Posesja kończy się na granicy działki
Właściciel nieruchomości ma swobodę korzystania z gruntu znajdującego się w granicach należącej do niego działki. Teren po zewnętrznej stronie ogrodzenia – m.in. chodnik, pobocze czy pas zieleni przy drodze – najczęściej nie jest już jednak częścią prywatnej posesji, lecz należy do pasa drogowego. Mimo to zdarza się, że właściciele ustawiają w takich miejscach donice, ozdoby lub inne elementy, traktując przestrzeń między ogrodzeniem a jezdnią jak własny teren. W określonych przypadkach może to zostać uznane za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia i wiązać się z wysoką karą finansową.
Czym jest pas drogowy?
Jak wyjaśnia serwis biznes.gov.pl, pas drogowy to wyznaczony teren obejmujący drogę oraz elementy infrastruktury niezbędne do jej funkcjonowania. Nie ogranicza się on wyłącznie do jezdni – może obejmować również chodniki, obiekty budowlane, urządzenia techniczne i instalacje związane m.in. z organizacją oraz bezpieczeństwem ruchu, obsługą osób korzystających z drogi i jej zarządzaniem. Do pasa drogowego zalicza się także przestrzeń nad powierzchnią gruntu oraz znajdującą się pod nią.
Granica pasa drogowego powinna znajdować się w odległości co najmniej 0,75 m od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub innych urządzeń związanych z drogą. W przypadku autostrad i dróg ekspresowych minimalna odległość zwiększa się do 2 metrów.
Zajęcie pasa drogowego. Podstawa prawna
Reguły dotyczące korzystania z pasa drogowego wynikają z ustawy z 21 marca 1985 roku o drogach publicznych. Zgodnie z art. 39 ust. 1 pkt 1 w pasie drogowym zabronione są działania, które mogłyby uszkodzić lub zniszczyć drogę i jej infrastrukturę, przyczynić się do skrócenia ich trwałości albo zagrozić bezpieczeństwu uczestników ruchu. Ograniczenia dotyczą m.in. umieszczania urządzeń i innych przedmiotów oraz składowania materiałów niezwiązanych z zarządzaniem drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Zajęcie pasa drogowego wyłącznie za zgodą zarządcy dróg
Osoba planująca ustawić określone przedmioty lub urządzenia albo wykonać prace na terenie należącym do pasa drogowego, co do zasady powinna wcześniej uzyskać zgodę właściwego zarządcy drogi. W zależności od jej kategorii odpowiedzialny jest:
- za drogi krajowe – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad,
- za drogi wojewódzkie – zarząd województwa lub właściwa jednostka zajmująca się zarządzaniem drogami,
- za drogi powiatowe – zarząd powiatu albo zarząd dróg powiatowych,
- za drogi gminne – wójt, burmistrz lub prezydent miasta, ewentualnie odpowiedni zarząd dróg.
Zajęcie pasa drogowego wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty, której wysokość zależy m.in. od powierzchni zajętego terenu, czasu korzystania z niego oraz celu zajęcia. Informacje dotyczące procedury i składania wniosku można znaleźć w serwisie biznes.gov.pl. Zezwolenia nie można uzyskać z mocą wsteczną, dlatego wymagane formalności należy załatwić jeszcze przed rozpoczęciem prac lub umieszczeniem przedmiotów w pasie drogowym.
Zajęcie pasa drogowego – nie tylko niezgodne z prawem, ale i niebezpieczne
Ustawianie w pasie drogowym przedmiotów lub wykonywanie nasadzeń bez wymaganej zgody może nie tylko naruszać przepisy, ale również stwarzać zagrożenie dla uczestników ruchu. Problem może dotyczyć m.in.:
- kamieni i głazów umieszczonych poza granicą prywatnej posesji,
- pachołków,
- donic, także obsadzonych kwiatami lub innymi roślinami,
- dekoracji świątecznych,
- reklam oraz plakatów wyborczych,
- nasadzeń wykonanych na własną rękę.
Takie elementy mogą być szczególnie niebezpieczne w sytuacji, gdy kierowca jest zmuszony nagle zjechać z jezdni na pobocze, np. w celu uniknięcia kolizji. Przeszkoda może wówczas doprowadzić do uszkodzenia samochodu, a także stwarzać ryzyko dla pieszych. Jak wskazuje gmina Kobiór, pobocza – szczególnie przy drogach, wzdłuż których nie ma chodnika – powinny być utrzymywane w sposób umożliwiający bezpieczne poruszanie się.
Nawet 1000 złotych kary dziennie za dekorację przed domem
Samowolne zajęcie pasa drogowego bez wcześniejszej zgody właściwego zarządcy może prowadzić do różnych konsekwencji – od wysokiej kary finansowej po odpowiedzialność za powstałe szkody.
Kara pieniężna
Zgodnie z art. 40 ustawy o drogach publicznych za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia może zostać nałożona kara w wysokości dziesięciokrotności należnej opłaty. Przy ustalaniu jej wysokości bierze się pod uwagę:
- powierzchnię zajętego pasa drogowego wyrażoną w metrach kwadratowych,
- stawkę opłaty za 1 m²,
- liczbę dni, przez które teren był zajmowany bez zezwolenia.
Ważne
Jeżeli opłata za legalne umieszczenie reklamy w pasie drogowym wynosiłaby 100 zł za dobę, to w przypadku ustawienia jej bez wymaganej zgody kara może sięgnąć 1000 zł za każdy dzień takiego naruszenia.
Nakaz usunięcia przedmiotów
Zarządca drogi może zobowiązać osobę prywatną lub przedsiębiorcę do usunięcia elementów umieszczonych w pasie drogowym bez wymaganej zgody. Jeżeli w wyniku takiego działania doszło do uszkodzenia drogi albo znajdującej się przy niej infrastruktury, może pojawić się również obowiązek przywrócenia terenu do poprzedniego stanu.
Odpowiedzialność za szkody
Dodatkowe konsekwencje mogą pojawić się, jeśli ustawione bez zezwolenia przedmioty doprowadzą do szkody, utrudnią ruch lub przyczynią się do wypadku. W takiej sytuacji osoba odpowiedzialna za ich umieszczenie może zostać zobowiązana do pokrycia kosztów powstałych szkód.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. 1985 nr 14 poz. 60)
Dominika Górtowska, dziennikarka, redaktorka Dziennik.pl i Forsal.pl. Absolwentka Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pierwsze kroki w dziennikarstwie internetowym stawiała w serwisach Ringier Axel Springer, potem przez 10 lat związana była z największym e-commerce w Polsce. W Dziennik.pl i Forsal.pl zajmuje się przede wszystkim tematyką związaną z finansami osobistymi.
