Forsal logo

Polska 2027: Zażarta wojna partyjnych plemion, największe pieniądze w historii na przekupienie wyborców i rekordowy deficyt w UE

Ten tekst przeczytasz w 10 minut
18 minut temu
Zaostrzanie wojny polsko-polskiej w realiach rosnącego zagrożenia ze strony Rosji i silne zadłużanie kraju w świecie, w którym w dowolnym momencie może wybuchnąć jakiś nowy globalny kryzys wydaje się skrajnie nieodpowiedzialne, ale właśnie to nas czeka w 2027 roku – przewiduje prof. Antoni Dudek, politolog, komentator polityczny, wykładowca SGH. Przeczytajcie lub obejrzyjcie wywiad na wideo.
Zaostrzanie wojny polsko-polskiej w realiach rosnącego zagrożenia ze strony Rosji i silne zadłużanie kraju w świecie, w którym w dowolnym momencie może wybuchnąć jakiś nowy globalny kryzys wydaje się skrajnie nieodpowiedzialne, ale właśnie to nas czeka w 2027 roku – przewiduje prof. Antoni Dudek, politolog, komentator polityczny, wykładowca SGH. Przeczytajcie lub obejrzyjcie wywiad na wideo./Forsal.pl
Zaostrzanie wojny polsko-polskiej w realiach rosnącego zagrożenia ze strony Rosji i silne zadłużanie kraju w świecie, w którym w dowolnym momencie może wybuchnąć jakiś nowy globalny kryzys wydaje się skrajnie nieodpowiedzialne, ale właśnie to nas czeka w 2027 roku – przewiduje prof. Antoni Dudek, politolog, komentator polityczny, wykładowca SGH. Przeczytajcie lub obejrzyjcie wywiad na wideo.

A więc wojna. Duopol PO i PiS żywi się eskalacją konfliktu

Rozmawiamy kilometr od miejsca niedawnego zamachu terrorystycznego w Krakowie. Donald Tusk i Karol Nawrocki szli tu przez chwilę w ramię w ramię, po czym wrócili do starej „dobrej” wojny na topory. Czy w realiach nasilających się ataków Rosji jest w Polsce znacząca siła polityczna, która chciałaby obniżyć temperaturę wojny polsko-polskiej?

To zależy, co rozumiemy pod pojęciem „znacząca”. Czy to jest np. Polskie Stronnictwo Ludowe, które proponuje reset konstytucyjny?

I w żadnym sondażu nie przekracza progu wyborczego…

No właśnie. Jedno jest pewne: bez zgody głównych graczy, czyli Koalicji Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwości, nie będzie żadnych zmian w konstytucji, ani uzdrowienia sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym. W mojej ocenie żadna z tych formacji tego nie chce, ponieważ ich pomysł na zaistnienie w następnym sezonie politycznym jest taki, że trzeba konflikt polityczny doprowadzić do absolutnego maksimum.

Ale po co?

Żeby zmobilizować swoje elektoraty.

Wielu ludzi mówi mi, także tu, w Krakowie, że są zmęczeni tym konfliktem. Że on jest absurdalny, szkodzi Polsce itd. Czy takie nastroje społeczne nie doprowadzą do jakiegoś przełomu, albo chociaż otrzeźwienia głównych partii?

Nie. Szacuję tych, którzy tak mówią, na mniej więcej jedną trzecią społeczeństwa. To są głównie ci, którzy w ogóle nie chodzą na wybory, albo ci, którzy głosują na kogoś spoza duopolu KO i PiS. Dwie trzecie aktywnych wyborców oddaje swoje głosy albo na KO, albo na PiS, co sprawia, że w XXI wieku któraś z tych partii rządzi Polską. I nic nie wskazuje na to, aby to się w najbliższym czasie radykalnie zmieniło.

Duopol umacnia się przez eskalację konfliktu?

Widać to bardzo wyraźnie. Logiczne więc, że żadne z tych ugrupowań nie będzie tego konfliktu deeskalować. Dopóki podoba się to większości chodzących na wybory, narastające znużenie mniejszości nie będzie miało najmniejszego znaczenia.

I na pewno nie zanosi się na przełom w 2027 roku?

Ktoś musiałby wykreować jakieś inne pola gorących sporów, a na to po prostu nie ma czasu. Myślałem, że uda się Konfederacji Mentzena i Bosaka, bo oni najsilniej próbowali dotąd rozbić duopol, ale kiedy doszło do premiery spektaklu pod tytułem „Naprawa Trybunału Konstytucyjnego w Alei Szucha” w reżyserii Jarosława Kaczyńskiego i Donalda Tuska, to kto się tam pojawił? I pan Bosak, i pan Mentzen, i pan Morawiecki. Przyszli tam w roli statystów. Żeby zagrać w sztuce, na którą nie mają żadnego wpływu.

Przyszedł też pan Braun.

No tak, ale on się tam zjawił w bardzo konkretnym interesie: żeby sobie zrobić selfie z prezesem Kaczyńskim i dostać...

Legitymizację na prawicy?

Dokładnie tak.

Przybył tam także prezydent Nawrocki.

Nie mógł nie przybyć, bo on ma być przecież patronem całej prawicy. I to rozumiem. Nie pojmuje natomiast, po co się tam pojawili wymienieni przeze mnie liderzy mniejszych ugrupowań. Przecież wpisali się w ten sposób w konflikt biorąc udział w przedstawieniu tego rzekomo przez siebie znienawidzonego duopolu.

A nie zanosi się na zmianę reżyserów?

Nie, bo oni musieliby tego chcieć, albo przynajmniej tracić na konflikcie. A oni są za generowanie coraz ostrzejszego konfliktu premiowani. Skoro ten spektakl jest grany od ponad 20 lat i ciągle ma taką publikę, to - na Boga - po co w nim coś zmieniać?

Optymistyczne i złe wieści dla Polski z wyborów w USA

Mieliśmy w Krakowie taki moment pozornego otrzeźwienia po zamachu. Stanął Tusk obok Nawrockiego na chwilę…

Jest porządek symboliczny, polskiej wspólnoty – na takie okazje. I jest porządek walki politycznej, o którym tu rozmawiamy. Nie należy tych dwóch porządków ze sobą mieszać. Spodziewam się, że im bliżej będzie do wyborów parlamentarnych, tym ta rywalizacja będzie ostrzejsza.

I realne zagrożenie ze strony Rosji nic tu nie zmienia?

Nie, ponieważ to zagrożenie nie jest wbrew pozorom odczuwalnie większe niż było dwa czy trzy lata temu. Oczywiście, można powiedzieć, że Rosja nasila wojnę hybrydową, ale - odpukać! - nie mamy serii wykolejonych pociągów, nie mamy palących się seryjnie hal jak ta na Marywilskiej, więc rosyjska agresja nie wywiera istotnego wpływu na polską scenę polityczną. Nie mogę wykluczyć, że Putin i jego ludzie w ostatniej fazie kampanii wyborczej, czyli gdzieś tam wczesną jesienią przyszłego roku, zechcą nam urządzić coś wyjątkowo paskudnego i to może mieć wpływ na zachowania wyborcze. Nie chcę jednak w tym kierunku prognozować, bo wiadomo, że analitycy na Kremlu słuchają także takich prognoz i na tej podstawie budują pewne scenariusze. Bardzo bym nie chciał im w tym pomagać.

A jak – patrząc przez pryzmat polskich interesów - powinniśmy odczytywać wynik wyborów połówkowych w Stanach Zjednoczonych? Polscy przeciwnicy Trumpa entuzjazmują się, że gigantyczne pieniądze Muska i innych bilionerów, ani algorytmy bóg techów nie pozwoliły wygrać tej elekcji…

Nie pomogło też „5 tysięcy dolarów dla każdego Amerykanina”, jakie Donald Trump obiecywał w wypadku zwycięstwa Republikanów w Izbie Reprezentantów. W tym sensie jest to bardzo optymistyczna wiadomość: ordynarne rozdawnictwo nie przyniosło skutku, podobnie jak bezczelna manipulacja w sieci, wyborcy okazali się mądrzejsi i uczciwsi niż zwykło się uważać, demokracja działa. Ale to nie znaczy, że sytuacja jest optymalna z punktu widzenia interesów Polski.

Bo oznacza zaostrzenie konfliktu w Ameryce?

Dokładnie tak. Bardzo ostry konflikt między większością demokratyczną Kongresu a republikańskim prezydentem może się wymknąć spod kontroli, a wtedy Stany Zjednoczone zajmą się już wyłącznie sobą. Dla agresora, jak Putin, to byłby najlepszy moment, żeby zaatakować. Przy czym ja nie podzielam przekonania części analityków ostrzegających, że Putin się czai, żeby przeprowadzić decydujące uderzenie nie tylko na Ukrainę, ale też na wschodnią flankę NATO. Twierdzę, że Putin się do tego nie szykuje i tego nie zrobi. Uważam także, że Amerykanie mimo wszystko trochę otrzeźwieli i gotowi są przestrzegać pewnych twardych reguł funkcjonowania państwa, więc nie spodziewam się powrotu scen takich, jakie widzieliśmy podczas szturmu na Kapitol w 2020 r.

Polska w Unii Europejskiej: Tusk wcywa do wspólnych projektów, Kaczyński gra Polexitem

Ale mamy jeszcze kontekst europejski.

Tak, jesteśmy częścią Unii Europejskiej i ja się niesamowicie z tego cieszę.

Tusk nie przez przypadek położył na stole kartę europejską przekonując, że  jeżeli Europa chce się liczyć w globalnym wyścigu, to musi łączyć zasoby, potencjał i tak dalej, bo ten wielki potencjał ma, ale tylko po połączeniu sił. Kaczyński z kolei chce renegocjować zasady unijne rzucając na stół kartę polexitową…

Po pierwsze wyjaśnijmy, że Tusk z pewnością nie ma na myśli silniejszej integracji europejskiej. Ja uważam, że nam jest potrzebne utrzymanie tej integracji, która została dotąd osiągnięta, bo ona jest bezlitośnie atakowana. Konieczne jest usprawnienie tej integracji. Natomiast w ramach tych 27 krajów niektóre mogą zacieśniać współpracę. Mówię o tak zwanej wielopoziomowej integracji, bo próba nakłonienia całej dwudziestki siódemki do tego samego będzie coraz trudniejsza w sytuacji, gdy populistyczne ruchy prawicowe nieustannie atakują już ten poziom integracji. Każda próba pogłębienia integracji wywoła reakcję odwrotną i obawiam się, że może rozsadzić Unię Europejską. Trzeba tu być ostrożnym. Natomiast współpraca, o której mówi Tusk - w ramach której dwa, trzy, cztery czy siedem krajów chce się w jakiejś konkretnej sprawie dogadać i współdziałać – ma jak najbardziej sens.

A nie ma schizofrenii w tym, co mówi Tusk? Najpierw żarliwie, niczym Bosak, głosi nacjonalizm gospodarczy, a potem apeluje o współpracę ponad narodowymi egoizmami…

Dla Donalda Tuska to może nie być sprzeczne, bo on bardzo skutecznie żongluje ideami. Zawsze jednak na gruncie pewnych pryncypiów, za które uważa na przykład obecność Polski w Unii Europejskiej. Tego nigdy nie krytykował. Natomiast on, moim zdaniem, zanadto uległ grze na populistyczne obietnice zainicjowanej przez Jarosława Kaczyńskiego. I postanowił przelicytować PiS: już w kampanii wyborczej w 2023 roku złożył obietnice, których nie był w stanie zrealizować, co będzie mu teraz bezlitośnie wypominane - na czele z podwojeniem kwoty wolnej od podatku. Wiemy, że budżet by tego nie wytrzymał. Dobrze, że Tusk to de facto przyznał, chociaż szkoda, że tego nie wiedział w roku 2023…

A może wiedział?

W sumie każdy, kto ma trochę wyobraźni, zdawał sobie sprawę, że tego się nie da w tak krótkim czasie zrealizować.

Największy deficyt w Unii i słabnąca siła głosu mieszkańców wielkich miast

To porozmawiajmy na koniec o stanie finansów państwa, o którym pana kolega z uczelni, Sławomir Dudek, wypowiada się od dłuższego czasu w tonie coraz bardziej alarmistycznym. Potwierdzają to dane: w 2027 r. Polska będzie mieć największy deficyt wśród krajów UE. Ekonomiści mówią, że to piekielnie groźne.

Każdy chyba przyzna, że zadłużanie kraju i jednoczesne powiększanie deficytu w realiach tak silnej niepewności o przyszłość i tak wielu zagrożeń jest niebezpieczne. Ale równie oczywiste dla wszystkich jest to, że w roku wyborczym czeka nas powiększanie, a nie zmniejszanie zadłużenia. W tej sytuacji absolutnie fundamentalna jest odpowiedź na pytanie, jaką drogą pójdzie rząd wyłoniony mniej więcej za rok: czy tą, którą wytyczył PiS w 2015 roku, czyli pogłębiania zadłużenia – a wtedy lód się prędzej czy później pod nami załamie - pod ciężarem naszych zobowiązań. Czy też ta nowa władza wybierze trudniejszą ścieżkę - stopniowego korygowania i naprawy finansów publicznych. Nie uważam, że dług jest z definicji zły, natomiast dług, który przekroczy pewną czerwoną granicę, staje się zabójczy. Czyli my w kolejnej kadencji naprawdę musimy zacząć hamować tempo zadłużenia, bo jeżeli nie, dojdzie do załamania.

A kto sformuje ten przyszły rząd?

Użyję słynnego sformułowania Rafała Trzaskowskiego z wyborów prezydenckich w ubiegłym roku, że to będzie z pewnością zwycięstwo na żyletki. Podejrzewam, że teraz też ta różnica będzie bardzo niewielka i będziemy mieli ogromny problem – nawet z ustaleniem wyniku tych wyborów.

Spodziewa się pan podważania wyniku?

Tego boję się najbardziej. Przy różnicy na poziomie kilku mandatów między blokiem prawicowym a blokiem antyprawicowym grozi nam ostry spór o sam wynik wyborów. Tym bardziej, że te wybory nie będą równe. Już dziś w 23 z 41 okręgów wyborczych do Sejmu liczba mandatów nie jest zgodna z liczbą obywateli, ponieważ doszło do przepływów ludności - albo do wzrostu, albo do wyludnienia. Silnie niedoreprezentowane są zwłaszcza duże miasta, Warszawa, Kraków. Już dawno powinna być zrobiona korekta, ale prezydent Nawrocki zawetował ustawę. W efekcie od 2011 roku liczba mandatów w okręgach się nie zmienia, choć liczba ludności w okręgach przez te 15 lat zmieniła się bardzo znacząco.

Źródło: forsal.pl
Copyright
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję
Zbigniew Bartuś
dziennikarz i felietonista Zbigniew Bartuś

Dziennikarz, publicysta, felietonista Forsal.pl i Dziennika Gazety Prawnej, laureat wielu nagród i wyróżnień dziennikarskich, m.in. Nagrody Grabskiego i Nagrody Kwiatkowskiego.

Zobacz wszystkie artykuły tego autoraPolska 2027: Zażarta wojna partyjnych plemion, największe pieniądze w historii na przekupienie wyborców i rekordowy deficyt w UE »
Zapisz się na newsletter
Zapraszamy na newsletter Forsal.pl zawierający najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata gospodarki, finansów i bezpieczeństwa.

Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich

Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj