wojskowej w poszczególnych województwach i powiatach odpowiedzialni będą wojewodowie. Informacje o terminach obowiązujących w danym regionie zostaną opublikowane na stronach urzędów wojewódzkich oraz w lokalnych obwieszczeniach.
Jak wygląda kwalifikacja wojskowa?
Kwalifikacja wojskowa służy ocenie zdrowia fizycznego i psychicznego oraz ustaleniu, czy osoba wezwana może pełnić służbę wojskową. W tym celu stawia się ona przed powiatową komisją lekarską, która na podstawie przeprowadzonych badań wydaje orzeczenie o zdolności do służby i przyznaje właściwą kategorię. Kategoria A oznacza zdolność do czynnej służby wojskowej, natomiast kategoria D wskazuje zasadniczo na niezdolność do jej pełnienia w czasie pokoju.
Pierwszym etapem kwalifikacji jest rejestracja, obejmująca sprawdzenie tożsamości oraz kontrolę wymaganych dokumentów. Osoby, które dotarły na miejsce transportem publicznym, mogą także wystąpić o zwrot kosztów podróży. Następnie w punkcie ewidencyjnym uczestnik wypełnia ankietę i przekazuje dane niezbędne do założenia lub aktualizacji ewidencji wojskowej.
Kolejnym krokiem jest badanie stanu zdrowia, którego zakres zależy od indywidualnej sytuacji osoby wezwanej. Komisja może przeprowadzić między innymi:
- wywiad dotyczący zdrowia psychicznego i ogólnego samopoczucia,
- pomiar wzrostu, wagi i ciśnienia tętniczego,
- kontrolę wzroku,
- sprawdzenie postawy ciała i sprawności fizycznej,
- podstawowe badanie lekarskie,
- dodatkowe badania lub konsultacje specjalistyczne, jeżeli okażą się konieczne.
Na podstawie zgromadzonych informacji i wyników badań komisja określa aktualny stan zdrowia oraz kategorię zdolności do służby wojskowej. Po zakończeniu procedury osoba uczestnicząca w kwalifikacji otrzymuje stosowne zaświadczenie. Może również uzyskać od przedstawiciela Wojskowego Centrum Rekrutacji informacje na temat możliwości pełnienia służby w Siłach Zbrojnych. Zainteresowani dobrowolną zasadniczą służbą wojskową mogą otrzymać dokumenty umożliwiające rozpoczęcie procedury zgłoszeniowej.
Co trzeba zabrać na komisję wojskową?
Osoby wezwane na kwalifikację wojskową powinny z wyprzedzeniem skompletować niezbędne dokumenty. Najważniejszy jest ważny dokument tożsamości ze zdjęciem, np. dowód osobisty. W przypadku osób przewlekle chorych, będących w trakcie leczenia lub zmagających się z innymi dolegliwościami zdrowotnymi istotne jest również przedstawienie aktualnej dokumentacji medycznej. Dzięki niej komisja będzie mogła dokładniej ocenić stan zdrowia i ustalić właściwą kategorię zdolności do służby wojskowej.
Na kwalifikację wojskową należy zabrać również:
- świadectwo ukończenia ostatniej szkoły lub zaświadczenie o kontynuowaniu nauki,
- dokumenty poświadczające zdobyte kwalifikacje, umiejętności i uprawnienia zawodowe,
- książeczkę wojskową, o ile została już wcześniej wydana,
- dokumentację medyczną, w tym wyniki badań, zaświadczenia lekarskie, karty informacyjne leczenia szpitalnego oraz inne dokumenty dotyczące stanu zdrowia.
Kobiety wezwane przed komisję wojskową powinny dodatkowo przygotować dokumenty potwierdzające odpowiednie wykształcenie lub kwalifikacje zawodowe przydatne w Siłach Zbrojnych. Mogą to być między innymi dyplomy ukończenia studiów oraz zaświadczenia potwierdzające posiadane uprawnienia.
Kategorie wojskowe przyznawane podczas kwalifikacji wojskowej
W trakcie kwalifikacji wojskowej komisja lekarska ocenia stan zdrowia uczestnika i przyznaje mu jedną z czterech kategorii zdolności do służby wojskowej. Otrzymana kategoria określa, czy dana osoba może pełnić służbę, jest do niej niezdolna jedynie przez określony czas, czy też nie może jej odbywać ze względu na stan zdrowia.
- Kategoria A – potwierdza fizyczną i psychiczną zdolność do czynnej służby wojskowej. Osoba, której przyznano tę kategorię, może zostać zakwalifikowana m.in. do szkolenia wojskowego lub jednej z przewidzianych prawem form służby.
- Kategoria B – wskazuje na czasową niezdolność do służby wojskowej, najczęściej wynikającą z problemów zdrowotnych o przejściowym charakterze. Po zakończeniu okresu niezdolności określonego w orzeczeniu stan zdrowia może zostać poddany ponownej ocenie.
- Kategoria D – oznacza niezdolność do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem wybranych stanowisk w ramach terytorialnej służby wojskowej.
- Kategoria E – jest przyznawana osobom trwale i całkowicie niezdolnym do służby wojskowej, zarówno w czasie pokoju, jak i podczas mobilizacji oraz wojny.
O przyznaniu konkretnej kategorii decyduje komisja lekarska, uwzględniając wyniki przeprowadzonych badań oraz przedstawioną dokumentację medyczną. Jeżeli zachodzi taka potrzeba, przy wydawaniu orzeczenia brana jest pod uwagę również ocena psychologiczna.
Jaka kara grozi za niestawienie się do kwalifikacji wojskowej?
Udział w kwalifikacji wojskowej jest obowiązkiem wynikającym z przepisów prawa, dlatego osoby objęte wezwaniem muszą stawić się przed komisją w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 59 ust. 8 ustawy o obronie Ojczyzny nieusprawiedliwione niestawiennictwo może skutkować nałożeniem grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku. Taką decyzję może podjąć wójt, burmistrz lub prezydent miasta – z urzędu albo na wniosek przewodniczącego powiatowej komisji lekarskiej bądź szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji.
W niektórych sytuacjach przepisy dopuszczają również przymusowe doprowadzenie osoby wezwanej przez Policję. Oznacza to, że uchylanie się od kwalifikacji wojskowej może wiązać się nie tylko z karami finansowymi, ale także z zastosowaniem środków mających zapewnić stawienie się przed komisją.
Ponadto zgodnie z art. 681 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny osoba, która nie stawi się na kwalifikację wojskową lub odmówi przedstawienia wymaganych dokumentów, może zostać ukarana grzywną albo karą ograniczenia wolności.
Co w przypadku, gdy nie można stawić się do kwalifikacji wojskowej z ważnego powodu?
Jeżeli osoba objęta obowiązkiem kwalifikacji wojskowej nie może stawić się przed komisją w wyznaczonym dniu z uzasadnionego powodu, powinna niezwłocznie zawiadomić o tym odpowiedniego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Jak informuje Wojsko Polskie, zgłoszenia należy dokonać najpóźniej w dniu planowanej kwalifikacji, wskazując przyczynę niestawiennictwa.
Po uznaniu nieobecności za usprawiedliwioną zostanie wyznaczony kolejny termin, w którym osoba wezwana będzie zobowiązana zgłosić się przed komisję wojskową.
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.

