Seniorzy coraz aktywniej korzystają z sieci
Wnioski płynące z badania pt.: „Seniorzy w świecie cyfrowych finansów” dowodzą, że odsetek seniorów korzystających z sieci, by zarządzać swoimi finansami jest większy niż tych, którzy wyszukują informacje. 77 proc. badanych seniorów korzysta z internetu, głównie po to, by mieć dostęp do usług bankowych, podczas gdy informacji szuka 75 proc. z nich. Zakupy online robi 51 proc., a 40 proc. używa sieci do kontaktu z rodziną i znajomymi.
Rośnie poczucie bezpieczeństwa
Jednocześnie - jak zauważyli autorzy publikacji - wśród seniorów w ciągu roku wzrosło poczucie bezpieczeństwa podczas korzystania z bankowości internetowej przy jednoczesnym pogorszeniu się zaufania wobec bankowości mobilnej.
Bezgotówkowe płatności coraz bardziej popularne wśród seniorów
Badanie wykazało, że wśród seniorów na popularności zyskują też bezgotówkowe formy płatności. Jeszcze w 2025 r. gotówkę preferowało 76 proc. badanych, natomiast obecnie tę formę płatności regularnie wybiera 60 proc. respondentów. Seniorzy chętniej wybierają kartę płatniczą (73 proc.), a 69 proc. robi przelewy przez interent. Dynamicznie rośnie także znaczenie BLIK-a, z którego korzysta już 48 proc. badanych, co - jak zauważają autorzy - stanowi wzrost o 3 pkt. proc. względem wyników sprzed roku.
Łącznie, aż 76 proc. badanych wybiera płatności bezgotówkowe, aby przeprowadzić wszystkie lub zdecydowaną większość swoich operacji finansowych. Tylko 8 proc. przyznało, że częściej sięga po gotówkę, a zaledwie 2 proc. posiada kartę, lecz z niej nie korzysta.
Czego oczekują seniorzy od banków
Z badania wynika również, że niezależnie od popularności bankowości elektronicznej, seniorzy mają wobec banków określone potrzeby. Chodzi m.in. o ochronę i wsparcie w sytuacjach potencjalnie podejrzanych (61 proc.) oraz szybszy kontakt z doradcą (44 proc.).
Kluczowym wyzwaniem - jak przekazali autorzy - pozostaje bariera językowa. „Zapotrzebowanie na prosty i zrozumiały język umów gwałtownie wzrosło – w 2025 roku wskazywało na nie 34 proc. seniorów, podczas gdy obecnie oczekuje tego już 51 proc. badanych. Ponadto, co czwarty respondent zwraca uwagę na konieczność wdrożenia intuicyjnych aplikacji i stron internetowych dostosowanych do potrzeb osób starszych”.
Pożądane funkcje zwiększające bezpieczeństwo
Najbardziej pożądane przez seniorów działania zwiększające poczucie bezpieczeństwa w bankowości elektronicznej to: automatyczne blokowanie podejrzanych transakcji (72 proc. wskazań), dodatkowe potwierdzenia operacji (57 proc. wskazań), wyraźne ostrzeżenia banków przed aktualnymi oszustwami (53 proc. wskazań), łatwy kontakt z pracownikiem banku (39 proc. wskazań).
Jednocześnie respondenci oceniają swoją wiedzę o bezpieczeństwie w sieci bardziej krytycznie niż rok temu. Odsetek osób oceniających swoją wiedzę jako „bardzo dobrą” spadła z 31 proc. do 24 proc. Obecnie najliczniejsza grupa (59 proc.) ocenia swoją wiedzę jako przeciętną, ale chciałaby dowiedzieć się więcej.
Skala cyberataków
Badanie WIB potwierdza, że stale rośnie skala zagrożeń ze strony cyberprzestępców i innych oszustów – w 2026 r. aż 39 proc. badanych odpowiedziało, że spotkało się z próbą lub padło ofiarą oszustwa internetowego, podczas gdy w 2025 roku odsetek ten wynosił 31 proc. Obecnie, 10 proc. badanych zadeklarowało utratę w wyniku oszustwa pieniędzy (wobec 7 proc. rok wcześniej ), a 2 proc.– danych osobowych.
Ciemna strona sztucznej inteligencji
Istotny niepokój wśród seniorów budzi „ciemna strona” sztucznej inteligencji i jej wykorzystanie przez oszustów. Aż 81 proc. seniorów słyszało o takich praktykach, jednak tylko 28 proc. wie, jak się przed nimi skutecznie chronić. Najczęściej wskazywane metody wyłudzeń to realistyczne fałszywe wiadomości e-mail i SMS (55 proc.), podrabianie głosu bliskiej osoby (52 proc.) oraz deepfake’i z udziałem znanych osób (46 proc.).
– Wyniki badania jednoznacznie pokazują, że polscy seniorzy coraz lepiej odnajdują się w świecie cyfrowych finansów. Płatności bezgotówkowe, bankowość online i zakupy internetowe stają się dla nich codziennością i nie stanowią większego problemu. Jednocześnie rośnie potrzeba dalszej edukacji, wdrażania prostego języka w komunikacji z placówkami bankowymi oraz wypracowywania skutecznych mechanizmów ochrony przed oszustwami, zwłaszcza w dobie rozwoju sztucznej inteligencji – podkreśla wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości Michał Polak,
Badanie „Seniorzy w świecie cyfrowych finansów” zostało przeprowadzone w dniach 12-14 stycznia 2025 r. na próbie 1051 osób o średniej wieku 68 lat. Projekt zrealizowano na zlecenie Warszawskiego Instytutu Bankowości w ramach Programu „Bankowcy dla Edukacji” oraz Projektu „Bezpieczeństwo w Cyberprzestrzeni.
