Muzyka AI zalewa serwisy streamingowe
Co piąty Norweg jest gotowy płacić więcej za serwis z muzyką, jeśli nie będzie w nim utworów generowanych przez AI – wynika z badania organizacji TONO.
Wyniki badania YouGov dla norweskiej organizacji zarządzania prawami autorskimi TONO przedstawiono w czwartek podczas konferencji branży muzycznej by:Larm w Oslo. 22 proc. badanych Norwegów jest gotowych zapłacić więcej za streaming bez muzyki generowanej przez AI. Niemal trzech na czterech Norwegów chciałoby móc usuwać muzykę AI z polecanych przez serwisy streamingowe playlist. Tyle samo chce, aby generowana przez AI muzyka była wyraźnie oznaczana. Ponad połowa wolałaby serwis oferujący wyłącznie muzykę stworzoną przez ludzi.
– W badaniu za muzykę generowaną przez AI rozumieliśmy utwory, przy których nie wykorzystano ludzkiej kreatywności. To różni ją od dzieł stworzonych przez człowieka z pomocą sztucznej inteligencji, gdzie AI jest jedynie narzędziem – wyjaśnił PAP dyrektor ds. komunikacji TONO Willy Martinsen.
Co trzeci biorący udział w badaniu Norweg twierdził, że zazwyczaj potrafi usłyszeć różnicę między muzyką generowaną przez AI a utworami stworzonymi przez człowieka.
– Liczba nagrań wygenerowanych przez AI rośnie. Francuski serwis streamingowy Deezer szacował w sierpniu, że połowa wszystkich materiałów przesyłanych obecnie do tego serwisu jest generowana przez AI – zwrócił uwagę Martinsen.
Muzyka AI w Polsce
W Polsce nie było do tej pory reprezentatywnych badań słuchaczy, które można byłoby bezpośrednio porównać z norweskimi wynikami. Temat ten jest jednak coraz częściej poruszany przez środowisko artystów.
ZAiKS wskazuje, że także w Polsce artyści chcą wyraźnie odróżniać muzykę stworzoną przez człowieka od stworzonej przez sztuczną inteligencję.
– W rozmowach na festiwalach, wydarzeniach muzycznych i panelach branżowych słyszymy zdecydowaną wolę odróżniania wytworów AI od utworów człowieka – powiedział PAP Jerzy Łabuda ze Stowarzyszenia Autorów ZAiKS i ZAiKS.lab.
Choć ZAiKS analizuje utwory zgłaszane jako powstałe z udziałem AI, na razie nie obserwuje ich dużej popularności.
– Najważniejsze jest to, co w danym utworze stworzył człowiek. Samo użycie AI jako narzędzia nie oznacza, że utwór traci ochronę prawa autorskiego. Usunięcie szumu za pomocą AI to przecież coś innego niż wygenerowanie piosenki – zaznaczył Łabuda.
Zakres ochrony utworów
Stopień wykorzystania sztucznej inteligencji w procesie tworzenia utworu wpływa na zakres ochrony. Jeżeli sztuczna inteligencja wygenerowała cały tekst piosenki, ZAiKS go nie chroni. Może natomiast chronić muzykę samodzielnie skomponowaną przez człowieka. Jednocześnie utwory zawierające treści wygenerowane przez AI powinny być wg ZAiKS oznaczane, a informacja powinna wskazywać, czy sztuczna inteligencja stworzyła tekst, wokal czy całe nagranie.
Łabuda zwrócił też uwagę na autorów, których utwory wykorzystano do uczenia systemów AI. ZAiKS chce jasnych zasad korzystania z chronionej muzyki i tekstów oraz wynagrodzenia dla ich twórców.
AI wykorzystuje już istniejące chronione utwory
– Możliwości generatywnej sztucznej inteligencji powstały w dużej mierze dzięki istniejącej muzyce, tekstom i innym dziełom. Dlatego zabiegamy o to, by korzystanie z chronionego repertuaru odbywało się na jasnych zasadach, z poszanowaniem praw autorów i z wynagrodzeniem za wykorzystanie ich pracy. To jeden z najważniejszych celów działań ZAiKS dotyczących AI – powiedział ekspert ZAiKS.
Część postulatów ZAiKS reguluje już unijny AI Act. Parlament Europejski przyjął go w marcu 2024 r., a przepisy weszły w życie w sierpniu tego samego roku. Mają ograniczać ryzyka związane z AI i zwiększać przejrzystość jej używania. Firmy rozwijające duże systemy AI muszą respektować prawa autorów i informować, z jakich treści korzystały przy ich trenowaniu. Od sierpnia 2026 r. treści stworzone lub przerobione przez AI, w tym dźwięk, obraz i tekst, mają być oznaczane jako takie.
Omawiane przez Martinsena badanie Nordic Digital Music Survey 2026 zostało przeprowadzone od 26 czerwca do 26 lipca 2026 r. w Norwegii, Szwecji, Danii i Finlandii. Badanie wykonał brytyjski ośrodek badawczy YouGov na zlecenie norweskiej organizacji TONO, duńskiej Koda i fińskiej Teosto. Wzięły w nim udział 4033 osoby w wieku od 12 do 65 lat. Próba była reprezentatywna pod względem płci, wieku i geografii.
Z Oslo Mieszko Czarnecki
W mediach pracuje od ćwierćwiecza. Absolwent Politechniki Warszawskiej. Pierwsze kroki w zawodzie stawiał w Agencji Informacyjnej Boss. Później były dzienniki ekonomiczne, Nowa Europa, Prawo i Gospodarka i Puls Biznesu. Z Inforem związany od 2008 r. Redaktor i wydawca strony głównej redakcji Grupy Infor (Forsal.pl, Dziennik.pl, GazetaPrawna.pl, Infor.pl, ZdrowieGO.pl). Zajmuje się tematyką motoryzacji, transportu, budownictwa, surowców, makroekonomii, a także technologii, demografii, pracy oraz polityki i bezpieczeństwa.