Zgodnie z przywoływanym rozporządzeniem, minimalne temperatury w miejscu pracy, w zależności od wykonywanej pracy oraz miejsca jej wykonywania, są różne. Wszystko zależy od tego, jaką pracę się wykonuje i gdzie.
Jaka jest minimalna temperatura w miejscu pracy?
W pomieszczeniach, w których pracownicy wykonują pracę fizyczną, temperatura nie może być niższa niż 14°C. Chodzi o takie miejsca jak hale produkcyjne, magazyny, czy inne miejsca, gdzie do wykonania pracy wymagany jest znaczny wysiłek fizyczny. Jednakże należy pamiętać o wyjątku. W przypadku, gdy względy technologiczne na to nie pozwalają, temperatura może być niższa. Wyjątek ten dotyczy między innymi takich miejsc jak chłodnie.
W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna, a także w pomieszczeniach biurowych, minimalna temperatura w której pracownik może wykonywać swoją pracę wynosi 18°C. W przypadku, gdy w danym pomieszczeniu nie da się utrzymać temperatury zgodnej z przepisami (np. w chłodni), pracodawca ma obowiązek zapewnić lokalne ogrzewanie.
Podstawa prawa
Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
§ 30. [Minimalna temperatura w pomieszczeniach pracy]
W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy (metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania) nie niższą niż 14 °C (287 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna, i w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może być niższa niż 18 °C (291 K).
Temperatura w miejscu pracy a powstrzymanie się od wykonywania pracy
Prawo powstrzymania się od wykonywania pracy reguluje art. 210 Kodeksu pracy. W przypadku, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy oraz stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia pracownika, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy. Pracownik może także powstrzymać się od wykonywania pracy gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom. Należy jednak pamiętać o tym, by niezwłocznie poinformować o tym przełożonego. W przypadku, gdy pracodawca nie zapewnił odpowiednich warunków wykonywania pracy, a pracownik był gotów je wykonywać – pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Podstawa prawa
Kodeks pracy
Art. 210. [Prawo powstrzymania się od wykonywania niebezpiecznej pracy]
§ 1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 2. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 21. Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.
§ 3. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
§ 4. Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.
§ 5. Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.
§ 6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej.
Inne obowiązki pracodawców: ciepłe napoje, odzież ochronna
Warto także wspomnieć, że to nie jedyne obowiązki pracodawców związane z niskimi temperaturami. Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów nakłada na pracodawców m.in. obowiązek związany z zapewnieniem ciepłych napojów. W przypadku, gdy pracownik wykonuje swoje obowiązki na otwartej przestrzeni, pracodawca ma obowiązek zapewnić mu ciepłe napoje, gdy temperatura otoczenia spadnie poniżej 10°C. Należy pamiętać, że przysługują one tylko w naturze, co oznacza, że nie można w zamian wypłacić ekwiwalentu pieniężnego. Napoje te powinny być wydawane i dostępne dla pracowników w ciągu całej zmiany roboczej.
Pracodawca ma obowiązek zapewnić odzież ochronną pracownikom pracującym na otwartej przestrzeni, w nieogrzewanych pomieszczeniach, czy w chłodniach. W przypadku pracy w temperaturach do 5°C, należy zapewnić odzież chroniącą przed zimnem. Do prac w temperaturze do -5°C pracodawca powinien zapewnić odzież chroniącą przed chłodem. Może to być odzież spełniająca wymagania normy PN-EN 14058. Zaś do prac w temperaturze poniżej -5°C warto zapewnić odzież ciepłochronną, spełniającą wymagania normy PN-EN 342.
Pracodawca ma także obowiązek zapewnienia pomieszczenia do ogrzania się. Minimalna dozwolona temperatura w takim pomieszczeniu powinna wynosić 16°C.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka jest minimalna temperatura w pomieszczeniach pracy przy pracy fizycznej?
W pomieszczeniach pracy temperatura nie może być niższa niż 14°C (287 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Dotyczy to m.in. hal produkcyjnych i magazynów.
Jaka jest minimalna temperatura przy lekkiej pracy fizycznej i w pomieszczeniach biurowych?
W pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna, i w pomieszczeniach biurowych temperatura nie może być niższa niż 18°C (291 K).
Kiedy pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy według art. 210 Kodeksu pracy?
Pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo innych osób. Pracownik musi niezwłocznie zawiadomić przełożonego.
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, absolwentka Wojskowej Akademii Technicznej. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy pt. "Koncepcja systemu bezpieczeństwa socjalnego Polski z uwzględnieniem zjawiska prekariatu", poświęconej wyzwaniom współczesnej polityki społecznej i rynku pracy. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących polityki rodzinnej, rynku pracy oraz systemu zabezpieczenia społecznego.