Zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej reguluje art. 1481 Kodeksu pracy. Zwolnienie to przysługuje każdemu pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy o pracy. Poniżej prezentujemy wszystkie najważniejsze informacje dotyczące tego zwolnienia, w tym jego wymiar, kiedy można z niego skorzystać, ile jest płatne, czy też kiedy należy złożyć wniosek oraz co w przypadku pracowników, którzy pracują w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Siła wyższa w dniach czy w godzinach? [Wymiar zwolnienia]
Zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej przysługuje w wymiarze dwóch dni lub 16 godzin w ciągu roku kalendarzowego. Co ważne, niewykorzystane zwolnienie z powodu działania siły wyższej nie przechodzi na kolejny roku. O tym, czy pracownik będzie korzystał ze zwolnienia w dniach, lub w godzinach – decyduje pracownik w momencie, gdy złoży swój pierwszy wniosek o udzielenia takiego zwolnienia.
- Koniec ze spaniem o godzinę dłużej. Czas letni zostanie wprowadzony na stałe i nie trzeba będzie przestawiać zegarków z trzeciej na drugą w nocy?
- Minimalna temperatura w miejscu pracy
- Potężne czołgi płyną do Polski. Dostawy wchodzą w decydującą fazę
- Zamiast po torach, koleją linową... nad morze. To ma być inwestycja jakiej jeszcze w Polsce nie było
Kiedy przysługuje zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej?
Kodeks pracy opisuje sytuacje i działania, które w ocenie ustawodawcy uprawniają do skorzystania ze zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej. Można z niego skorzystać w przypadku pilnych spraw rodzinnych, które są spowodowane chorobą lub wypadkiem, gdzie natychmiastowa obecność pracownika jest niezbędna.
Siła wyższa: ile płatne zwolnienie?
Za wykorzystanie zwolnienia z powodu działania siły wyższej przysługuje wynagrodzenie. Jednakże należy pamiętać, że pracownik za takie zwolnienie otrzyma tylko połowę wynagrodzenia.
Kiedy złożyć wniosek o zwolnienie z powodu działania siły wyższej?
Omawiane zwolnienie przysługuje pracownikowi na jego wniosek. Wniosek o udzielenie zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej należy złożyć pracodawcy najpóźniej w dniu, w którym pracownik chce z niego skorzystać. Co do zasady, pracodawca jest zobowiązany, by takowego zwolnienia od pracy udzielić. We wniosku należy także uwzględnić informację dotyczącą sposobu wykorzystania zwolnienia z powodu działania siły wyższej oraz termin, w którym się z niego skorzysta.
Siła wyższa a niepełny wymiar czasu pracy: jaki wymiar?
Pracownik zatrudniony w niepełnym czasie pracy także może skorzystać ze zwolnienia z powodu działania siły wyższej. Jednakże, zwolnienie to udzielanie jest w wymiarze godzinowym. Dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej ustalane jest proporcjonalnie do jego wymiaru czasu pracy. W przypadku niepełnych godzin zwolnienia, zaokrągla się je w górę do pełnej godziny.
Podstawa prawa
Ustawa z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Dz.U.2026.1245 t.j.
Art. 1481. [Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej]
§ 1. Pracownikowi przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy, w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia.
§ 2. O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia od pracy, o którym mowa w § 1, decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym.
§ 3. Pracodawca jest obowiązany udzielić zwolnienia od pracy, o którym mowa w § 1, na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia.
§ 4. Zwolnienie od pracy, o którym mowa w § 1, udzielane w wymiarze godzinowym, dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika. Niepełną godzinę zwolnienia od pracy zaokrągla się w górę do pełnej godziny.
§ 5. Przepis § 1 w zakresie zwolnienia od pracy udzielanego w wymiarze godzinowym stosuje się odpowiednio do pracownika, dla którego dobowa norma czasu pracy, wynikająca z odrębnych przepisów, jest niższa niż 8 godzin.
§ 6. Do pracownika, o którym mowa w § 1, stosuje się odpowiednio art. 1864.
Doktor nauk społecznych w dyscyplinie nauk o bezpieczeństwie, absolwentka Wojskowej Akademii Technicznej. Stopień doktora uzyskała na podstawie rozprawy pt. "Koncepcja systemu bezpieczeństwa socjalnego Polski z uwzględnieniem zjawiska prekariatu", poświęconej wyzwaniom współczesnej polityki społecznej i rynku pracy. Specjalizuje się w zagadnieniach dotyczących polityki rodzinnej, rynku pracy oraz systemu zabezpieczenia społecznego.