Ważne
SKRÓT:
- Dobry sen zmniejsza deklarowane poczucie samotności 6-krotnie;
- 2 miliony seniorów żyjących w małżeństwie i tak czuje się samotnych;
- Wiek ma minimalne znaczenie - najbardziej samotni są seniorzy w wieku 55-65 lat (35%);
- 6 na 10 osób po 55. roku życia choruje na więcej niż jedną chorobę przewlekłą;
- 88,5% seniorów chce bezpłatnego dostępu do szczepień ochronnych;
- Rozwarstwienie ekonomiczne rośnie: pogorszenie sytuacji zgłosiło 52% najuboższych i tylko 2% najzamożniejszych.
Czym jest raport Fundacji SeniorApp i co sprawdzał u seniorów?
Fundacja SeniorApp bada potrzeby polskich seniorów od 2021 roku. VI edycja raportu "Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce" powstała na podstawie ankiety wśród 1500-2000 osób, dobranych metodą losowo-kwotową. Wyniki zaprezentowano 28 października 2026 roku podczas konferencji w Warszawie.
Badanie obejmuje cztery obszary: cyfryzację, życie społeczne, zdrowie i jakość życia. Wnioski komentowali eksperci z różnych dziedzin - od psychologów, przez lekarzy, po przedstawicieli administracji publicznej.
"Dziękuję, że niestrudzenie realizujecie wiele projektów nowatorskich, dość cyfrowych, w odpowiedzi na tę wielką potrzebę drugiego człowieka" - doceniła m. in. działalność Fundacji SeniorApp Marzena Okła-Drewnowicz, Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Senioralnej.
Samotność nie zależy od wieku. A co się liczy bardziej niż data urodzenia?
To jeden z najważniejszych wniosków z raportu, powtarzający się od kilku edycji badania. Największe znaczenie dla poczucia samotności ma to, jak bardzo życie seniora wypełnione jest różnymi zajęciami - im bardziej, tym mniejsza deklarowana samotność.
Równie silna zależność dotyczy jakości snu. Odsetek seniorów deklarujących poczucie samotności jest aż 6-krotnie niższy wśród osób, które regularnie dobrze się wysypiają i czują się wypoczęte.
Wiek natomiast ma zaskakująco małe znaczenie. Najmłodsi badani seniorzy (55-65 lat) czują się samotni nawet częściej (35%) niż osoby w wieku 66-80 lat (24-26%). Dopiero po 80. roku życia liczba osób samotnych wyraźnie rośnie.
Samotność dotyczy też osób żyjących w związku
Łatwo założyć, że samotność dotyczy głównie osób mieszkających samotnie. Rzeczywistość jest bardziej złożona. Wśród seniorów mieszkających samotnie (ok. 30% badanych) poczucie samotności deklaruje 45%. Wśród mieszkających z kimś - 26%. Różnica jest, ale mniejsza, niż można by się spodziewać.
"W skali ogólnopolskiej to jest 2 miliony osób, które żyją w związku, w małżeństwie, i czują się samotne! To bardzo głęboka myśl dla nas wszystkich" - podkreślił Łukasz Salwarowski, Prezes Stowarzyszenia MANKO i redaktor naczelny Głosu Seniora.
Istotnym czynnikiem okazuje się płeć. Blisko jedna trzecia mężczyzn deklaruje wysoki lub umiarkowanie wysoki poziom samotności - wśród kobiet taką odpowiedź wskazało mniej niż jedna piąta badanych.
"Izolacja skraca życie w zdrowiu psychicznym mężczyzn aż o 5,8 roku, co potwierdzają badania publikowane m.in. w „Nature Communications". Kluczową rekomendacją staje się tworzenie celowanych klubów aktywizacji dla starszych mężczyzn" - mówi Konrad Schroeder, psycholog społeczny, właściciel marki Moc dla Seniora.
Zdrowie, nie wiek, decyduje o tym, jak czujesz się na co dzień
Wielochorobowość to od lat największe wyzwanie zdrowotne seniorów. Sześć na dziesięć osób po 55. roku życia choruje na więcej niż jedną chorobę przewlekłą - i to właśnie ten wskaźnik, a nie wiek, decyduje o tym, jak senior ocenia swoje zdrowie. Problemem pozostaje też przyjmowanie wielu leków jednocześnie i ryzyko interakcji między nimi.
"W tej chwili praktycznie nie mamy możliwości popatrzenia na to, co pacjent przyjmuje. W systemie nie mamy wglądu w leki przepisane przez innych lekarzy" - zwróciła uwagę prof. dr hab. n. med. Brygida Kwiatkowska.
Jest jednak praktyczne rozwiązanie dostępne już dziś. Seniorzy mogą skonsultować listę przyjmowanych leków z farmaceutą, w tym telefonicznie.
"Jest to telefon ogólnopolski. Od poniedziałku do soboty seniorzy mogą porozmawiać z drugim seniorem, a w każdą środę przez 4 godziny prowadzimy rozmowy z farmaceutą, który może spokojnie porozmawiać o przyjmowanych lekach" - wyjaśniła Gabriela Kwestarz-Byczysko, Prezes Zarządu DOZ Fundacja dbam o zdrowie. Ten numer infolinii to: 42 200 60 50.
Szczepienia ochronne na tak, ale pod jednym warunkiem stawianym przez seniorów
Polscy seniorzy od lat deklarują duże zaufanie do szczepień ochronnych, ale pod konkretnym warunkiem. Aż 88,5% ankietowanych uważa, że szczepienia dla seniorów powinny być bezpłatne.
Dane pokazują, że bezpłatny dostęp realnie zmienia zachowania. Odkąd szczepionki przeciw RSV i półpaścowi trafiły na listę darmowych szczepień dla osób po 65. roku życia, liczba szczepień przeciw półpaścowi wzrosła z ok. 15 tys. w 2024 roku do ponad 177 tys. w 2025 roku. Przeciw RSV w sezonie 2025/26 zaszczepiło się ponad 600 tys. osób.
"Praktyka pokazuje, że bezpłatny dostęp znacząco zwiększa skłonność seniorów do korzystania z tej formy profilaktyki" - komentuje prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar.
Czego seniorzy boją się najbardziej - i dlaczego to ważne?
Myśląc o swojej starości, aż 7 na 10 badanych obawia się chorób i niedołężności, a niemal co drugi - bycia ciężarem dla bliskich. Strach przed utratą pamięci wskazało 40,2% seniorów. Stosunkowo niewiele osób wymieniło bezpośrednio biedę czy złe warunki życia jako swoją obawę.
To jednak nie oznacza, że problemy finansowe nie istnieją. Raport pokazuje rosnące rozwarstwienie ekonomiczne wśród seniorów. Pogorszenie sytuacji materialnej w ostatnim roku zgłosiło aż 52% osób w złej sytuacji finansowej i tylko 2% najzamożniejszych. Poprawę odczuło natomiast 41% najzamożniejszych i jedynie 9% najuboższych.
"Pomoc społeczna ma uzupełniać naszą odpowiedzialność za bliskich, ale nie może jej całkowicie przejmować. Chciałbym, żeby każdy starszy człowiek usłyszał od nas: jesteś dla nas ważny", możesz na nas liczyć" - powiedział Maciej Klimek, Członek Rady ds. Polityki Senioralnej przy Prezesie Rady Ministrów.
Dobra wiadomość: większość seniorów czuje się młodziej niż wskazuje metryka
63% badanych deklaruje, że czuje się młodziej, niż wynika z ich wieku. Kluczowe znaczenie ma tu stan zdrowia - wśród osób w dobrej kondycji młodziej czuje się 84%, a przy złym stanie zdrowia odsetek ten spada do 35%.
Dopiero po 80. roku życia proporcje się odwracają: 50,6% respondentów deklaruje, że czuje się na tyle lat, ile faktycznie ma, a 44,2% - że czuje się młodziej.
Źródło: Fundacja SeniorApp
Fundacja SeniorApp to organizacja pozarządowa, której celem jest poprawa jakości życia seniorów i osób z niepełnosprawnościami. W ramach realizowanych projektów Fundacja walczy z wykluczeniem cyfrowym wśród seniorów, m.in. poprzez szkolenia z obsługi technologii mobilnych i bezpieczeństwa online. Jednym z głównych obszarów działań organizacji jest również zapewnianie wsparcia opiekuńczego oraz inicjowanie programów aktywizujących, tworząc warunki sprzyjające pełnemu uczestnictwu seniorów w życiu społecznym. Od 2021 r. Fundacja realizuje badanie i wydaje raport pt. „Ocena potrzeb w zakresie wsparcia dla Seniorów w Polsce".
W redakcji Infor.pl dzieli się wiedzą opartą na przygotowaniu zawodowym radcy prawnego oraz doświadczeniu z kancelarii prowadzonej od 2017 roku. Jego droga zawodowa związana z prawem zaczęła się jednak już w 2012 roku – po ukończeniu studiów na kierunku prawo na Krakowskiej Akademii rozpoczął pracę w kancelarii (choć jako stażysta zdobywał doświadczenie prawnicze już od 2010 roku), by następnie w latach 2014–2016 odbyć aplikację w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie i zdać państwowy egzamin zawodowy na radcę prawnego w 2017 roku. Szczególny nacisk kładzie na zagadnienia z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, autorskiego, nowych technologii oraz obrotu nieruchomościami, a także prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Z Krakowem związany jako mieszkaniec od 2007 roku, co przekłada się także na dobrą znajomość lokalnego kontekstu. Prywatnie pasjonuje się motoryzacją – zarówno światem samochodowym, jak i motocyklowym (od kilku lat motocyklista) oraz kinematografią. Miłośnik Włoch.